Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 6
Artykuły > Aromaterapia > Co Się Tyczy Zapachów ... cz2

Panacea Nr 4 (9), październik 2004 strony: 14-16

CO SIĘ TYCZY ZAPACHÓW ... Jodła syberyjska, tatarak zwyczajny, arcydzięgiel litwor, koper ogrodowy, drzewo różane, brzoza brodawkowata, kadzidłowiec Cartera, kanaga wonna, kminek zwyczajny, cedr libański.

Część 2

W poprzedniej części przedstawiliśmy podstawowe wiadomości z zakresu aromaterapii oraz rys historyczny dotyczący zainteresowania olejkami eterycznymi, które były wysoko cenione już w kulturach antycznych Dalekiego i Środkowego Wschodu. Poniżej - zgodnie z zapowiedzią - rozpoczynamy przegląd roślin dostarczających olejków eterycznych.

aromaterapia (gr. ároma - korzenie, wonne zioła; gr. therapeía - leczenie) - jedna z metod medycyny naturalnej, polegająca na wykorzystaniu naturalnych olejków eterycznych, wprowadzanych do organizmu poprzez drogi oddechowe (wąchanie, wdychanie, inhalacje) lub skórę (masaż, kąpiel, kompres).

Jodła syberyjska (Abies sibirica) Jodła syberyjska (Abies sibirica)
Zwana też jodłą białokorą lub pichtą syberyjską. Należy do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Drzewo iglaste dorastające do 40 m wysokości. Igły osiągają długość do 3 cm. Szyszki stojące do góry, do 8 cm długości, cylindryczne. Występuje w Chinach, Mongolii i na Syberii. Najbardziej cenne są pokryte igliwiem wierzchołki młodych pędów o długości do 30 cm, nazywane "łapką jodłową". Olejek pichtowy, czyli jodłowy (Oleum Pini sibiricum) jest ruchliwą cieczą o silnym balsamicznym, cytrynowo-miętowym zapachu, barwy żółtawo-zielonkawej lub bezbarwnej. Zawiera bornyl, pinen, kamfen, cineol, mircen. Olejek działa immunostymulująco, żółciopędnie, żółciotwórczo, przeciwzapalnie, moczopędnie, przeciwobrzękowo, przeciwświądowo, przeciwdepresyjnie, ogólnie wzmacniająco, napotnie. Reguluje wypróżnienia, wzmacnia serce, rozszerza drogi oddechowe ułatwiając oddychanie. Działa mukolitycznie (upłynnia śluz) i silnie odkażająco na przewód pokarmowy, układ oddechowy i skórę. Odświeża skórę i oddech. Pobudza wydzielanie kwasu solnego, soku trzustkowego i jelitowego. Działa rozkurczowo i wiatropędnie. Wykazuje działanie przeciwgrzybicze, przeciwroztoczowe, przeciwpierwotniakowe i przeciwbakteryjne. Działa przeciwwysiękowo. Zwiększa krążenie mózgowe, skórne, wieńcowe i w kończynach.

Tatarak zwyczajny (Acorus calamus)
Zwany też ajerem lub tatarskim zielem. Należy do rodziny obrazkowatych (Araceae). Jest rośliną pochodzenia azjatyckiego. Do Europy został zawleczony w czasie wojen krzyżowych i łatwo się zadomowił. W Polsce dość pospolita roślina bagienna. Roślina ta wytwarza grube, rozgałęzione kłącze, z którego wyrasta trójkanciasta łodyga. Liście są długie, szablaste, o szerokości około 2 cm i lekko falistych brzegach. W okresie kwitnienia roślina wytwarza kolbowate kwiatostany o długości około 8 cm. W naszych warunkach klimatycznych tatarak nie wytwarza nasion i rozmnaża się wyłącznie wegetatywnie, poprzez rozrost i fragmentacje. Olejek tatarakowy (Oleum Calami) zawiera kariofilen, gwajen, kurkumen, kadinen, kemfen, pinen, azaren, akoren, izoakoren, kolakon. Ma barwę żółtą, rzadziej brunatną, smak korzenny, piekący. Wzmaga czynność trawienną żołądka, zmniejsza wzdęcia, wykazuje silne działanie przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i rozkurczowe. Likwiduje zastoje żółci. Wydziela się wraz z potem i łojem, niszcząc bakterie chorobotwórcze skóry (ropne, trądzikowe). Używany do kąpieli wzmacniających, rozgrzewających i przeciwreumatycznych. Likwiduje nieświeży oddech z jamy ustnej i żołądka, leczy afty, zapalenie dziąseł, ropnie. Olejek tatarakowy jest używany w przemyśle spirytusowym do wyrobu niektórych wódek i likierów. W przemyśle perfumeryjnym znajduje zastosowanie jako utrwalacz zapachów.

