Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Aromaterapia > Co Się Tyczy Zapachów ... cz3

Panacea Nr 1 (10), styczeń - marzec 2005 strony: 30-33

CO SIĘ TYCZY ZAPACHÓW ...

Cedr libański, cynamonowiec cejloński, cytrusy, balsamowiec mirra, olejki.

Część 3


Cedrus libani - Cedr libański Cedr libański (Cedrus libani)
Należy do rodziny Pinaceae. Jest to drzewo iglaste do 40 m wysokości, o poziomo rosnących gałęziach i jajowatych szyszkach. Igły ciemnozielone. Korona parasolowata, piętrowa. Występuje w Libanie i na Cyprze.

Olejek cedrowy (Oleum Cedra)
ma zapach balsamiczny, a jego głównym składnikiem zapachowym jest cedrol. Jest silnym środkiem antyseptycznym. Używa się go do pielęgnacji skóry jako słabego środka ściągającego, a jego właściwości antyseptyczne wykorzystuje się przy leczeniu trądziku. Jest pomocny w walce z łupieżem i innymi dolegliwościami skóry głowy. Dodaje się go do męskich kosmetyków, wykorzystując właściwości ściągające i dezynfekujące. Jest składnikiem zapachów typu drewno.

Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum zeylanicum)
cinnamomum zeylanicum - cynamonowiec cejloński Należy do rodziny Lauraceae. Jest to wiecznie zielone drzewo, dorastające do 10 - 20 m wysokości. Ma skórzaste, jajowate i całobrzegie liście. Drobne, zielonkawożółte, pachnące kwiaty zebrane są w luźne wiechowate kwiatostany. Owocem jest czarna, mięsista jagoda. Występują w lasach strefy tropikalnej. W uprawie prowadzi się go w formie krzewiastej (jak wiklinę). Olejek cynamonowy chiński Oleum Cinnamomi cassiae i olejek cynamonowy cejloński Oleum Cinnamomi zeylanicum. Oleum Cinnamomi cassiae pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa wiatropędnie i przeciwbiegunkowo. Zapobiega zaburzeniom jelitowym, a także łagodzi stany przeziębieniowe. W podobnych schorzeniach stosuje się Oleum Cinnamomi zeylanicum. Mają działanie bakteriobójcze, bakteriostatyczne, dezynfekujące. W kosmetologii olejek cynamonowy ma działanie uspokajające, zmiękczające i wzmacniające mikrokrążenie podskórne. Zapewnia wzmocnioną i lepiej napiętą skórę. Stosowany jako dodatek past do zębów.

Cynamonowiec kamforowy (Cinnamomum camphora)
Należy także do rodziny Lauraceae. Występuje w Japonii i krajach Azji południowo-wschodniej. Z cynamonowca kamforowego otrzymuje się przez destylację drewna kamforę. Olejek kamforowy, zastosowany na skórę, silnie odkaża i ułatwia oczyszczenie wągrów. Zapobiega powstawaniu ropni i pryszczy ropnych przy niektórych rodzajach trądziku. W lecznictwie stosowany jest jako silny środek antyseptyczny i przeciwzapalny oraz znieczulający miejscowo. Ma zastosowanie w przemyśle spożywczym perfumeryjnym, kosmetycznym i farmaceutycznym.

Cytrusy (Citrus – Rutaceae)
Należy do Rutaceae. Rośliny z tego rodzaju to 6 gatunków, lecz reprezentowanych przez kilkadziesiąt odmian i ras. Cytrusy są nisko rozgałęziającymi się, zimozielonymi drzewami o rozłożystej, okrągłej koronie. Młode gałęzie są kanciaste i skręcone; w kątach liści znajdują się często giętkie ciernie. Ogonki liściowe, u niektórych gatunków są oskrzydlone; blaszki liściowe jajowate lub eliptyczne. Silnie pachnące kwiaty wyrastają pojedynczo lub w gronach, w kątach liści. Owoce to pomarańczowe lub żółte jagody. Mają okrągły lub owalny kształt. Okrywa jest gruczołkowato kropkowana, w stanie dojrzałym zielonkawa, żółta lub pomarańczowa, albedo jest białe, stosunkowo cienkie. Bardzo soczysty, pomarańczowy lub czerwony miąższ podzielony jest na komory. Cytrusy dostarczają różnych olejków eterycznych:

