panacea.pl

:: Działanie lecznicze olejków eterycznych
Panacea Nr 2 (11), kwiecień - czerwiec 2005, strony: 32-33


Działanie lecznicze olejków eterycznych

Przeciwzapalne, przeciwbólowe i antyutleniające działanie owoców Foeniculum vulgare.

Choi E. M., Hwang J. K. Antiinflammatory, analgesic and antioxidant activities of the fruit of Foeniculum vulgare. Fitoterapia. 75:557-65, 2004.
Doustne podanie (200 mg/kg) ekstraktu metanolowego z owoców Foeniculum vulgare wykazuje efekt przeciwzapalny w ostrych i podostrych stanach zapalnych oraz w odpowiedzi alergicznej typu IV. Jednocześnie posiada centralne działanie przeciwbólowe. Ponadto obserwowano znaczący wzrost w surowicy poziomu aktywności ponadtlenkowej oksydazy (SOD) i katalazy oraz poziomu HDL (high density lipoprotein-cholesterol). W porównaniu do grupy kontrolnej (P<0.05) znacząco obniżał się poziom aldehydu dimalonowego (MDA) jako wskaźnika lipidowej peroksydacji, co dodatkowo potwierdza właściwości antyutleniające ekstraktu. Wyniki badań potwierdzają wcześniejsze doniesienia i zastosowanie ekstraktu metanolowego z owoców F. vulgare jako roślinnego leku przeciwzapalnego. Działanie przeciwzapalne owoców kopru włoskiego jest łączone z właściwościami przeciwzapalnymi olejku koprowego. Należy jednak pamiętać, że izolowany olejek koprowy nie może być stosowany u niemowląt i małych dzieci ze względu na działania uboczne ze strony układu oddechowego (m. in. stany skurczowe krtani).

Estrogenna aktywność izolowanych związków oraz olejków eterycznych z gatunków z rodzaju Pimpinella rosnących w Turcji, oznaczana rekombinowanym testem drożdżowym.

Tabanca N., Khan S. I. Bedir E., Annavarapu S., Willett K., Khan I. A. Kirimer N., Husnu Can Baser K. Estrogenic activity of isolated compounds and essential oils of Pimpinella species from Turkey, evaluated using a recombinant yeast screen. Planta Medica. 70: 728-35, 2004.
Foeniculum vulgare - koper włoski Szereg surowców roślinnych oraz izolowanych z nich związków jest znanych jako fitoestrogeny poprzez posiadane właściwości estrogenne. Są one stosowane leczniczo w przebiegu menopauzy, zapobieganiu osteoporozie oraz w profilaktyce chorób serca i nowotworów. W ciągu ostatnich lat obserwuje się wzrost zainteresowania roślinnymi estrogenami, wyrażany poprzez intensyfikację badań nad izoflawonami oraz lignanami. Niektóre z nich są wykorzystywane jako odpowiedniki syntetycznych estrogenów. Autorzy pracy podjęli badania nad aktywnością estrogenną olejków eterycznych z 11 gatunków z rodzaju Pimpinella oraz izolowanych z nich związków - w oparciu o test aktywności estrogennej z użyciem drożdży (YES assay). Olejki eteryczne zawierające (E)-anetol jako główny składnik, ujawniły aktywność estrogenną w teście YES, z wyjątkiem tych, które otrzymano z górnych części roślin pozbawionych owoców z gatunków P. anisetum i P. flabellifolia. Udział maksymalnej odpowiedzi w zastosowanym teście doświadczalnym olejków zawierających anetol wahał się w zakresie 30-50%. Owoce gatunków P. isaurica i P. peucedanifolia posiadały aktywność estrogenną, pomimo nieobecności lub też śladowej zawartości anetolu. Wyniki badań wskazują, że aktywność estrogenna olejków z rodzaju Pimpinella jest powodowana nie tylko zawartością anetolu, ale również innych, nie znanych dotychczas składników. Oznaczona wartość aktywności estrogennej olejków była zróżnicowana w zależności od gatunku (od 8.3 x 10-8 do 1.2 x 10-6 w porównaniu do 17 ß-estradiolu) oraz części rośliny. Najsilniejszą aktywność ujawniły olejki otrzymane z owoców, natomiast słabszą z części nadziemnych, pozbawionych owoców oraz olejki otrzymane z korzeni (wartości EC50 zawierały się w przedziale od 45 µg /mL do 650 µg /mL). Gatunkiem leczniczym z rodzaju Pimpinella, szeroko stosowanym w lecznictwie, szczególnie w pediatrii jest Pimpinella anisum - ze względu na działanie wykrztuśne, sekretolityczne oraz wiatropędne, spowodowane obecnością w owocach olejku eterycznego. W medycynie ludowej owoce P. anisum wykorzystywano jako lactagogum i emmenagogum. Wyniki przedstawionych badań potwierdzają te właściwości poprzez ujawniony efekt estrogenny anetolu - głównego składnika olejku anyżowego.

Efektywne inhalacyjne zastosowanie preparatu roślinnego w leczeniu gruźlicy: Opis przypadku.

Sherry E., Warnke P. H. Successful use of an inhalational phytochemical to treat pulmonary tuberculosis: A case report. Phytomedicine 11:95-97, 2004.
Autorzy doniesienia opisują efekt zastosowania w terapii gruźlicy (Pacjentka 28-letnia z kaszlem, gorączką, złym samopoczuciem, utratą wagi oraz trudnością w oddychaniu; w badaniach klinicznych potwierdzono gruźlicę z prątkowaniem) drogą inhalacyjną preparatu KlonemaxTM, stanowiącego olejek eteryczny z gatunku Eucalyptus globulus. Inhalacje prowadzono w okresie 3 tygodni, 3 razy dziennie. Po 10 dniach obserwowano ustąpienie kaszlu, normalizację temperatury oraz polepszenie samopoczucia i poprawę apetytu. Jednocześnie w obrazie rentgenowskim płuc nie stwierdzono powiększenia zmian chorobowych a wynik badań mikrobiologicznych plwociny w kierunku prątków gruźlicy był negatywny. Pacjentkę poddano standardowej terapii gruźlicy lekami syntetycznymi. Autorzy podkreślają, że opisany przypadek jest jedynie wstępnym rezultatem i dalsze badania kliniczne byłyby wskazane, aby potwierdzić zasadność i skuteczność terapii olejkiem eukaliptusowym, w tym również w leczeniu kombinowanym z lekami tradycyjnymi. Światowe dane epidemiologiczne wskazują, że więcej niż 2 miliardy ludzi jest zakażonych Mycobacterium tuberculosis. Rocznie w wyniku gruźlicy umiera 2-3 miliony chorych, co jest m.in. spowodowane tworzeniem nowych, odpornych szczepów. Poszukiwanie w tym kontekście innych, skutecznych dróg terapii jest jak najbardziej zasadne.

dr hab. Mirosława Krauze-Baranowska
- Katedra i Zakład Farmakognozji z Ogrodem Roślin Leczniczych Akademii Medycznej w Gdańsku




adres tego artykułu: https://panacea.pl/articles.php?id=189