Arcydzięgiel litwor - (Angelica archangelica) Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica)
Zwany po prostu arcydzięgiel albo po prostu litwor… Należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). Jest byliną i rośnie bujnie do 150 cm. Ma gruby, obły, pusty, rozgałęziony pęd. Górą rozgałęzione łodygi zakończone baldachami żółtozielonych kwiatów, wydzielających aromatyczny zapach. Rośnie w zaroślach, w wąwozach górskich, nad brzegami potoków i na mokrych łąkach. U nas spotykany w Tatrach, Pieninach, Sudetach, czasem uprawiany także w ogródkach i na działkach, w niektórych krajach Europy uprawiany na większą skalę. Olejek arcydzięglowy (Oleum Angelicae) zawiera alfa felandren, kwas walerianowy, angelicyn, ostol, ostenol, oksypentadecendakton, cymol, kwas angelikowy, bergapten, imperatorin i inne. Olejek arcydzięglowy pobudza czynność wydzielniczą żołądka, ułatwia trawienie, ma działanie rozkurczowe, wiatropędne oraz zwiększa łaknienie. Stosowany jest także w nieżycie jelit, skąpomoczu oraz w bólach mięśniowych i nerwobólach. Ma zastosowanie w nerwicy wegetatywnej, braku łaknienia na tle nerwowym, schorzeniach dróg żółciowych, zaburzeniach czynnościowych serca i w chorobie reumatycznej. Wykazuje działanie bakteriobójcze, przeciwgrzybicze, przeciwbólowe, odtruwające, wzmacniające. Znajduje również zastosowanie w produkcji wielu kosmetyków.

Koper ogrodowy - Anethum graveolens Koper ogrodowy (Anethum graveolens)
Należy tak jak arcydzięgiel do rodziny selerowatych (Apiaceae). Łodyga szarozielona, naga gałęzista, metrowej wysokości. Liście zielono-modre, trzykrotnie pierzaste, o odcinkach nitkowatych. Kwiaty żółte, drobne, złożone w baldachy. Pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego. Roślina jednoroczna, pospolicie uprawiana w ogrodach jako przyprawa kuchenna, a także jako roślina lecznicza. Olejek koperkowy zawiera m. in. d-karwon, d-limonen, felandren, terpinen. Ma działanie spazmolityczne, pobudzające czynność żołądka, wiatropędne, przeciwbakteryjne, mlekopędne.

Drzewo różane (Aniba roseadora)
Należy do rodziny Lauraceae. Występuje w deszczowych lasach Brazylii. W wyniku destylacji parowej jego wiórków otrzymujemy olejek eteryczny. Olejek z drzewa różanego ma subtelny zapach o charakterze kwiatowym i drzewnym równocześnie, z drobną domieszką korzennych tonów. Ma właściwości bakteriobójcze i dezodorujące. Ma doskonałe własności uspokajające i tonizujące. Łagodzi wszelkiego rodzaju bóle głowy, działa przeciwdepresyjnie i zwalcza apatię. Stosowany przede wszystkim przy uporczywych migrenach. Jest delikatny pod każdym względem.

Brzoza brodawkowata - Betula verrucosa Brzoza brodawkowata (Betula verrucosa)
Zwana jest też brzozą zwisłą. Należy do rodziny brzozowatych (Betulaceae). Jednopienne drzewo dorasta do 25 m wysokości. Kora biała, błyszcząca, łuszcząca się okrężnie. Młode gałązki są cienkie, wiotkie, zwisające, pokryte żywiczną wydzieliną. Liście ogonkowe, trójkątnie jajowate, o ostrym szczycie, żywo zielone. Kwiaty rozdzielnopłciowe, zebrane w kotki. Owocem jest smukły, oskrzydlony orzeszek. Występuje w umiarkowanej strefie Europy i Azji, na glebach suchych i piaszczystych. Olejek brzozowy (Oleum Betulae) zawiera sekwiterpeny α i β- betulenol i jego octan. Ma działanie antyseptyczne, przeciwzapalne, bakteriobójcze, przeciw- obrzękowe, przyspieszające gojenie (ziarninowanie), wybielające, żółciopędne, moczopędne, obniżające gorączkę, antyseptyczne. Stosowany w zapaleniu łojotokowym skóry, owrzodzeniach, trądziku, czyrakach, łuszczycy, egzemie, do usuwania plam pigmentowych i do wybielania piegów, przy łupieżu, uszkodzeniach skóry. Pobudza apetyt. Stosowany jest przy podwyższonej temperaturze ciała, przyspiesza gojenie się zranień, ułatwia gojenie się ropiejących ran. Stosowany jest w płynach do pielęgnacji włosów, nadaje włosom puszystość oraz wpływa na ich porost.

