Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 3
Artykuły > Centrum Fitoterapii > III Międzynarodowe Forum Fitoterapeutyczne w Gdańsku

Panacea Nr 1 (10), styczeń - marzec 2005 strony: 5-9

III Międzynarodowe Forum Fitoterapeutyczne w Gdańsku

Dnia 12 listopada 2004 roku, odbyło się już III Międzynarodowe Forum Fitoterapeutyczne zorganizowane przez Centrum Fitoterapii w Gdańsku. Miejscem spotkania było Muzeum Morskie w Gdańsku. W tym roku, podjęliśmy próbę odpowiedzi na pytanie: " Produkty lecznicze roślinne - tradycja czy wyzwanie ?".

Grupy tematyczne
Obrady rozpoczęto w czterech grupach tematycznych prezentowano referaty, komunikaty i głosy w dyskusji, które następnie moderatorzy grup przedstawili na ogólnym forum w postaci końcowych wniosków i postulatów. I grupa zajmowała się kształceniem w zakresie fitoterapii oraz badaniami naukowymi. Jak ważne i aktualne są te zagadnienia dla całego środowiska świadczy fakt, że przed forum niemal połowa jego uczestników deklarowała chęć udziału w pracach tej grupy!
II grupa podjęła równie ważne i równie aktualne zagadnienie statusu i autoryzacji marketingowej leków roślinnych.
III grupa dyskutowała na temat standaryzacji leków roślinnych i kontroli ich jakości.
IV grupa zajęła się problemem dystrybucji leków - zarówno hurtowej, jak i detalicznej. To kwestia, o której coraz częściej mówi się - nie tylko w kontekście ekonomiki i techniki dystrybucji, lecz także w odniesieniu do zasad etycznych, które powinny towarzyszyć dystrybutorom. Podczas obrad plenarnych - podsumowujących obrady grupowe - mgr farm. Tadeusz Pawełek podkreślił znaczenie bezpośredniego kontaktu specjalistów różnych dziedzin związanych z fitoterapią i pożytki płynące ze spontanicznej dyskusji. Poprosił moderatorów poszczególnych grup o przedstawienie wniosków.

Kształcenie
Dr farm. Jadwiga Nartowska - adiunkt w Katedrze i Zakładzie Farmakognozji Wydziału Farmaceutycznego AM w Warszawie, członkini komitetu redakcyjnego dwutygodnika "Farmacja Polska", Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej oraz Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego - była moderatorką dyskusji na temat kształcenia. Dr Nartowska wygłosiła słowo wstępne przygotowane przez prof. Halinę Strzelecką, dotyczące kształcenia studentów farmacji w kierunku opieki farmaceutycznej, w zakresie leku roślinnego. Współczesne nauczanie farmakognozji odchodzi od towaroznawstwa surowców w kierunku fitochemii i fitofarmakologii. Obecny program nauczania studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego wymaga nabycia umiejętności rozpoznawania surowców roślinnych, podstawowych wiadomości dotyczących zawartości związków biologicznie czynnych i ich właściwości farmakologicznych oraz metod oceny leku roślinnego i jego standaryzacji. W trakcie V roku, z przedmiotu Leki pochodzenia naturalnego, przyszli farmaceuci poznają możliwości zastosowania leków roślinnych, ich losy w ustroju i wpływ na organizm człowieka.

Obrady grupy Badania naukowe i kształcenie

Następnie głos zabrali prelegenci.
Prof. dr hab. med. Jerzy Alkiewicz - kierownik III Kliniki Pediatrii AM w Poznaniu i przewodniczący Sekcji Fitoterapii PTL, przedstawił temat Certyfikacja umiejętności z zakresu fitoterapii. Omówił starania o włączenie fitoterapii do wykazu specjalizacji lekarskich. Dzięki tym wieloletnim dążeniom już wkrótce, pod patronatem Sekcji Fitoterapii PTL, odbywać się będą szkolenia zakończone egzaminem i uzyskaniem certyfikatu umiejętności. Dr Nartowska zreferowała Znaczenie działalności kół naukowych przy zakładach farmakognozji dla kształcenia studentów i zaznajamiania ich z problematyką ziołolecznictwa. Praca w kole naukowym jest najczęściej wstępem do pracy magisterskiej. Posiedzenia referatowe uczą studentów naukowego przygotowania referatu i prezentacji. Umożliwiają kontakt z przemysłem zielarskim, prowadzenie badań fitochemicznych oraz rozwijanie własnych zainteresowań.
Pani Jackie Saull-Hunt, BSc, MCPP, Member of National Institute of Medical Herbalists, wykładowca farmakognozji w College of Phytotherapy (East Sussex, W. Brytania) przedstawiła zakres nauczania z farmakognozji. Obejmuje on rozpoznawanie surowców roślinnych na poziomie mikroskopowym, wiedzę o sposobie upraw, zbioru, przechowywania roślin leczniczych oraz przygotowywania ziołowych preparatów leczniczych.

