Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 5
Artykuły > Kwiaty > Pelergonia, geranium, anginka ...

Panacea Nr 1 (42), styczeń - marzec 2013 strony: 26-27

Pelargonia,
geranium, anginka…
Kwiaty jadalne

Należy do rodziny bodziszkowatych Geraniaceae Juss. Od nazwy rodziny nazywana jest potocznie geranium lub anginką – zwłaszcza w odniesieniu do roślin o pięknie postrzępionych i aromatycznych liściach.
Gatunek ten cieszy się od lat ogromną popularnością ze względu na wiele zalet: obfite i długotrwałe kwitnienie, szeroka gama barw i form kwiatów, dekoracyjne liście, wytrzymałość na niesprzyjające warunki uprawy. Zależnie od przewagi cech poszczególnych odmian, sklasyfikowano je w kilka dużych grup:
Wielkokwiatowe Pelargonium grandiflorum (Andrews) Willd. mają zwykle jedną, nierozgałęzioną łodygę, z czasem drewniejącą. Liście są duże, jasnozielone, nerkowate, z ząbkowanymi brzegami. Duże kwiaty osiągają średnicę 5 cm. Zebrane są w gęste podbaldachy i odznaczają się dużą różnorodnością barw. Okres kwitnienia przypada w maju i trwa do wczesnej jesieni.
Rabatowe Pelargonium x hortorum L. mają wzniesiony i krzaczasty pokrój, aksamitne liście z różnymi kolorowymi pierścieniami oraz pojedyncze lub pełne kwiaty w rozmaitych odcieniach barwy białej, różowej i czerwonej.
Bluszczolistne Pelargonium peltatum mają ścielące się, długie (nawet do 50 cm), kruche pędy. Liście są gładkie, błyszczące, grube, podobne do liści bluszczu, a kwiaty – pojedyncze lub pełne, białe i o stonowanych odcieniach czerwonego.

Odrębną grupę stanowią pelargonie o ozdobnych i pachnących liściach. Zyskują one coraz więcej zwolenników. Mają drobne kwiaty, ale mocno pachnące oraz strzępiaste, dekoracyjne liście. Do najpopularniejszych gatunków tej grupy należą: Pelargonium capitatum (L.) L’Her. o liściach pachnących różami i fiołkowo-różowych kwiatach, Pelargonium crispum L’Her. o cytrynowym zapachu i fioletowych kwiatach, Pelargonium x fragrans (Poir.), Willd. o liściach pachnących gałką muszkatołową i białych kwiatach z czerwonymi żyłkami, także Pelargonium graveolens L’Her., czyli najczęściej uprawiana pelargonia pachnąca.

Leczniczy korzeń
Surowcem farmakopealnym pelargonii – P. sidoides DC. i (lub) P. reniforme Curt. – jest korzeń Pelargonii radix, charakteryzujący się wysoką zawartością garbników, stosowany w leczeniu infekcji oskrzeli i gardła, także w stanach zapalnych błon śluzowych. W celach leczniczych wykorzystywane są również liście i kwiaty pelargonii.
Wszystkie gatunki należące do rodzaju Pelargonium L’Her. są bogatym źródłem monoterpenów, seskwiterpenów, kumaryn, garbników i kwasów fenolowych, kwasów cynamonowych, flawonów, flawonoidów i pochodnych flawonoli.

Z Afryki do Europy
Pelargonia jest uprawiana na naszym kontynencie od ponad trzystu lat. Sprowadzono ją z Afryki Południowej. Pierwszym gatunkiem uprawianym w Europie był Pelargonium triste (L.) L’Her., przywieziony do Anglii w roku 1632. Odkrycie gatunku Pelargonium cucullatum (L.) L’Her. datowane jest na rok 1672.
W wyniku wieloletnich prac hodowlanych, w roku 1734 uzyskano gatunek Pelargonium grandiflorum (Andrews) Willd. W ciągu następnych 190 lat sprowadzono do Europy kolejnych 27 gatunków tego rodzaju. W epoce wiktoriańskiej takie gatunki, jak Pelargonium graveolens L’Her. czy Pelargonium capitatum L’Her., były bardzo popularne jako rośliny doniczkowe.

Dobroczynny olejek
W roku 1847 z liści Pelargonium graveolens L’Her. wyizolowano olejek o wspaniałym różanym zapachu, stosowanym w kosmetyce i w kuracjach aromatycznych. Jego głównymi składnikami są alkohole terpenowe: geraniol, cytronelol i nerol. Mają one działanie antydepresyjne, immunostymulujące, przeciwzapalne, antyłojotokowe i tonizujące. Olejkowi z Pelargonium graveolens przypisuje się także właściwości przeciwbakteryjne i antygrzybiczne. Rośliny uprawiane na olejek aromatyczny zbiera się po około czterech miesiącach od posadzenia, wiąże się w pęczki i przewieszone suszy w temperaturze pokojowej. Można je także suszyć rozłożone cienką warstwą na papierze, w pomieszczeniach bez dostępu bezpośredniego światła słonecznego.

