panacea.pl

:: Jan Kazimierz Muszyński
Panacea Nr 3 (8), lipiec 2004, strona: 33


JAN KAZIMIERZ MUSZYŃSKI POCZET WIELKICH
FITOTERAPEUTÓW (8)

W przedwojennym Wilnie każdy znał braci bonifratrów, którzy rozwijali ziołolecznictwo, przynosząc pomoc ludziom chorym i cierpiącym, zwłaszcza ubogim. Bracia od św. Jana Bożego byli w mieście królewicza Kazimierza już od roku 1635 r., gdy biskup wileński Abraham Woyna przekazał im parafię św. Krzyża. Klasztor i szpital rozwinęły działalność dobroczynną i ziołoleczniczą, służąc pomocą ludziom z miasta i okolicznych wsi. W roku 1843 władze carskie dokonały kasaty zakonu. Bonifratrzy wileńscy odrodzili się w wolnej Rzeczypospolitej. Rozwinęli i unowocześnili swą fitoterapię. Przyczynił się do tego prof. Jan Kazimierz Muszyński z Uniwersytetu im. Stefana Batorego. Jego uczniem był m.in. ojciec Mariusz Skweres, który zajmował się leczeniem ziołami w wileńskim klasztorze bonifratrów. Przetrwawszy lata okupacji niemieckiej i sowieckiej, przekazał swoją wiedzę, doświadczenie i recepty konwentowi łódzkiemu. Bonifratrzy zostali bowiem wygnani z Wilna w roku 1944/45. Dla sowieckiej "nauki", podszytej ideologią, fitoterapia - zwłaszcza ta z tradycjami kościelnymi - była bowiem "przeżytkiem".
Jan Kazimierz Muszyński (1884-1957) - wybitny farmaceuta i botanik - miał ciekawe, choć burzliwe życie. Jako dwudziestolatek więziony by w Cytadeli warszawskiej za działalność niepodległościową. Jako dojrzały człowiek, naukowiec o ustalonej renomie, musiał po wybuchu wojny uciekać z Wilna, gdzie był zbyt znany, do Warszawy. Tam uczestniczył w tajnym nauczaniu. Dla rozwoju zainteresowań młodego Muszyńskiego światem roślin, szczególnie ważna była kilkuletnia praca w ogrodzie botanicznym w Dorpacie (dziś Tartu w Estonii) i na plantacji roślin leczniczych w Suchumi (Gruzja-Abchazja). Od roku 1921, aż do wybuchu wojny, był profesorem farmakognozji i hodowli roślin na USB. Z tego czasu pochodzi jego "Podręcznik do mikroskopowego rozpoznawania surowców lekarskich" (1927, 1951) oraz wydane już po wojnie "Ziołolecznictwo i leki roślinne" (1946, wyd. VI 1958), "Atlas roślin leczniczych" (1947) i "Farmakognozja" (1957). Po wojennej tułaczce osiadł w Łodzi, gdzie zorganizował Wydział Farmacji i założył miejski ogród botaniczny - na wzór wileńskiego. Spośród jego publikacji naukowych szczególnie cenione są "prace nad alkaloidami i glikozydami widłaków". Profesor wychował kilka pokoleń polskich fitoterapeutów, którym przekazał swój entuzjazm i optymizm. Jego uczniem był m.in. nestor polskiej fitoterapii, współpracujący z Panaceą prof. Aleksander Ożarowski. Głębokie przekonanie prof. Muszyńskiego o nieuchronnym powrocie terapii naturalnymi środkami roślinnymi, dokonuje się właśnie na naszych oczach.

Stanisław Dłużewski




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=49