Olejek pomarańczowy (Oleum Auranti)
- o zapachu pomarańczy. Otrzymuje się go przez tłoczenie świeżej naowocni pomarańczy (skórek pomarańczowych) Citrus aurantium. Olejek pomarańczowy słodki jest cieczą żółtą lub brunatną, o aromatycznym zapachu, zawierającą w swym składzie między innymi limonen, aldehydy (np. decylowy), estry, seskwiterpeny. Olejek pomarańczowy gorzki to ciecz żółta, o zapachu intensywnie pomarańczowym, która zawiera głównie limonen (96%), geraniol i aldehyd decylowy. Działa wykrztuśnie, żółciopędnie, wiatropędnie, rozkurczowo, ogólnie tonizująco, pobudza wydzielanie soków trawiennych. Poprawia nastrój, działa uspakajająco i przeciwdepresyjnie, relaksująco i odświeżająco. Łagodnie uspokaja, pomaga w stanach lękowych, napięciach nerwowych (również u dzieci). Stosowany w leczeniu stresu, bezsenności, cellulitis, w grypie i przeziębieniu. Można go stosować do kąpieli aromatycznych, które działają odświeżająco, rozgrzewająco, odkażająco i odprężająco. Ulatniający się olejek pomarańczowy w czasie kąpieli działa korzystnie na układ oddechowy oraz nerwowy. Stosowany w przemyśle perfumeryjnym, spożywczym oraz przy wyrobie likierów. Mieszankom olejków nadaje słodki, ciepły zapach. Olejek neroli pozyskuje się głównie metodą wyciągów tłuszczowych z Citrus aurantium. Zawiera octan linalylu, limonen, geraniol, kamfen. Działa antyseptycznie. Neroli korzystnie wpływa na cerę, ponieważ pobudza wzrost nowych żywych warstw skóry. Stosuje się go szeroko w perfumerii.

Citrus limonum - cytryna
Citrus limonum - cytryna
Citrus aurantium subsp. Bergamia - bergamotka
Citrus aurantium subsp. Bergamia - bergamotka
Citrus aurantium - pomarańcze
Citrus aurantium - pomarańcze

Olejek cytrynowy (Oleum Citri)
- o przyjemnym, powszechnie znanym zapachu skórki cytryny. Otrzymuje się go przez wyciskanie skórek owoców (Citrus limonum) uprawianych w krajach subtropikalnych. Olejek cytrynowy jest bezbarwną lub lekko żóltawą cieczą o silnym cytrynkowym zapachu, o łagodnym, nieco ostrawo-gorzkim smaku. Zawiera między innymi 90% limonenu, felandren, pinen, kamfen, cytral i citropten. Jest to niezwykle silny środek antyseptyczny i to zarówno przy infekcjach wewnętrznych, jak i skórnych (trądzik). Jest ponadto stosowany przy kamicach i zaburzeniach trawienia oraz jako środek ściągający i obniżający ciśnienie krwi. Jest środkiem tonizującym i uspokajającym, łagodzi stany lękowe, jest stosowany w napięciu nerwowym, ma działanie odświeżające i stymulujace. Leczy infekcje skóry, objawy przeziębienia, infekcje gardła. Ma również zastosowanie w bólach reumatycznych i artretycznych. Niszczy wirusy i bakterie. Przyspiesza krążenie krwi, wzmacnia serce, poprawia ukrwienie mózgu i kończyn. Wzmaga wydzielanie moczu. Działa pojędrniająco na skórę, stosowany do leczenia cellulitis. Wykazuje wpływ przeciwropny i przeciwtrądzikowy. Leczy opryszczkę. Przyspiesza proces opalania skóry. Po zastosowaniu na skórę olejku cytrynowego nie należy wychodzić bezpośrednio na słońce. Olejek można dodawać do kąpieli - działa pobudzająco, odświeżająco i nadaje ciału miły zapach. Korzystnie wpływa na układ oddechowy. Na skórę olejek działa przeciwzapalnie, wybielająco, przeciwświądowo i odkażająco.

Olejek bergamotowy (Oleum Bergamottae)
Otrzymywany jest ze świeżych skórek owoców bergamotki (Citrus aurantium subsp. Bergamia). Bergamotka jest hodowana specjalnie na olejek, gdyż jej owoce są bardzo gorzkie i nie nadają się do jedzenia. Olejek otrzymuje się przez wytłaczanie z niezbyt dojrzałych owoców, stąd jego zielona barwa. Antyseptyk, znajduje szerokie zastosowanie w terapii wszelkich infekcji, przeziębień, kataru, kaszlu, zapaleniu gardła, przy opatrywaniu ran, skaleczeń i stanów zapalnych skóry. Daje dobre efekty w mieszankach przeciwtrądzikowych, zmniejszających łojotok, łuszczycę, liszaje, wrzody. Ma działanie łagodzące napięcia nerwowe, stresy, emocje, stany depresji. Używany jest do kompozycji typu "Chypne", "Fougere", "Fiołek", oraz jako utrwalacz zapachów.

