Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 2
Artykuły > Kwiaty > Wiązówka błotna

Panacea Nr 4 (41), październik - grudzień 2012 strony: 26-27

Wiązówka błotna
Kwiaty jadalne

Wiązówka błotna Filipendula ulmaria L. – potocznie nazywana tawułą błotną, kropidłem czy kozią brodą – jest byliną z rodziny różowatych Rosaceae. Występuje powszechnie na obszarach Europy i Azji. W Polsce można ją często spotkać w wilgotnych lasach olszynowych, w zaroślach, nad brzegami wód, na niskich torfowiskach – od niżu aż po Tatry (do 1800 m n.p.m.).
Jest wieloletnią rośliną, o wzniesionej kanciastej łodydze, dorastającą do 2 m wysokości. Jej liście są duże, nieparzystopierzaste, pofałdowane, ostro podwójnie piłkowane, z wierzchu nagie, od spodu z gęstym białawym owłosieniem. Kwiaty są kremowe, o intensywnym zapachu przypominającym migdały, z licznymi pręcikami, przeważnie o wiele dłuższymi niż płatki. Zebrane są w okazałe, rozgałęzione podbaldachy. Kwitnie od czerwca do lipca. Owocem jest mała, brunatna, twarda i spiralnie skręcona niełupka.
Do odmian ozdobnych zaliczana jest m.in. wiązówka bulwkowa Filipendula hexapetala Gilib., dorastająca do 1 m wysokości, o dużych kwiatach. Wysoko cenione są także odmiany o kwiatach pełnych, Flora Pleno i Grandiflora, a także odmiany o ozdobnych liściach: złotych – Aurea i kremowo pstrych – Variegata. Z Ameryki Północnej pochodzi wiązówka czerwona Filipendula rubra Hill., o dużych różowych lub ciemnoróżowych kwiatach.
Do celów leczniczych zbiera się w pełni rozwinięte kwiaty, w czerwcu lub w lipcu. Suszy się je w cieniu, w warunkach naturalnych lub w suszarniach ogrzewanych, w temperaturze do 30°C. Po wysuszeniu kwiaty osmykuje się lub okrusza na sitach i odrzuca szypułki. W ten sposób otrzymuje się kwiat wiązówki – Flos Ulmariae, syn. Flos Spiraeae. Analogicznego surowca dostarcza wiązówka bulwkowa – Filipendula hexapetala.

Tradycja
Wiązówka błotna jest rośliną o długiej historii. Wykorzystywana była już w starożytnej kulturze celtyckiej przez druidów – kapłanów, wojowników i lekarzy. Posiadali oni rozległą wiedzę o leczniczych właściwościach wiązówki, związanych z jej przeciwgorączkowym i przeciwbólowym działaniem. Była ulubionym zielem królowej Elżbiety I, rozrzucanym w pomieszczeniach mieszkalnych, zwłaszcza w sypialni. Często używano tej rośliny do robienia wianków i wiązanek ślubnych.

W 1827 z liści wiązówki wyizolowano salicynę, z której w 1899 niemiecki chemik Felix Hoffman zsyntetyzował kwas acetylosalicylowy. Jego podwładny, Bayer, nazwał nowo odkryte lekarstwo aspiryną – na pamiątkę dawnej botanicznej nazwy wiązówki – Spirea ulmaria.

Samo ziele mniej podrażnia żołądek niż oczyszczony lek. W medycynie naturalnej wykorzystywano suszone kwiaty wiązówki w leczeniu przeziębień, jako środek moczopędny i napotny. W brytyjskiej literaturze fachowej reklamowana jest wiązówka jako roślina przydatna w leczeniu niewydolności układu trawiennego, przy wrzodach i zapaleniu błony śluzowej żołądka. Obecnie udokumentowane badania na tej roślinie wykazują wiele pozytywnych działań farmakologicznych, m.in. działanie przeciwgorączkowe, rozszerzające naczynia krwionośne (znaleziony w kwiatach kompleks heparyny działa przeciwzakrzepowo i fibrynolitycznie), zwiększające wydzielanie potu oraz przeciwbólowe i dezynfekujące, zwłaszcza przy infekcjach dróg moczowych. Wiązówka ma także wpływ na zmniejszenie bólów reumatycznych stawów i mięśni. Wyciągi etanolowe z kwiatów wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Zewnętrznie jest stosowana w chorobach skóry, w formie naparów i odwarów. Przemywa się nimi także oczy w stanach zapalnych, przemywa i okłada trudno gojące rany, owrzodzenia i trądzik.

