panacea.pl

:: Ogródek warzywno-ziołowy
Panacea Nr 4 (29), październik - grudzień 2009, strony: 24-25


Ogródek warzywno-ziołowy

W czasach, gdy z dostępem do warzyw i ziół różnych gatunków nie ma większego problemu, coraz mniej ludzi czuje potrzebę posiadania własnego warzywnika. Pewnie także dlatego, że na nic nie starcza nam czasu, tempo życia wzrasta. Szkoda, gdyż szpinak czy cukinia z własnego ogródka smakują zawsze najlepiej, a przyjemność i satysfakcja z uprawy wynagradzają trud jej prowadzenia. Częstując znajomych sałatką, możesz pochwalić się składnikami, które pochodzą z własnej uprawy i są zdrowe, bo przecież przydomowy warzywnik to typ uprawy ekologicznej, jej produkty nie zawierają toksycznych substancji chemicznych. Jeśli więc twój ogród jest na tyle duży, że można w nim wydzielić kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów kwadratowych na ogródek warzywno-ziołowy, nie zwlekaj i już dziś zabierz się do pożytecznej i przyjemnej pracy.

Miejsce w ogrodzie
Projektowany przeze mnie warzywnik wyobrażam sobie jako część naturalistycznego ogrodu. Położony jest w jego centralnej części, ukryty wśród zieleni drzew i krzewów, które pozwalają wkomponować geometryczny kształt ogródka warzywnego w swobodny charakter całości, a równocześnie stanowią osłonę od wiatru. Drzewa i krzewy wokół warzywnika powinny być jednak posadzone w taki sposób, aby nie zacieniały uprawianych przez nas warzyw i ziół. Do warzywnika prowadzą dwie żwirowe ścieżki: jedna pod drewnianą pergolą, po której wije się winorośl, druga przy ozdobnej kamiennej studni.

Pożyteczny i cieszący oko
Ogródek warzywno-ziołowy ma formę geometryczną, grządki tworzą regularne prostokąty, zamknięte w drewnianych donicach, symetrycznie rozmieszczonych na powierzchni około 50 m2. Regularność założenia ma przede wszystkim ułatwiać dostęp do roślin i ich pielęgnację: sadzenie, pielenie, nawożenie i oczywiście zbiór warzyw i ziół. Ta geometryczność posiada również wiele sentymentalnego uroku, nawiązuje bowiem do tradycyjnej formy ogrodu użytkowego, niezmiennej w Polsce od setek lat. Zastosowane naturalne materiały, takie jak drewno, cegła i żwir, nadadzą naszemu ogródkowi malowniczy i rustykalny charakter.

Przygotowanie terenu
Miejsce pod projektowany ogródek powinno być słoneczne i osłonięte od wiatru. Warzywa mają większe wymagania, co do struktury gleby, aniżeli zioła, dlatego warunkiem ich dobrego wzrostu i dobrego plonowania jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Gleba powinna być dostatecznie przepuszczalna i bogata w składniki pokarmowe. Przy zastosowaniu płodozmianu nie jest konieczne nawożenie mineralne roślin, a dodatek obornika lub kompostu każdego roku zagwarantuje nam utrzymanie odpowiedniej żyzności gleby. Projektowany ogródek posiada wymiary 700 x 700 cm. Jeśli jednak wielkość naszej działki nie pozwala nam na wydzielenie takiej powierzchni pod ogród użytkowy, możemy zmodyfikować projekt i wykonać mniejszą liczbę donic. Do wytyczenia kształtu ogródka przyda się nam taśma miernicza lub wąż ogrodowy, granice możemy wykonać z kostki granitowej lub z cegły klinkierowej, na podbudowie z piasku zagęszczonego cementem. Proponowane donice mają wymiary 130 x 220 cm, zrobione będą z belek drewnianych o przekroju 15 x 20 cm. Tak masywne elementy, zabezpieczone drewnochronem i środkami grzybobójczymi, będą nam służyć przez parę lat. Pomiędzy donicami zakłada się wykonanie ścieżek żwirowych. Szerokość tych ścieżek to około 65 cm, przy czym zakłada się, że dwie główne ścieżki są nieco szersze (po 90 cm), by umożliwić przejazd taczką.

Dobór roślin
Posadzone w ogródku warzywnym zioła i niektóre rośliny ozdobne nie tylko ładnie wyglądają. Polepszają też warunki całej uprawy, wzmacniają odporność na szkodniki i choroby, a nawet wpływają na smak warzyw. Przykładem może być czosnek, który uodparnia rośliny na choroby grzybowe, a także cząber ogrodowy, który korzystnie wpływa na aromat kopru włoskiego i sałaty głowiastej. Co do ochrony przed szkodnikami, warto przypomnieć, że już nasze babcie pod koronami drzew owocowych siały nasturcję, która chroniła przed bawełnicą korówką i mszycami. Nagietki na brzegach warzywnych zagonów odstraszają nicienie. Tymianek i mięta pieprzowa między kapustą chroni ją przed gąsienicami. Należy jednak pamiętać i o drugiej stronie medalu: o niekorzystnym oddziaływaniu niektórych gatunków roślin na siebie. Nie łączmy zatem ogórka z koperkiem czy sałaty z koprem włoskim. Uprawa kilku gatunków na jednej rabatce warzywnej dodatkowo ochroni ziemię przed wyjałowieniem i stworzy warunki do życia dla różnych gatunków owadów, zmniejszając ryzyko dominacji jednego ze szkodników.

Pielęgnacja
Uprawa warzyw w przydomowym ogródku jest zajęciem względnie łatwym, nie wymagającym szczególnie dużego nakładu pracy, dostarczającym za to wiele satysfakcji – zarówno ogrodniczej, jak i kulinarnej. Dobrze przygotowana ziemia pod uprawę warzyw i ziół jest kluczem do sukcesu. Powinna być oczyszczona od chwastów, rozluźniona i zasilona składnikami odżywczymi. W ciągu sezonu wegetacyjnego rośliny będą wymagały przede wszystkim regularnego podlewania, a jeśli zasilimy je odpowiednią dawką kompostu wiosną, odwdzięczą się nam dorodnymi warzywami i aromatycznymi ziołami. Ważnym zabiegiem jest ochrona roślin przed szkodnikami. Prócz wspomnianej uprawy współrzędnej, używajmy preparatów wyłącznie biologicznej ochrony roślin lub naturalnych metod ochrony roślin. Stosujmy płodozmian, dzięki czemu nie będą się rozprzestrzeniać choroby typowe dla danego gatunku.

mgr inż. Anna Bogdziewicz
Ekosystem - Pracownia Architektury Krajobrazu w Żywcu

Mgr inż. Anna Bogdziewicz jest absolwentką Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie – kierunek sztuka ogrodowa. Sztuki ogrodniczej uczyła się w ogrodach historycznych Irlandii: Mount Stewart i Kylemore Garden. Obecnie pracuje jako architekt krajobrazu w pracowni Ekosystem w Żywcu. Jest znawczynią i miłośniczką zabytkowych ogrodów.



adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=2910