Badania naukowe
Prof. dr hab. Roman Kaliszan - kierownik Katedry i Zakładu Biofarmacji i Farmakodynamiki, prorektor ds. nauki AM w Gdańsku, korespondent PAN, członek Komitetu Nauk o Leku PAN, członek komisji Farmakopei Polskiej, konsultant krajowy ds. analityki farmaceutycznej - moderował dyskusję na temat badań naukowych. Wygłosił wstęp do dyskusji - Trendy rozwojowe współczesnej farmacji. Poruszył aktualne problemy związane ze współczesnymi technologiami pozyskiwania i selekcji "kandydatów na leki", zwrócił uwagę na złożoność zagadnień zmierzających do wyjaśnienia biologiczno - chemicznych zasad funkcjonowania organizmu, rolę farmakogenetyki, a także przedstawił podstawy współczesnej farmakoterapii. W najbliższych latach podtrzymany zostanie trend do przedłużania średniej długości życia, z jednoczesną poprawą jego jakości, a postępy w farmacji związane będą z biologią molekularną. Kontynuacją poruszonych zagadnień było wystąpienie doc. dr hab. med. Przemysława M. Mrozikiewicza, dyrektora Instytutu Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu, który zaprezentował temat Farmakogenetyka i nutragenomika - nowe narzędzia wykorzystywane w profilaktyce i leczeniu chorób. Są to najnowsze gałęzie medycyny, które dążą do wyjaśnienia wielu skomplikowanych zależności, wynikających z informacji zapisanej w genach. Poznanie tych uwarunkowań pozwoli w przyszłości na skuteczniejszą terapię chorób oraz ukierunkowaną profilaktykę. Uzyskamy również odpowiedź na pytanie, dlaczego dany lek nie jest skuteczny u części pacjentów, dlaczego istnieją różnice w toksyczności działania i jakie składniki pożywienia są dla nas najkorzystniejsze. Dr hab. Maria Pioruńska-Stolzmann, kierownik Pracowni Metabolizmu Lipidów Katedry Chemii i Biochemii Klinicznej AM w Poznaniu, przedstawiła Produkty roślinne jako modyfikatory aktywności lipolitycznej. Coraz częściej poszukujemy naturalnych surowców, które zawierają inhibitory procesu utleniania lipoprotein o małej gęstości (LDL), będących przyczyną zmian miażdżycowych. Okazało się, że produkty roślinne zawierające polifenole, zapobiegają utlenieniu LDL. Poszukiwanie roślin bogatych w polifenole, wnikliwe poznawanie mechanizmów ich działania, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na enzymy lipolityczne surowicy i układ sercowo-naczyniowy, jest bardzo istotne dla naukowo udokumentowanej fitoterapii.