W kosmetyce
odwar z wiązówki stosuje się przy pielęgnacji nadmiernie przetłuszczających się włosów, a kosmetyki z dodatkiem wyciągu z rośliny zwężają pory, działają ściągająco, przeciwzapalnie, kojąco, odkażająco. Preparaty otrzymane na bazie kwiatów wiązówki przeznaczone są dla cery tłustej, trądzikowej. Kąpiel z ich dodatkiem działa odprężająco i uspokajająco.

Surowiec Flos Ulmariae
zawiera związki fenolowe (kwas wanilinowy, kawowy, kumarynowy, kwercetynę, hiperozyd, awikularynę), salicylany (kwas salicylowy, salicylan metylu, salicyny), olejek eteryczny (metylosalicylan, aldehyd salicylowy) i garbniki (m.in. rugozynę D o działaniu przeciwnowotworowym).
Herbata z kwiatów wiązówki ma właściwości odwadniające. Łagodzi poparzenia słoneczne, przeziębiania połączone z gorączką i biegunki. Odwaru z suchych kwiatów (2 łyżki kwiatów na 2 szklanki wody) można używać jako środka uspokajającego i przeciwbólowego.
Wiązówki nie wolno używać w przypadku uczulenia na salicylany – gdyż jej duże dawki mogą stać się przyczyną podrażnienia przewodu pokarmowego – a także w okresie ciąży i karmienia piersią. Oprócz szerokiego zastosowania fitoterapeutycznego, kwiaty wiązówki błotnej są od dawna wykorzystywane w kuchni.
W Skandynawii kwiatami wiązówki aromatyzuje się miód, wino i piwo. W Anglii dodawana jest do bezalkoholowego napoju o nazwie Norfolk Punch. Ze względu na intensywny migdałowy zapach, kwiaty dodawane są także do dżemów i duszonych owoców. Młode pędy i liście przyrządza się jak warzywa oraz dodaje do zup w celu wzbogacenia smaku. Znaczenie kulinarne mają również mięsiste kłącza, wykorzystywane na sposób szparagów oraz dodawane, po ugotowaniu, do potraw warzywnych: zup, sosów, sałatek, surówek.

Nalewka z ziela
50 g ziela wiązówki rozdrobnionego, 500 ml czystej wódki. Rozdrobnione ziele zalewamy wódką i pozostawiamy w ciepłym miejscu na 2 tygodnie, co pewien czas wstrząsając. Następnie nalewkę przecedzamy i przelewamy do ciemnych butelek. Można ją stosować 2-3 razy dziennie, po jednej łyżce, w chorobach reumatycznych i w stanach zapalnych żołądka.

Herbata ziołowa
Leśna Bajka: po 1 łyżce: suszonych liści malin, kwiatów wiązówki, czarnej porzeczki i oregano, 2 szklanki wody, 2 łyżki miodu pszczelego naturalnego. Mieszankę suszonych liści umieścić w rondelku, zalać zimną wodą, zagotować, utrzymywać w stanie wrzenia przez 2-3 minuty. Zestawić z ognia, zaparzać przez 5-8 minut. Napar odcedzić, osłodzić miodem.

Sorbet z kwiatów
4 garście kwiatów wiązówki, 225 g brązowego cukru pudru, sok z 3 cytryn, skórka z 1 cytryny (cienko starta), 600 ml wody. Cukier wymieszać z wodą i doprowadzić do wrzenia. Gotować 10 minut, by otrzymać syrop. Zdjąć garnek z ognia. Dodać sok z cytryn i drobno startą skórkę z cytryny, wymieszać. Dodać kwiaty wiązówki, wymieszać i czekać, aż zaparzą się w syropie (aż syrop będzie zimny). Syrop odcedzić przez gazę i mrozić przez noc w pojemniku. Zmrożony syrop wyciągamy z zamrażalnika i blenderem ucieramy na gładką masę, którą wstawiamy na 24 godziny do zamrażalnika. Po tym czasie czynność powtarzamy i ponownie na 24 godziny do zamrażalnika.

Pachnąca herbata
z kwiatów lub liści: 1 kwiatostan wiązówki lub 4 rozdrobnione liście, 225 ml wody. Zalewamy przygotowane ziele wrzącą wodą i zaparzamy przez 10 minut, następnie odcedzamy. Tak przygotowana herbata ma bardzo przyjemny aromat i kojące właściwości.

mgr inż. Anna Pachlowska
dr hab. inż. Monika Grzeszczuk
dr hab. inż. Dorota Jadczak, prof. nadzw.
- Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Piśmiennictwo dostępne w redakcji.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.