Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 2
Artykuły > Warzywa > Marchew - polish speciality

Panacea Nr 1 (42), styczeń - marzec 2013 strony: 28-29

Marchew
– polish speciality

Daucus carota L. była znana od dawna, o czym świadczą wykopaliska na terenie Szwajcarii, gdzie zostały odnalezione nasiona sprzed 2 tysięcy lat p.n.e. Ceniona także w starożytnej Grecji i w Rzymie. Wykorzystywano ją jako roślinę jadalną, pastewną, ale także leczniczą. Prawdopodobnie najstarsze formy uprawne, o korzeniach barwy fioletowej, powstały w Afganistanie, skąd dotarły do Europy przez Azję Mniejszą w XIV w. Szybko doceniono walory marchwi – zwłaszcza we Francji i w Niemczech. Uprawiano ją na plantacjach. Odmiany o korzeniach pomarańczowych powstały w Holandii, w XVII w. Dały początek wszystkim uprawianym dziś odmianom o pomarańczowej barwie korzenia, która jest związana z obecnością barwników karotenoidowych. Obecnie marchew w stanie dzikim występuje jeszcze w Europie i w południowo-zachodniej Azji. W Polsce marchew jadalna, o korzeniach barwy fioletowej i żółtej, była uprawiana już w średniowieczu. Pierwsze zachowane wzmianki o uprawach pochodzą z połowy XV w. W połowie XVII w. w kalendarzu gospodarskim podawano zasady jej uprawy.

Marchwiana potęga
Marchew to dziś polska specjalność, wyróżniająca nas w Europie i na świecie.

Roczna produkcja marchwi w Polsce wynosi około 700-900 tys. ton. Zajmujemy I miejsce w Europie i IV na świecie!

Zważywszy na fakt, że jesteśmy pod względem ludności 8. państwem Europy i 34. państwem świata, taka skala produkcji marchwi w Polsce i taka pozycja w świecie jest imponująca! Biorąc pod uwagę liczne walory marchwi, należy się z tego cieszyć.

Pożywienie – pasza – lek
Marchew wykorzystywana jest nie tylko w kuchni, również w rolnictwie. Niektóre odmiany uprawiane są na paszę – na przykład dla drobiu (zwłaszcza dla gęsi) czy dla krów: karmione marchwią, dają mleko bardzo dobrej jakości.
Marchew to także ceniony surowiec w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym.
Jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku uprawy wytwarza korzeń spichrzowy, który jest częścią jadalną, w drugim roku organy generatywne.
Liście marchwi zebrane są w rozetę i są nieparzysto pierzastodzielne. Przeważnie są potrójnie pierzaste, o różnym kształcie i wielkości, ułożone naprzeciwlegle lub naprzemianlegle.
W budowie korzenia, na przekroju poprzecznym, wyróżniamy wyraźnie dwa pierścienie, przedzielone cienkimi pierścieniami wtórnej tkanki twórczej. Zewnętrzny nazywany jest korą, wewnętrzny - walcem osiowym albo rdzeniem. Rdzeń zajmuje od 25 do 75% średnicy całego korzenia (w zależności od odmiany) i posiada różne kształty: okrągły, czworokątny, silnie lub lekko gwieździsty. Korzeń marchwi charakteryzuje duży polimorfizm, różnorodność kształtów i barw, zależnych od odmiany.
Marchew to roślina, którą wykorzystujemy prawie w całości, ponieważ oprócz korzenia szerokie zastosowanie mają także owoc i ziele.
Owoce marchwi działają rozkurczowo i moczopędnie, są cennym źródłem takich składników, jak flawonoidy, olejki eteryczne, olej tłusty, związki białkowe i sole mineralne.
Ziele marchwi w medycynie ludowej było stosowane przeciwko ludzkim robakom pasożytniczym, ponieważ zawiera m.in. olejek, garbniki i alkaloidy.

Biologicznie czynne
Szerokie zastosowanie marchwi wynika z zawartych w niej substancji biologicznie czynnych. Wpływają one korzystnie na organizm ludzi i zwierząt. Bardzo ważnymi substancjami w korzeniu marchwi są karotenoidy, m.in. ß-karoten, który jest przekształcany w witaminę A, czyli tzw. witaminę młodości. Działa ona antyoksydacyjnie, opóźnia objawy starzenia, przyspiesza gojenie się ran, działa leczniczo w chorobach oczu. Rozmieszczenie karotenoidów w korzeniu marchwi nie jest równomierne. W warstwie korowej znajduje się prawie 2-krotnie więcej karotenoidów niż w rdzeniu. Akumulacja jest znacznie większa w górnej części korzenia.

Należy pamiętać, by bardzo dokładnie obierać marchew i odcinać zielone końcówki, razem z nacią.

