Rośliny leczniczeKorzeń kozłka

Korzeń kozłka

Valeriana officinalis L., radix

1. Nazwa rośliny

Kozłek lekarski Valeriana officinalis L.

2. Występowanie

Występuje w Europie, Ameryce Północnej, zachodniej Azji, w Japonii i Mandżurii.

3. Pokrój rośliny

Łodyga o wysokości do 2 metrów, wzniesiona, nierozgałęziona, wewnątrz pusta, sina, bruzdowana, dołem krótko owłosiona, górą naga. Liście odziomkowe i łodygowe nieparzystopierzastodzielne, dolne ogonkowe, górne siedzące, o 11-21 listkach lancetowatych lub równowąskich, często ząbkowanych. Kwiatostan wielokwiatowy, baldachokształtny, szczytowy; kwiaty drobne dzwonkowolejkowate, białe, bladoróżowe lub bladoliliowe. Owoce drobne, owłosione lub nagie, pokryte piórkowatym puchem kielichowym. Kłącze jajowate lub odwrotnie stożkowate z bardzo licznymi, cienkimi korzeniami.

4. Część rośliny

Kłącze i korzeń

5. Zbiór

Kłącze i korzeń zbierać należy w drugim roku wegetacji, jesienią. Opłukane i pokrojone korzenie i kłącza suszy się w suszarkach w temperaturze do 35°C.

6. Skład fitochemiczny

Surowiec zawiera około 0,5 – 1% irydoidów o charakterze estrów – walepotriatów, olejek. Ponadto zawiera wolne monoterpeny, frakcję seskwiterpenową, związek triterpenowy – walerozyd A, aktynidynę.

7. Jakość

Jakość korzenia kozłka powinna odpowiadać aktualnym wymaganiom Farmakopei Europejskiej dla tej substancji roślinnej. W celu prawidłowej identyfikacji substancji roślinnej wykonuje się badania makroskopowe i mikroskopowe. Przeprowadza się badanie identyfikujące niektóre składniki rośliny z zastosowaniem cienkowarstwowej chromatografii cieczowej. Bada się również obecność zanieczyszczeń, stratę masy po suszeniu oraz popiół całkowity i nierozpuszczalny w kwasie solnym. O właściwej jakości korzenia kozłka świadczy również zawartość kwasów seskwiterpenowych w przeliczeniu na kwas walerenowy, na poziomie nie mniej niż 0,17% oraz olejku eterycznego nie mniej niż 4 ml/kg, w wysuszonej substancji roślinnej.

8. Skład jakościowy i ilościowy

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Substancja roślinna

Nie dotyczy

Przetwory roślinne

Suchy ekstrakt (DER 3 – 7.4 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 40 – 70% (v/v)

Tradycyjne zastosowanie

Substancja roślinna

Nie dotyczy

Przetwory roślinne

a) Rozdrobniona substancja roślinna
b) Sproszkowana substancja roślinna
c) Wyciśnięty sok ze świeżego korzenia (1 : 0,60 – 0,850)
d) Wyciąg suchy (DER 4 – 6 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: woda
e) Wyciąg płynny (DER 1 – 4 : 6), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: woda
f) Wyciąg suchy (DER 4 – 7 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: metanol 45% (v/v)
g) Wyciąg suchy (DER 5,3 – 6,6 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: metanol 45% (m/m)
h) Wyciąg płynny (DER 1 : 7-9), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: słodkie wino

i) Wyciąg płynny ekstrakt (DER 1 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 60% (v/v)

j) Nalewka (stosunek substancji roślinnej do rozpuszczalnika ekstrakcyjnego 1 : 8), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 60% (v/v)

k) Nalewka (stosunek substancji roślinnej do rozpuszczalnika ekstrakcyjnego 1 : 10), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 56% (v/v)

l) Nalewka (stosunek substancji roślinnej do rozpuszczalnika ekstrakcyjnego 1 : 5), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 70% (v/v)

m) Nalewka (stosunek substancji roślinnej do rozpuszczalnika ekstrakcyjnego 1 : 5), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 60- 80% (v/v)

n) Wyciąg suchy (DER 5,5 : 7,4 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 85% (m/m)

9. Postać farmaceutyczna

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Przetwory roślinne w postaci stałej do stosowania doustnego.

Tradycyjne zastosowanie

Rozdrobniona substancja roślinna w postaci herbat do stosowania doustnego. Przetwory roślinne w postaci płynnej lub stałej do stosowania doustnego. Rozdrobniona substancja roślinna jako dodatek do kąpieli.

