panacea.pl

:: Lipa
Panacea Nr 3 (4), lipiec 2003, strony: 30-31


Występuje pospolicie w strefach umiarkowanych półkuli północnej, rzadko tworząc większe skupiska leśne. Tym bardziej niezwykły jest jedyny w Polsce las-rezerwat „Obrożyska” koło Muszyny, w którym lipa drobnolistna stanowi około 60% drzewostanu!
Lipy są często sadzone w parkach oraz wzdłuż ulic jako rośliny dekoracyjne. Drewno lip jest miękkie, lekkie i bardzo trwałe, dlatego stosuje się je do wyrobu mebli, rzeźb figuralnych i najbardziej fascynującego produktu rąk ludzkich - skrzypiec. Wit Stwosz wykonał z drewna lipowego rzeźby ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie.

Lipy były czczone przez Słowian jako drzewa święte i tajemne. Chrześcijanie budowali obok nich kaplice. Dla nich lipa była święta już przez sam fakt, że rzeźbiono w niej figurki świętych i tak popularnego w sztuce ludowej Chrystusa Frasobliwego. Lipę opiewali najwięksi polscy poeci. W polskiej onomastyce spotykamy wiele nazw wywodzących się od lipy; najbardziej znana to Święta Lipka na Pojezierzu Mrągowskim, od XV w. miejsce kultu Matki Bożej Świętolipskiej, której figurę wyrzeźbiono naturalnie w lipie...

Jan Kochanowski (1530 - 1584)

Na lipę

Gościu, siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie!
Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się najwyżej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.
Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,
Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potem szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie
Jako szczep najpłodniejszy w hesperyjskim sadzie.



Adam Mickiewicz (1798 - 1855)

Pan Tadeusz, ks. IV Dyplomatyka i łowy (fragment)

Drzewa moje ojczyste! Jeśli niebo zdarzy,
Bym wrócił was oglądać, przyjaciele starzy,
Czyli was znajdę jeszcze? czy dotąd żyjecie?
Wy, koło których niegdyś pełzałem jak dziecię;
Czy żyje wielki Baublis, w którego ogromie
Wiekami wydrążonym, jakby w wielkim domie,
Dwunastu ludzi mogło wieczerzać za stołem?




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=95