Kulinaria
Pelargonia w kuchni? To się kojarzy raczej z doniczką na parapecie okiennym. Okazuje się jednak, że kwiaty i liście pelargonii mają coraz większe zastosowanie kulinarne. Kwiatami i liśćmi aromatyzuje się ciasta i galaretki. Często stosowane są jako naturalne aromaty, zwłaszcza gatunki o cytrynowym i miętowym zapachu. Olejek z Pelargonium graveolens L’Her. (odmiana ‘Robert’s Cemon Rose’) jest używany powszechnie w przemyśle spożywczym jako przyprawa i naturalny konserwant do żywności, m.in. do budyniów, słodyczy, nabiału, napojów alkoholowych i bezalkoholowych.
Do najpopularniejszych gatunków pelargonii, mających zastosowanie kulinarne, należą Pelargonium crispum L’Her., Pelargonium citronellum J.J.A. van der Walt., także Pelargonium graveolens ‘Old Fashioned Rose’ – ze względu na trwałe właściwości smakowe, które zachowuje przy gotowaniu, krojeniu czy mieleniu.
Płatki kwiatów pelargonii oraz jej liście o cytrynowo- -miętowym aromacie dodawane są do mrożonych herbat, sorbetów, lodów i sałatek owocowych. Pojedyncze płatki kwiatowe doskonale komponują się smakowo w czekoladowych ciastach oraz daniach ze śmietaną i ryżem.
Zarówno kwiaty, jak i liście można krystalizować w białku i cukrze oraz kandyzować w gęstym syropie cukrowym, potem stosować do dekoracji ciast i deserów. Do kruchych ciast i ciasteczek, napojów i galaretek polecane są kwiaty Pelargonium x nervosum ‘Torento’ o zapachu imbiru. Do aromatyzowania syropów – Pelargonium odoratissimum L. ‘Apple’ o łagodnym, przyjemnym zapachu i lekko kwaskowatym smaku.
Świeże, pachnące cytrynowo liście i płatki kwiatowe dodawane są również do różnego rodzaju sosów, potraw z ryb i drobiu, a także masła i serów.
Na liściach pelargonii można układać ciepłe kawałki ciasta, pieczone jabłka i ustawiać filiżanki z gorącą herbatą. Efektem jest intensywny i piękny aromat, unoszący się wokół stołu.

Syrop z kwiatów. 1,5 szklanki wody, 1,5 szklanki cukru, płatki z około 15 kwiatostanów pachnącej pelargonii (mogą być też liście). Łączymy w rondelku wodę i cukier. Dodajemy delikatnie zgniecione płatki kwiatowe lub liście. Mieszamy drewnianą łyżką i na średnim ogniu doprowadzamy do wrzenia. Zdejmujemy z ognia i odstawiamy na co najmniej 30 minut. Przecedzamy tak, aby został sam czysty syrop, który przelewamy do czystej butelki. Gotowy syrop możemy przechowywać w lodówce przez około 4 tygodnie. Możemy też zamrozić go w foremkach jako kostki lodu, dodawane do czystej wody mineralnej lub do drinków.

Masa cytrynowa (do słodkich deserów). 2 całe jajka, 2 żółtka, 1 szklanka cukru, 1 szklanka pokrojonego w kostkę masła 2/3 szklanki soku z limonki, 2 łyżeczki drobno pokrojonych liści pelargonii, 1 łyżka skórki z limonki. Pierwsze 5 składników miksujemy blenderem na gładką masę. Przenosimy do emaliowanego garnka, gotujemy na małym ogniu, cały czas mieszając drewnianą łyżką do czasu, aż masa zgęstnieje. Dodajemy jak najdrobniej pokrojone liście anginki i łyżkę skórki z limonki. Mieszamy i odstawiamy z palnika. Masę podajemy jeszcze ciepłą jako dodatek, przystawkę do deserów i ciast na ciepło.

Aromatyzowany cukier (z kwiatów lub liści). 2 szklanki cukru, garść kwiatów lub liści pelargonii. Czysty słoik napełniamy do 1/4 cukrem, na nim układamy kwiaty lub liście pelargonii – na przemian, do 3/4 wysokości. Słoik zakręcamy i odstawiamy. Ponieważ surowiec roślinny jest wilgotny, cukier może się zbrylić lub skamienieć. Rozdrabniamy go wówczas drewnianym tłuczkiem lub wałkiem. Ten sam materiał roślinny możemy kilkakrotnie uzupełniać cukrem, w miarę zużycia.

Krystalizowane kwiaty i liście. Kwiaty i (lub) liście, białko jajka, cukier puder. Białko należy delikatnie rozmącić trzepaczką lub widelcem. Pędzelkiem smarować pojedynczo każdy płatek i liść, następnie zanurzać w cukrze pudrze, dobrze pokrywając z każdej strony. Płatki i liście położyć na arkuszu papieru do pieczenia i włożyć do lekko nagrzanego piecyka (około 40°C), z uchylonymi drzwiczkami. Suszenie trwa do momentu, gdy kwiaty i liście zrobią się kruche.

Rukola z melonem i pelargonią. 200 g listów rukoli, 1 melon Cantaloupe, 3 łyżki płatków pelargonii; sos: 2-3 łyżki oliwy, 1 łyżka soku z cytryny, sól, pieprz do smaku. Rukolę opłukać i osuszyć, z melona powycinać kulki. Na talerzu kładziemy liście rukoli, na nich kulki melona. Dodajemy płatki pelargonii i polewamy sosem.

mgr inż. Anna Pachlowska,
dr hab. inż. Monika Grzeszczuk
dr hab. inż. Dorota Jadczak, prof. nadzw.
- Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Piśmiennictwo dostępne w redakcji



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.