10. Wskazania

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Roślinny produkt leczniczy stosowany w redukowaniu łagodnych stanów napięcia nerwowego oraz zaburzeń snu.

Tradycyjne zastosowanie

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany w redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego oraz ułatwiający zasypianie. Produkt jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym w określonych wskazaniach opartych wyłącznie na podstawie długotrwałego zastosowania.

11. Dawkowanie i droga podania

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Młodzież, dorośli i osoby w wieku podeszłym

Podanie doustne

Pojedyncza dawka: 400 – 600 mg suchego ekstraktu;

W redukowaniu łagodnych stanów napięcia nerwowego do 3 razy dziennie.

W redukowaniu zaburzeń snu stosowana jest pojedyncza dawka godzinę przed pójściem spać. Jeżeli jest taka konieczność można przyjąć dodatkową dawkę w wieczorem.

Maksymalna dzienna dawka: 4 pojedyncze dawki.

Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane.

Czas stosowania

Ze względu na stopniowo narastającą skuteczność działania korzeń kozłka nie jest zalecany do doraźnego leczenia łagodnego napięcia nerwowego oraz zaburzeń snu. Aby uzyskać optymalny efekt terapeutyczny zalecane jest nieprzerwane stosowanie przez 2-4 tygodnie.

Jeżeli objawy się utrzymają bądź nasilają po 2 tygodniach nieprzerwanego stosowania, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Droga podania

Podanie doustne

Tradycyjne zastosowanie

Młodzież, dorośli i osoby w wieku podeszłym

Podanie doustne

a) Pojedyncza dawka: 0,3 – 3 g

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem. Herbata ziołowa w postaci naparu: 0,3 – 3 g rozdrobnionej substancji roślinnej zalać 150 ml wrzącej wody.

b) Pojedyncza dawka: 0,3 – 2,0 g

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem.

c) Pojedyncza dawka: 10 ml

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby zasnąć należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem.

d) Pojedyncza dawka: 420 mg

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem.

e) Pojedyncza dawka: 20 ml

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem.

f) Pojedyncza dawka: 144 – 288 mg

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 4 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem.

g) Pojedyncza dawka: 450 mg 

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem, i w razie potrzeby wcześniejszą dawkę wieczorem.

h) Pojedyncza dawka: 10 ml, do 3 razy dziennie

i) Pojedyncza dawka: 0,3 – 1,0 ml, do 3 razy dziennie

j) Pojedyncza dawka: 4 – 8 ml, do 3 razy dziennie

k) Pojedyncza dawka: 0,84 ml

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego od 3 do 5 razy dziennie.

Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem

l) Pojedyncza dawka: 1,5 ml (stres psychiczny), 3 ml (ułatwienie zasypiania)

W redukowaniu łagodnych objawów stresu psychicznego do 3 razy dziennie. Aby wspomóc zasypianie należy przyjąć pojedynczą dawkę na pół godziny do godziny przed snem.

m) Pojedyncza dawka: 10 ml, do 3 razy dziennie

n) Pojedyncza dawka: 322 mg, do 3 razy dziennie

Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane.

Zastosowanie jako dodatek do kąpieli

a) Pojedyncza dawka: 100 g na jedną kąpiel, do jednej kąpieli dziennie.

Czas stosowania

Jeżeli objawy utrzymują się podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Droga podania Podanie doustne Jako dodatek do kąpieli: temperatura 34-37°C, czas trwania kąpieli 10 – 20 min.

12. Przeciwwskazania

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Nadwrażliwość na substancję aktywną.

Tradycyjne zastosowanie

Nadwrażliwość na substancję aktywną.

Przeciwwskazaniem do kąpieli są: otwarte rany, uszkodzenie dużej powierzchni skóry, trądzik, wysoka gorączka, ostra infekcja, ostre zaburzenia krążenia i niewydolność sercowa.

13. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.

Jeżeli objawy nasilą się w trakcie stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Tradycyjne zastosowanie

Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie zostało ustalone z powodu braku odpowiednich danych. Jeżeli objawy nasilą się w trakcie stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.

W przypadku nalewek oraz wyciągów zawierających etanol musi być zastosowane odpowiednie oznakowanie opakowania.

14. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ugruntowane zastosowanie medyczne
Brak doniesień.
Tradycyjne zastosowanie
Brak doniesień.

15. Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i laktacji nie zostało ustalone.

Ze względu na brak wystarczających danych, nie zaleca się stosowania w okresie ciąży i laktacji. Brak danych dotyczących wpływu na płodność.

Tradycyjne zastosowanie

Bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i laktacji nie zostało ustalone.

Ze względu na brak wystarczających danych, nie zaleca się stosowania w okresie ciąży i laktacji. Brak danych dotyczących wpływu na płodność.

16. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn.

Pacjenci, których to dotyczy, nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Tradycyjne zastosowanie

Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn.

Pacjenci, których to dotyczy, nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

17. Działania niepożądane

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Po spożyciu przetworów z korzenia kozłka mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe (np. mdłości, dolegliwości skurczowe). Częstość nie jest znana.

Jeżeli wystąpią inne, niewymienione powyżej, działania niepożądane należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Tradycyjne zastosowanie

Po spożyciu przetworów z korzenia kozłka mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe (mdłości, dolegliwości skurczowe). Częstość nie jest znana.

Jeżeli wystąpią inne, niewymienione powyżej, działania niepożądane należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.

Stosowanie jako dodatek do kąpieli

Nie są znane.

Jeżeli wystąpią działania niepożądane należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.

18. Przedawkowanie

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Korzeń kozłka w dawce około 20 g powodował objawy, takie jak zmęczenie, skurcze w jamie brzusznej, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie rąk i rozszerzenie źrenic, które ustępowały w ciągu 24 godzin. Jeżeli objawy się pojawią powinno być zastosowane leczenie wspomagające.

Tradycyjne zastosowanie

Korzeń kozłka w dawce około 20 g powodował objawy, takie jak zmęczenie, skurcze w jamie brzusznej, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie rąk i rozszerzenie źrenic, które ustępowały w ciągu 24 godzin. Jeżeli objawy się pojawią powinno być zastosowane leczenie wspomagające.

Stosowanie jako dodatek do kąpieli

Nie odnotowano przypadków przedawkowania.

19. Właściwości farmakodynamiczne

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Grupa farmakoterapeutyczna: leki nasenne i uspokajające Proponowany kod ATC: N05C M09

Uspokajające działanie przetworów z korzenia kozłka, które jest od dawna znane na podstawie doświadczenia w stosowaniu, zostało potwierdzone w kontrolowanych badaniach klinicznych. Wykazano, że podanie doustne suchych wyciągów z korzenia kozłka przygotowanych przy użyciu mieszaniny etanol-woda (etanol maksymalnie 70% (V/V)) w zalecanym dawkowaniu ułatwia zasypianie i poprawia jakość snu. Działania tego nie można z pewnością przypisać żadnemu znanemu składnikowi wyciągu.

Tradycyjne zastosowanie

Nie jest wymagane określenie właściwości farmakologicznych.

20. Właściwości farmakokinetyczne

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Brak dostępnych danych

Tradycyjne zastosowanie

Nie jest wymagane określenie właściwości farmakokinetycznych

21. Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Ugruntowane zastosowanie medyczne

Wyciągi etanolowe z korzenia kozłka wykazywały niską toksyczność u gryzoni, w badaniu toksyczności ostrej, jak i po podaniu wielokrotnym dawki toksycznej w okresie 4-8 tygodni.


Badanie mutagenności (test AMES) suchego wyciągu (4 – 7 : 1); rozpuszczalnik ekstrakcyjny etanol 40% (v/v) i suchego wyciągu (DER 3-6 : 1), rozpuszczalnik ekstrakcyjny etanol 70% (v/v) nie wskazywały na działanie mutagenne wyciągów.

Nie przeprowadzono testu dotyczącego toksycznego wpływu na reprodukcję oraz testu dotyczącego rakotwórczości.


Tradycyjne zastosowanie

Wyciągi otrzymane w wyniku działania dwoma skrajnie polarnymi rozpuszczalnikami nie wskazywało na działanie mutagenne w teście AMES-a. Nie przeprowadzono testu dotyczącego toksycznego wpływu na reprodukcję oraz testu dotyczącego rakotwórczości.

Kozłek lekarski
Kozłek lekarski
Piśmiennictwo: European Union herbal monograph on Valeriana officinalis L., radix EMA/ HMPC/150848/2015, Corr, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). Strzelecka H., Kowalski J., Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2000, str. 253 - 254.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Polecane

Najnowsze

Więcej