panacea.pl

:: Słoneczny kwiat
Panacea Nr 1 (54), styczeń - marzec 2016, strona: 34


Słoneczny kwiat

Słonecznik zwyczajny Helianthus annuus L. zaliczany jest do rodziny astrowatych Asteraceae. Pochodzi z Ameryki Płn., terenów dzisiejszego Meksyku. Od wieków kwiaty słonecznika czczone były przez Indian. Symbolizowały boga słońca. Do Europy sprowadzony w XVI w. Obecnie uprawiany w wielu rejonach świata, także w Polsce.
Łacińska nazwa Helianthus wywodzi się od 2 słów greckich: helios - słońce i anthos - kwiat. Wdzięczną nazwę słonecznik zyskał dzięki temu, iż jego kwiatostan kieruje się zawsze ku słońcu, naśladując jego bieg. Wyglądem też przypomina słońce.
Wśród słoneczników są zarówno rośliny jednoroczne, jak i byliny. Zróżnicowana jest wysokość roślin: od 15-50 cm u odmian niskich (np. Sunny Smile F1, Polino Cola), do 4 m u odmian wysokich (np. Giant, Mammoth Russian). Wszystkie słoneczniki mają szorstkie, długie łodygi, z których wyrastają sercowate, gęsto unerwione, lepkie w dotyku liście. Wymagają stanowisk nasłonecznionych i osłoniętych przed wiatrem.

Kwiatostan słonecznika
zwany koszyczkiem, może osiągać ponad 50 cm średnicy, co czyni go największym wśród kwiatów jednorocznych. Środek kwiatostanu wypełniają kwiaty rurkowe - drobne, różniące się barwą w zależności od odmiany. Otoczony jest przez kwiaty języczkowe - duże, najczęściej żółte. Są też odmiany ozdobne o mniejszych, lecz bardziej efektownych kwiatach, żółte, pomarańczowe, czerwone lub purpurowobrązowe - oraz odmiany o kwiatach półpełnych i pełnych. Słonecznik kwitnie od lipca do września, a jego żółte płatki można zbierać bez straty ziaren.

Walory ozdobne
słonecznika sprawiły, iż stał się on natchnieniem dla wielu artystów. Kwiaty słonecznika przewijają się w pracach najsłynniejszych malarzy, rzeźbiarzy, poetów: Vincent van Gogh, Claude Monet, Paul Gauguin, Olga Boznańska, Jacob Epstein, William Blake, Ignacy Krasicki i inni. Słoneczniki są symbolem lata, piękna przyrody, słońca i radości.

W kuchni
dużą popularnością cieszą się niezmiennie nasiona słonecznika i pozyskiwany z nich olej. Jadalne są również płatki jego kwiatów, o wysokiej wartości odżywczej. Zawierają m.in. olejek eteryczny, cholinę, betainę, barwniki karotenoidowe (ß-karoten) i flawonowe, witaminy B1, B2, B3, B6 i E, magnez, mangan i chrom.

Ze względu na bogaty skład chemiczny, kwiaty słonecznika mają zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym. Produkuje się z nich preparaty przeciwgorączkowe i przeciwmalaryczne.

Smak płatków słonecznika jest lekko wytrawny, podobny do smaku ziaren. Są nieco łykowate, więc na surowo spożywane są rzadko, można je stosować jako dodatek do pieczywa i dań jajecznych. Płatki stanowią też często dodatek do mieszanek herbacianych. Coraz większą popularnością cieszą się młode pąki kwiatostanowe słonecznika. Najczęściej podawane są po wcześniejszym obgotowaniu (około 15` w osolonej wodzie) z dodatkiem sosów, np. musztardowego. Mogą być marynowane.

* * *
MUFFINKI ŚNIADANIOWE Z PŁATKAMI SŁONECZNIKA I NAGIETKA. Pół szklanki płatków słonecznika i nagietka, 1 jajko, 90 ml oleju, 375 ml maślanki, 170 g mąki pszennej, 160 g mąki typu graham, 7 g proszku do pieczenia, 5 g cukru, szczypta soli. Płatki kwiatów myjemy i osuszamy. Płatki słonecznika drobno siekamy. Mieszamy składniki mokre, dodajemy suche oraz płatki kwiatów. Krótko mieszamy do połączenia się składników. Nakładamy ciasto do "papilotek" i pieczemy przez około 20-25` w temperaturze 2000C.
* * *
HERBATA MAGICZNY BUKIET. 8 łyżek czarnej herbaty liściastej, 1 łyżka suszonych płatków słonecznika, 1 łyżka suszonych płatków róży, 1 łyżka suszonych fiołków wonnych, 1 łyżka suszonych bratków polnych, 1 łyżka suszonych płatków nagietka, 1 łyżka suszonych płatków chabra bławatka. Składniki delikatnie mieszamy i umieszczamy w suchym pojemniku.
* * *
SOK ZE SŁONECZNIKA. Pół szklanki płatków słonecznika, 3 marchewki, 200 g kapusty, 1 łodyga selera, kawałek imbiru. Składniki mieszamy w blenderze i gotowe.

mgr inż. Anna Stefaniak
dr hab. inż. Monika Grzeszczuk, prof. nadzw.

Dr hab. inż. Monika Grzeszczuk, prof. nadzw. - profesor w Katedrze Ogrodnictwa ZUT.
Mgr inż. Anna Stefaniak - doktorantka w Katedrze Ogrodnictwa ZUT.

Piśmiennictwo dostępne w rekacji.




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=5414