Status i autoryzacja marketingowa
Moderatorką tej grupy była dr Elżbieta Wojtasik - kierownik Wydziału Produktów Leczniczych Pochodzenia Naturalnego, Homeopatycznego i Farmakopealnych - w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w Warszawie. W grupie tej występowali: dr Richard Woodfield, dr Christof Jaenicke, prof. Jasmina Mircheva oraz dr Waldemar Zieliński. Dr Richard Woodfield kieruje obecnie projektem w Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency (MHRA), wdrażającym dyrektywę Unii, dotyczącą ziołowych produktów leczniczych na terenie W. Brytanii. Wystąpienie dr Woodfielda dotyczyło głównie stanu prawnego leków ziołowych w krajach Unii. Prelegent zwrócił uwagę na znaczne różnice w interpretacji przepisów pomiędzy poszczególnymi krajami. Podkreślił, że Dyrektywa w sprawie tradycyjnych ziołowych produktów leczniczych powinna prowadzić do ustanowienia wspólnych zasad, których państwa członkowskie muszą przestrzegać w regulacjach krajowych. Dr Richard Jaenicke, dyrektor naczelny Analyze & Realize, firmy doradczej z Berlina, zajmującej się lekami ziołowymi, dodatkami dietetycznymi i użytkowymi produktami spożywczymi, ukazał możliwości rynkowe dla produktów ziołowych. Ocenił sytuację na europejskim rynku produktów ziołowych, który obejmuje produkty podlegające przepisom dotyczącym zarówno leków, jak i żywności. Podał przykład kraju o ostrych przepisach dotyczących produktów ziołowych (Niemcy) i kraju bardzo liberalnego w tym obszarze działalności (W. Brytania). Nawiązał również do konsekwencji wynikających z Dyrektywy w sprawie tradycyjnych ziołowych produktów leczniczych oraz Dyrektywy w sprawie dodatków do żywności. Prof. Jasmina Mircheva, dyrektor ds. naukowych i przepisów w Europejskim Stowarzyszeniu Producentów Leków Bez Recepty (AESGP) w Brukseli, podkreśliła, że w 2004 r. ustanowiono nową kategorię: leki ziołowe oparte na tradycyjnym stosowaniu, która stanowi ważny element nowego prawa farmaceutycznego Unii. Przedstawiła normy jakościowe, wymogi dotyczące bezpieczeństwa stosowania oraz nowe procedury, jakim będą podlegać leki ziołowe, w świetle nowych regulacji prawnych.
doc. dr hab. Ewa Segiet-Kujawa - obrady grupy Standaryzacja i kontrola jakości Dr farm. Waldemar Zieliński, prezes firmy konsultingowej Awafarm, ekspert EMEA, delegat Polski w European Regulatory Forum, zaprezentował temat Nowe prawo farmaceutyczne w Unii Europejskiej. Przedstawił najważniejsze zmiany wprowadzone w nowym prawie farmaceutycznym, które muszą zostać zaadaptowane przez kraje członkowskie do listopada 2005 r. Wymienił m.in. wprowadzenie pojęcia europejskiego produktu referencyjnego, wprowadzenie spełniania warunków GMP przez substancję czynną i pomocnicze, zmiany w procedurze wzajemnego uznania, wprowadzenie w ramach EMEA Komitetu ds. Ziołowych Produktów Leczniczych oraz wprowadzenie uproszczonej procedury rejestracyjnej dla tradycyjnych ziołowych produktów leczniczych. Standaryzacja i kontrola jakości Doc. dr Ewa Segiet-Kujawa - kierownik Zakładu Analityczno-Kontrolnego w Instytucie Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu, przewodnicząca Komitetu Technicznego Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz wiceprezes Polskiego Komitetu Zielarskiego - była moderatorką spotkania trzeciej grupy. Rozpoczęła wstępem do dyskusji - prezentacją tematu Aktualna sytuacja w zakresie standaryzacji i kontroli jakości surowców oraz produktów zielarskich. Bardzo skomplikowana jest analiza i ogromnej pracy wymaga sprostanie współczesnym wymaganiom w zakresie jakości leku roślinnego. Doc. Segiet-Kujawa zwróciła uwagę na przeciążenie laboratoriów rosnącą ilością analiz wymaganych przez GMP oraz na poszukiwania tańszych i szybszych technik analitycznych.