Olejek mandarynkowy (Oleum Mandarina)
Otrzymywany jest ze skórki mandarynki (Citrus reticulat). Stosuje się go do masażu zapobiegającego powstawaniu rozstępów skórnych. Bardzo delikatny, stosowany u dzieci i osób w podeszłym wieku. Stosowany w leczeniu lęków, bezsenności i stresów oraz z powodu zaburzeń trawienia i chorób wątroby.

Olejek grejpfrutowy (Oleum Grapefruit, Oleum Citri decumanae)
Otrzymywany jest z owoców grejpfruta (Citrus paradisi). Jest bezbarwny (silnie oczyszczony), słomkowy, żółty lub lekko pomarańczowy. W skład zabarwionego olejku wchodzą bioflawonoidy, citral, linalool, geraniol, citronelal, kadinen, limonen. Składniki olejku mają charakter fitoncydów, czyli związków o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym. Niszczy gronkowce, paciorkowce, Helicobacter pylori. Wykazuje silne właściwości przeciwwirusowe (niszczy wirusy opryszczki), przeciwpierwotniakowe, przeciwroztoczowe i ma silne działanie przeciwgrzybicze. Wywiera wpływ przeciwdepresyjny, odprężający, wykrztuśny, żółciopędny, przeciwgnilny, odwadniający. Wyjątkowo korzystnie działa w chorobach układu oddechowego, trawiennego, w chorobach skóry, w stresie i depresji, w chorobach grzybiczych, przy osłabieniu, obniżonej odporności na choroby i w schorzeniach układu krążenia. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego, działa rozkurczowo. Obniża stężenie cholesterolu we krwi, wzmacnia siłę skurczu serca, poprawia krążenie krwi i limfy. Oddziałuje również na skórę: hamuje wydzielanie łoju, normalizuje procesy rogowacenia, oczyszcza pory skórne, zapobiega zaskórnikom, likwiduje plamy, chroni przed cellulitis i rozstępami skóry. Stosowany przy nadmiernej skłonności do siniaków i wybroczyn, alergii, chorobach oczu i astmie oskrzelowej. Leczy ukąszenia owadów, opryszczkę i trądzik. Pomocny w leczeniu łuszczycy. Również inne olejki cytrusowe są używane, np. w perfumerii olejek limetowy, czyli lima (Oleum Limette).

Balsamowiec mirra (Commiphora abyssina)
Commiphora abyssina - balsamowiec mirra Należy do Burseraceae. Żywica wydzielana z naturalnych pęknięć i skaleczeń pnia. Olejek otrzymuje się na drodze destylacji parowej. Mirry używano od dawna jako pachnidła, kadzidła i leku. Bardzo ceniona jako maść gojąca rany. Ma działanie antyseptyczne, gojące, przeciwzapalne, grzybobójcze. Leczy głęboko popękaną skórę. Przydatna w leczeniu trudno gojących się ran i wszelkich przypadłości skórnych z wysiękiem, łącznie z egzemą. Mirra doskonale wpływa na dziąsła, leczy (w postaci nalewki) afty, wrzodzianki i inne dolegliwości dziąseł. Jest składnikiem past do zębów.

Coriandrum sativum - kolendra siewna Kolendra siewna (Coriandrum sativum)
Należy do Apiaceae. Łodyga prosta, w górnej części rozgałęziona, wyrasta do 60 cm wysokości. Kwiaty białe lub lekko różowe, drobne, zebrane w baldachy. Owoce kuliste, szarobrunatne, do 2 mm średnicy. Po zgnieceniu wydzielają przyjemny zapach. Pochodzi z obszaru Morza Śródziemnego. W wielu krajach, u nas również, jest uprawiana jako roślina uprawowa i lecznicza. Należy do roślin jednorocznych.