Kadzidłowiec - Boswellia carteri Kadzidłowiec (Boswellia carteri)
Kadzidłowiec Cartera należy do rodziny Burseraceae. Jest to krzew lub niewielkie drzewo do 6 m wysokości. Liście nieparzysto-pierzasto złożone, o 7-9 parach listków podługowatych, lancetowatych, karbowanych. Kwiaty czerwone, drobne 5-krotne zebrane w wiechy. Owocem jest pestkowiec o 3 pestkach. Występuje w północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie. Sok wypływający z naciętej kory to gumożywica, zwana kadzidłem. Olejek kadzidłowca, czyli olejek olibanowy, znany też pod nazwą "kadzidło" (Olibanum) ma działanie kojące, uspokaja. Poprawia też oddychanie, polepsza koncentrację i ma właściwości "ochronne", dzięki którym może łagodzić urazy będące następstwem nadmiernie stresujących sytuacji. Jest też dobry do pielęgnacji skóry. Szczególnie polecany dla starzejącej się cery. Działa ściągająco, antyseptycznie, pielęgnująco - pomaga odbudować właściwe napięcie zwiotczałej skóry twarzy i tym samym opóźnia pojawienie się zmarszczek. Może nawet do pewnego stopnia wygładzić zmarszczki, które się już pojawiły.

Kanaga wonna - Cananga odorata Kanaga wonna (Cananga odorata)
Zwana jest także jagodlinem wonnym. Należy do rodziny Annonaceae. Drzewo to osiąga do 12 metrów wysokości, ma żółte kwiaty i długie lancetowate liście. Pień jest bardzo słaby, tak że drzewo łamie się podczas burzy. Lubi tropikalny, wilgotny klimat lasów na Filipinach. Kwiaty wytwarzają silnie pachnący olejek, używany w przemyśle perfumeryjnym. Olejek ylang-ylang (ilangowy). Działa regenerująco i odprężająco na nerwy jako środek przeciwdepresyjny, używany w leczeniu stanów stresu, frustracji, agresji i szoku. Obniża ciśnienie krwi, działa uspokajająco, relaksująco i kojąco. Także afrodyzjak. Używany w leczeniu depresji, bezsenności, lęków, bólu głowy o podłożu nerwowym. Stosowany w kosmetyce do pielęgnacji cer suchych i tłustych, gdyż ma działanie regulujące poziom wydzielania łoju. Olejkowi temu przypisuje się tonizujące działanie na skórę i włosy. Jest używany w przemyśle perfumeryjnym. Odznacza się zapachem tuberozy i jaśminu.

Kminek zwyczajny (Carum carvi)
Zwany też kminkiem lekarskim lub karolkiem. Należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). Roślina dwuletnia, 30-50 cm. Łodyga dęta, naga. Liście podwójnie pierzaste. Kwiaty w baldachach złożonych. Owoc rozpada się na dwie rozłupki. Uprawiany w Europie i w Ameryce. Olejek kminkowy (Oleum Carvi) to bezbarwna lub żółtawa ciecz o zapachu kminku i łagodnym korzennym smaku. W składzie chemicznym olejku można wyróżnić d-karwon, karwakrol, dihydrokarwon, dihydrokarweol, cymol, pinen, alkohole i ichestry. Olejek kminkowy jest wykorzystywany głównie w schorzeniach przewodu pokarmowego. Działa rozkurczająco na mięśnie gładkie, zapobiega nudnościom, poprawia trawienie. Zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i żółci. Działa wiatropędnie, przywraca prawidłową perystaltykę jelit. Jest pomocny w nieżycie żołądka i jelit, działa przeciwbiegunkowo i pobudza łaknienie. Ma działanie moczopędne, poprawia gospodarkę płynami. Ponadto wzmaga funkcje wydzielnicze błony śluzowej dróg oddechowych i działa wykrztuśnie. Niekiedy stosowany jest w skąpomoczu, zaburzeniach laktacji, bolesnym miesiączkowaniu i zapaleniu oskrzeli. Działa przeciwgrzybiczo, przeciwzapalnie i uspokajająco. Łagodzi skutki przemęczenia i depresji. Niszczy pierwotniaki i roztocze chorobotwórcze. Stosowany na cellulitis, rozstępy skóry, stany zapalne skóry, przebarwienia, plamy, bóle pleców (krzyża), postrzał, kręcz szyi, bóle mięśni.

dr n. farm. Bożena Kowalczyk

dr n. farm. Bożena Kowalczyk ukończyła studia na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska. W roku 2003 uzyskała stopień doktora nauk farmaceutycznych (specjalność: botanika farmaceutyczna) na Śląskiej Akademii Medycznej. Pracuje w Katedrze i Zakładzie Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa ŚAM w Sosnowcu. Zainteresowania zawodowe: rośliny lecznicze, rośliny kosmetyczne, rozmieszczenie roślin leczniczych w makroregionie Polski południowej.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.