dr Richard Woodfield - obrady grupy Status i autoryzacja marketingowa Prof. dr hab. med. Konstanty Zbigniew Korolkiewicz - kierownik Katedry i Zakładu Farmakologii AM w Gdańsku w latach 1968-98, członek m.in. Komisji Farmakologii Doświadczalnej PAN, wygłosił referat Leki ziołowe w oczach farmakologa klinicznego. Uwzględniał najnowsze doniesienia, opublikowane w renomowanych czasopismach lekarskich (BMJ, JAMA, Neuropharmacology, American Journal of Medicine). Na całym świecie wzrasta spożycie leków ziołowych, a w USA, w latach 1990-97, wzrosło ono aż o 380%. Profesor podał najczęściej stosowane surowce i wyniki badań klinicznych. Ostrzegł przed bezkrytycznym stosowaniem tak zwanych ziół chińskich, których przyjmowanie doprowadziło do uszkodzeń wątroby, nerek oraz kardiomiopatii, wymagających zastosowania przeszczepu uszkodzonych narządów. Należy ordynować jedynie standaryzowane i odpowiednio kontrolowane leki roślinne. Prof. Michael Heinrich - kierownik Katedry Farmakognozji Uniwersytetu Londyńskiego, zaprezentował temat Standaryzacja wyciągów roślinnych jako podstawa wartościowych ziołowych produktów leczniczych (HMPs) wysokiej jakości. Autor stwierdził, że proces produkcji leku roślinnego jest jednym z głównych wyzwań farmacji. Niestety, nadal część fitofarmaceutyków powstaje według schematu: surowiec roślinny - ekstrakcja lub inne sposoby przygotowania - produkt końcowy. Nowoczesny, dobrej jakości i bezpieczny w stosowaniu lek roślinny powinien powstawać według schematu: surowiec roślinny - ekstrakcja lub inny sposób przygotowania - standaryzacja! - ustalenie składu! - produkt końcowy. Prelegent przytoczył doświadczenia, oparte na własnych badaniach, zmierzających do otrzymania nowego preparatu na bazie Cannabis sativa o niskiej zawartości substancji psychaktywnej, do leczenia bólu i stanów zapalnych. Standaryzacja i kontrola jakości Valerianae radix była tematem wystąpienia mgr inż. Agnieszki Piotrowskiej - kierownika Działu Kontroli Jakości w IWLF Labofarm. Uczestnicy mieli możliwość zapoznania się z metodami analitycznymi wykorzystywanymi w Labofarmie, w celu zapewnienia odpowiedniej jakości preparatom na bazie korzenia kozłka (Tabletki uspokajające oraz Valdix). Prelegentka zapewniła, że każda seria produktu powstaje zgodnie z zasadami GMP. Poinformowała również o wykorzystywaniu do produkcji odpowiednio wyselekcjonowanych odmian kozłka, pozyskiwanych z upraw własnych, prowadzonych zgodnie z zasadami GAP, a kontrola rozpoczyna się już w momencie analiz prób pobranych z plantacji. Wszystkie etapy produkcji (od suszenia do uzyskania postaci tabletki) podlegają monitorowaniu, co zapewnia odpowiednią zawartość związków biologicznie czynnych.
lek. med., mgr farm. Jarosław Struczyński przedstawia temat: Monitorowanie stosowania leków ziołowych w oparciu o praktykę Centrum Fitoterapii Referatem wieńczącym wystąpienia w grupie III, były Zanieczyszczenie roślinnych surowców leczniczych pierwiastkami toksycznymi w świetle najnowszych badań, przedstawione przez prof. dr hab. farm. Marka Wesołowskiego - dziekana Wydziału Farmaceutycznego AM w Gdańsku, kierownika Katedry i Zakładu Chemii Analitycznej, członka kilku komisji komitetów PAN. Profesor zapoznał słuchaczy z istotnymi różnicami, wynikającymi z pozyskiwania materiału roślinnego ze stanowisk naturalnych oraz plantacji. Sposób pobierania składników mineralnych przez roślinę uwarunkowany jest m.in. przez zapotrzebowanie na określony pierwiastek, stężeniem tego pierwiastka w glebie a ponadto stopniem wilgotności, temperaturą, rodzajem i odczynem gleby. Określenie tych uwarunkowań jest bardzo istotne, ponieważ pierwiastki występujące w roślinach wpływają na właściwości farmakoterapeutyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na pierwiastki, które mogą wywierać niekorzystny wpływ na organizm człowieka, czyli Pb, Cd, Cu, Zn, Sn, Hg, As. Ich dopuszczalną zawartość określają rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Dystrybucja - hurt i detal
- Moderatorem tej grupy był dr Zygmunt Kamiński, dyrektor generalny Przedsiębiorstwa Informatycznego Kamsoft. Moderator omówił Najważniejsze elementy prezentacji dotyczącej stanu rynku aptecznego, koncentrując się głównie na zmianach wartości rynku aptecznego w Polsce, sytuacji aptek otwartych, średniej cenie pojedynczego opakowania leku od roku 1997, znaczeniu poszczególnych grup leków w obrocie aptecznym. Prelegent przytoczył szczegółowe i wnikliwe zestawienia statystyczne, zwracając uwagę, że niektóre zjawiska wymagają ścisłej obserwacji, np. monitorowanie liczby aptek (w okresie ostatnich 7 lat liczba aptek wzrosła z około 8 tys. do prawie 11 tys.), monitorowanie sprzedaży leków OTC (istnieje tendencja zastępowania leków wydawanych bez recepty przez leki z częściową odpłatnością pacjenta).