Olejek kolendrowy (Oleum Coriandri)
Ma postać bezbarwnej lub jasnożółtej cieczy o przyjemnym, charakterystycznym zapachu i łagodnym smaku. Olejek kolendrowy zawiera linalool, geraniol, pinen, terpinen, borneol, limonen, kamferen, dipenten, cymol, felandren, ocymen. Działa przeciwtrądzikowo i przeciwropnie, zapobiega keratynizacji gruczołów łojowych, pobudza uwalnianie (udrażnianie) przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych. Wywiera dość silny wpływ rozgrzewający i żółciopędny. Wcierany w skórę działa przeciwbólowo, przeciwreumatycznie i pobudzająco na krążenie okołostawowe oraz skórne. Podany doustnie znosi kolkę żołądkową i jelitową. Ma duże znaczenie w gospodarce człowieka. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym (mydła, wody kolońskie), w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym.

Cyprys wieczniezielony (Cupressus sempervirens)
Zwany też cyprysem włoskim. Należy do Cupressaceae. Uprawiany od wieków w obszarze śródziemnomorskim. Zwłaszcza strzelista forma Stricta kojarzy się z krajobrazem włoskim. Ojczyzną tego drzewa jest prawdopodobnie zachodnia Azja. Było ono sadzone przez Rzymian na grobach bliskich. Olejek cyprysowy stosowany jest w leczeniu bólów reumatycznych, w stanach zapalnych stawów (zimne kompresy), żylaków, w bólach menstruacyjnych, hemoroidach, świeżych siniakach; wpływa korzystnie na system krążenia i gospodarkę wodno-tłuszczową - stosowany w terapii cellulitis pękających naczyń, drętwieniu kończyn. Łagodzi objawy zapalenia oskrzeli i astmy, kaszlu, zmniejsza ból gardła. Stosowany przy nadmiernym poceniu stóp - kilka kropel do codziennej kąpieli.

Palczatki (Cymbopogon)
Cymbopogon - palczatki Olejki lemongrasowe są olejkami eterycznymi, otrzymywanymi przez destylację z parą wodną traw z rodzaju Cymbopogon (palczatki). Zawierają m.in. cytral i mircen. Ważnym związkiem chemicznym, wchodzącym w skład olejku lemongrasowego, jest cytral - alifatyczny aldehyd terpenowy, żółta oleista ciecz o cytrynowym zapachu, będąca mieszaniną dwóch związkow izomerycznych: geraniolu i neralu. Olejek lemongrasowy cytronellowy (Oleum Citronellae) z Cymbopogon citratus jest silną substancją antyseptyczną i bakteriobójczą. Jak sama nazwa wskazuje, zawiera cytronellol - 3,7-dwumetylooktenol, alifatyczny alkohol terpenowy, bezbarwną ciecz o różanym zapachu; występuje w dwóch odmianach izomerycznych: L- i B-. Wzmaga wydzielanie wszystkich soków trawiennych, wydzielanie żółci i moczu. Poprawia trawienie. Ma działanie dezodorujące. Może jednak powodować podrażnienia skóry. Stosowany do kąpieli stóp, przy nadmiernej potliwości. Stanowi doskonały "odstraszacz" owadów. Olejek palmarosowy z Cymbopogon martini - do pielęgnacji skóry, zwłaszcza kiedy rozcieńczy się go w oleju migdałowym. Jest to olejek nawadniający i stymulujący, pomaga w zrównoważeniu produkcji łoju przez gruczoły. Pobudza regenerację komórek. Jest silnym antyseptykiem, pomocnym przy niewielkich infekcjach. Olejki te wpływają przeciwalergicznie, przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i uspokajająco. Wpływają silnie odkażająco na skórę, przewód pokarmowy i układ oddechowy. Rozszerzają drogi oddechowe i pobudzają ośrodek oddechowy. Udrażnia zatoki oboczne nosa i jamę nosową, upłynniając zalegającą wydzielinę śluzową. Mają działanie przeciwświądowe.

dr n. farm. Bożena Kowalczyk

dr n. farm. Bożena Kowalczyk ukończyła studia na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska. W roku 2003 uzyskała stopień doktora nauk farmaceutycznych (specjalność: botanika farmaceutyczna) na Śląskiej Akademii Medycznej. Pracuje w Katedrze i Zakładzie Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa ŚAM w Sosnowcu. Zainteresowania zawodowe: rośliny lecznicze, rośliny kosmetyczne, rozmieszczenie roślin leczniczych w makroregionie Polski południowej.

aromaterapia (gr. ároma - korzenie, wonne zioła; gr. therapeía - leczenie) - jedna z metod medycyny naturalnej, polegająca na wykorzystaniu naturalnych olejków eterycznych, wprowadzanych do organizmu poprzez drogi oddechowe (wąchanie, wdychanie, inhalacje) lub skórę (masaż, kąpiel, kompres).



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.