Cukry zawarte w marchwi – glukoza i sacharoza około 6-8% – nadają jej słodki smak. Poza tym korzeń marchwi zawiera w 100 g świeżej masy około 6-8 mg kwasu askorbinowego, 0,06 mg witamin B1 i B2, 0,5 mg witaminy PP oraz około 0,7-1,2% białka, 1,1-3,1% błonnika, kwas foliowy, olejki eteryczne, flawonoidy, sterole, pektyny, związki siarki, kwasy organiczne, witaminy D, H, E, K i sole mineralne: potasu, sodu, magnezu, żelaza, fosforu, wapnia, cynku i miedzi.

W medycynie korzeń marchwi zasłynął przede wszystkim jako lek przeciwko biegunce i zaburzeniom pokarmowym.

Zwiększa on także odporność na infekcje, przeciwdziała anemiom i awitaminozom. Pobudza wydzielanie soków trawiennych, obniża poziom cholesterolu we krwi, działa przeciwzapalnie, rozkurczowo, bakteriobójczo, odkwaszająco, odtruwająco i witaminizująco. Wykorzystujemy marchew powszechnie w żywieniu niemowląt, także osób starszych, chorych i rekonwalescentów.

Regularne spożywanie marchwi przeciwdziała wielu chorobom, może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuc i wspomóc proces regeneracji, przede wszystkim u osób narażonych na bierne palenie oraz tych, które je rzuciły.

W medycynie ludowej
sokiem z marchwi leczono niewydolność płciową! Także kurzą ślepotę (słabe widzenie o zmroku). Szerokie zastosowanie marchwi w medycynie ludowej przedstawia dr H.E. Kirschner w książce Żywe soki (1975 - wyd. XXX). Opisuje m.in. fenomenalny przypadek wyleczenia kuracją marchwiową kobiety cierpiącej na białaczkę, z niedomaganiami śledziony: „Stan chorej był tak beznadziejny. Była tak słaba i wycieńczona chorobą, że nawet pokarmy płynne były natychmiast zwracane. Ostatnią deską ratunku były „żywe soki”. Dr Kirschner pisze, że pacjentka wróciła do zdrowia po 18 miesiącach kuracji wyłącznie sokiem z marchwi! Podaje też przykład człowieka, który przez 4 lata odżywiał się tylko sokiem z marchwi i cieszył się dobrym samopoczuciem. Kischner przytacza jeszcze inne przypadki stosowania diety z różnych soków, które zakończyły się sukcesem, choć u wszystkich pacjentów zauważał początkowe pogorszenie się stanu zdrowia w pierwszej fazie kuracji. Uważał on, że była to reakcja organizmu na zmianę dotychczasowej diety. Nie należy zrażać się z powodu tych objawów, gdyż prowadzą one do oczyszczenia organizmu z toksyn. Nie trzeba dodawać, że metody dr. Kirschnera nie spotkały się z entuzjaztycznym przyjęciem ze strony innych specjalistów…

W kosmetologii
łączy się zwykle współczesne odkrycia naukowe z wieloletnimi praktykami medycyny ludowej. Wielką sztuką jest połączenie tak różnych doświadczeń. Marchew stosowana jest w kosmetologii głównie do upiększania skóry. Przemywanie twarzy świeżo wyciśniętym sokiem z marchwi poprawia kondycję skóry. Należy jednak pamiętać o zawartości ß-karotenu, który może spowodować przebarwienia. Wykorzystuje się stabilizowany wyciąg z marchwi jako dodatek do kremów, płynów do twarzy, maseczek ochronnych i kremów do opalania. Specyfiki zawierające wyciągi z marchwi poprawiają fizjologiczne funkcje skóry, przywracają jej elastyczność, dzięki czemu staje się ona miękka i gładka.

* * *

Marchew jest rośliną klimatu umiarkowanego, dlatego idealnie nadaje się do uprawy w polskich warunkach klimatycznych. Bogata w związki biologicznie czynne roślina jest łatwa do pozyskania i stosowania – w żywieniu, w medycynie i w kosmetologii. Wspomaga nasz organizm i zabezpiecza go przed infekcjami. Należy jednak zadbać, by warzywa przeznaczone do kuracji, jak również w codziennej diecie, pochodziły z upraw ekologicznych!

mgr inż. Agata Miśkowiec

Mgr inż. Agata Miśkowiec - absolwentka Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego na Wydziale Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, kierunek ogrodnictwo, katedra warzywnictwa (2004- 2009). Odbyła praktykę zawodową w Holandii. Obecnie doktorantka - Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Katedra Ogrodnictwa, Pracownia Warzywnictwa. Zajmuje się metodami uprawy warzyw polowych, prowadzącymi do poprawy ich jakości.


Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.