dr farm Jadwiga Nartowska - sesja plenarna, prezentacja wniosków z dyskusji - Mgr farm. Janina Mańko - kierownik Referatu Profilaktyki i Promocji Zdrowia Urzędu Miejskiego w Gdańsku, była wiceminister zdrowia i Krajowy Inspektor Farmaceutyczny w latach 1999-2001, przedstawiła temat Dystrybucja hurtowa i detaliczna. Bezpośredni kontakt ze środowiskiem medycznym, codzienne zaangażowanie w aktualne problemy opieki zdrowotnej oraz znajomość zagadnień związanych z gospodarką lekami sprawiły, że autorka mogła przedstawić uczestnikom dyskusji aktualne problemy i możliwości ich rozwiązania. Jej zdaniem, główne przyczyny obecnej sytuacji to stała marża na leki powyżej 100 zł, brak nienaruszalnych cen urzędowych, zbyt wysokie ceny leków oferowane przez producentów, często zmieniające się przepisy dotyczące sposobu wypisywania recept, otwieranie aptek przez niefarmaceutów oraz "obchodzenie" Prawa Farmaceutycznego. Czy obowiązujący w Polsce zakaz sprzedaży wysyłkowej leków jest zgodny z prawem UE? - pytał mgr Tomasz L. Krawczyk - doradca w Urzędzie Komitetu Integracji Europejskiej, konsultant ds. prawa Unii, ekspert parlamentarny. Prelegent zarysował aktualny stan prawny leków z grupy OTC. Przytoczył m.in. orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ( ETS ) z roku 2003, w którym uznał on zakaz sprzedaży wysyłkowej leków OTC za niezgodny ze wspólnotową swobodą przepływu towarów. W Polsce, zgodnie z art. 68 ust.3 ustawy Prawo Farmaceutyczne, zakazane jest prowadzenie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych w ramach obrotu detalicznego. Zdaniem autora prezentacji, organy administracji państwowej oraz organy władzy sądowniczej powinny stosować taką interpretację przepisów, jaka została określona przez ETS. Kiedy wydawało się, że zagadnienia ekonomiczne i prawne zdominują obrady w grupie IV, ciekawy referat Wybrane problemy etyczne pracowników służby zdrowia wygłosił ks. dr Jacek Socha z gdańskiego Seminarium Duchownego. Medycyna, rozwijając się i specjalizując, zmienia swoje oblicze. Nie powinniśmy jednak zapominać o człowieku jako jedności duchowo-cielesnej. Medycynę należy traktować zarówno jako naukę przyrodniczą i humanistyczną. Należy pamiętać, że każda osoba, a w szczególności człowiek chory, ma prawo do prawdy.
Lek. med., mgr farm. Jarosław Struczyński - kierownik Centrum Fitoterapii (CF) w Gdańsku, przedstawił Monitorowanie stosowania leków ziołowych w oparciu o praktykę Centrum Fitoterapii w Gdańsku. Nawiązał do wypowiedzi przedmówcy, potwierdzając rolę bezpośrednich relacji pacjent - lekarz. Mają one szczególne znaczenie w sytuacjach udzielania informacji dotyczącej ludzkiego zdrowia, np. przez internet. Prelegent zapoznał słuchaczy z historią powstania i zakresem działalności CF. Ze względu na szczególne położenie (przy gdańskim Żurawiu), Centrum odwiedzane jest przez ludzi z całego świata, dla których szczególnie ważna jest możliwość uzyskania porady lekarza i farmaceuty oraz bezpośrednie zapoznanie się z lekiem roślinnym. Prezentacja opracowań statystycznych ukazała grupy wiekowe pacjentów i najczęściej zgłaszane dolegliwości. Codzienne obserwacje wskazują, że pacjenci oczekują szczegółowej informacji dotyczącej składu danego preparatu, wskazań do stosowania, sposobu dawkowania i bezpieczeństwa stosowania. Prelegent zapewnił, że CF stara się sprostać tym wymaganiom.

Po zakończeniu obrad w czterech grupach tematycznych, rozpoczęła się Sesja Plenarna. Moderatorzy przedstawili wnioski wynikające z prezentacji i dyskusji. Następnie dr Elżbieta Wojtasik i dr Richard Woodfield dokonali w swoich wystąpieniach podsumowania III Międzynarodowego Forum Fitoterapeutycznego. Prezes Labofarmu, mgr farm. Tadeusz Pawełek podziękował wszystkim uczestnikom za liczne przybycie, aktywny udział w obradach oraz wyraził nadzieję, że ustawodawstwo Unii będzie sprzyjało rozwojowi leków roślinnych.

lek. med., mgr farm. Jarosław Struczyński



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.