Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 5
Artykuły > Owoce > Banan

Panacea Nr 1 (34), styczeń - marzec 2011 strony: 28-29

Banan
Często bywamy rozdrażnieni, nawet bez wyraźnego powodu. Niektórzy sięgają w takich sytuacjach po różne wątpliwe „rozweselacze”. Ja proponuję coś innego na chandrę. Proszę Państwa, oto banan...

Banany są uważane za najstarsze rośliny uprawiane przez człowieka. To przecież o bananach wspomina starohinduski epos, datowany na 7-6 stulecie p.n.e. Wiemy, że około 327 roku p.n.e., podczas wyprawy do Indii, bananów kosztował sam Aleksander Wielki. Wizerunki na egipskich i asyryjskich freskach i reliefach dowodzą, że owoce te były znane we wschodnich obszarach basenu Morza Śródziemnego już za czasów faraonów. Banany pochodzą z Półwyspu Malajskiego, a może też i z innych części Azji Południowo-Wschodniej. Na długo przed początkiem naszej ery dotarły do Chin, Tajlandii i Afryki, gdzie zresztą występują również miejscowe odmiany dzikiego bananowca. Dopiero w XVI w. banany pojawiły się na Wyspach Karaibskich, skąd rozprzestrzeniły się na Amerykę Środkową i Południową. Nazwa banan, czy raczej banana, wzięta jest prawdopodobnie z narzecza jednego z plemion żyjących w Kongo, choć podaje się też jako źródło język arabski.

Pokarm medrców
Banan, dawniej zwany też pizangiem, należy do rodziny Musaceae, nosi botaniczną nazwę Musa paradisiaca L. var. Musa sapientium L., czyli muza rajska, odmiana mędrców... Bo też niektórzy właśnie „drzewo” bananowca uważają za rajskie Drzewo Wiadomości Dobrego i Złego. Wąż miał się ukrywać wewnątrz wiązki owoców, a Ewa podobno skusiła Adama nie jabłkiem, lecz bananem. Gdy już nasi prarodzice zostali wygnani z Edenu, ich pierwszym okryciem miał być wielki liść banana, a nie powycinany niedyskretnie listek figowy. W krajach Wschodu do dziś krążą liczne podania i legendy o mędrcach filozofach pustelnikach, którzy opuściwszy ludne miasta, żyli z daleka od społeczeństwa, żywiąc się tylko bananami. To skromne pożywienie było, zdaniem Pliniusza, ich natchnieniem. Jogowie hinduscy od niepamiętnych czasów głoszą, że banany wpływają dobrze na spokój wewnętrzny i mądrość.

To nie drzewo
Banan jest trwałą rośliną zielną, a nie „drzewem”. Ma krótką łodygę podziemną, czyli kłącze, na którym znajdują się pąki. Z każdego pąka wyrastają liście. Są olbrzymie, dochodzą do 10 m długości i metra szerokości. Liść wyrastający z kłącza jest zwinięty w rolkę. Wydostawszy się z ziemi, rolka ta rozwija się normalnie, ale do pewnej wysokości rozszerzone ogonki liściowe pozostają zwinięte. Następny wyrastający liść musi przebić się przez rolkę i dopiero ponad nią może się rozwinąć, jednak jego ogonek pozostaje tak samo zwinięty. Wyrośnięta roślina ma kilkanaście liści, a ich mocno ściśnięte ogonki liściowe stanowią pień pozorny, osiągający 6-8 m wysokości i do 40 cm średnicy. Z tego samego pąka na kłączu wyrasta również kwiatostan, który musi się przebić przez rulon ogonków liściowych. Po wydostaniu się ponad „pień”, kwiatostan rośnie początkowo w górę, dopiero potem skłania się na bok i pod własnym ciężarem zwiesza się do dołu. Długość całego kwiatostanu, wyrastającego ponad „pień”, dochodzi do 3 m. Na szczycie kwiatostanu znajdują się kwiaty męskie, poniżej żeńskie. Z kwiatów żeńskich partenokarpicznie wykształcają się owoce zwane „paluszkami”. Z botanicznego punktu widzenia owocami bananowca są podłużne, wygięte jagody o żółtej skórce, skrywającej kremowy, nieco mączysty miąższ o przyjemnym, słodkawym smaku. Owoce skupione są w kiściach, tzw. rączkach, a cały owocostan zawiera od 100 do 400 owoców (najczęściej około 20 rączek). Po wydaniu owoców, „drzewo” usycha, a z kłącza wyrastają nowe odrosty.

Skrobiowe i deserowe
Rozróżnia się dwie grupy bananów. Pierwsza z nich to banany skrobiowe, w których skrobia nie zamienia się w cukry proste, nawet po całkowitym dojrzeniu. Nie można ich spożywać na surowo, dopiero po uprzednim upieczeniu lub ugotowaniu. Często też po ususzeniu są mielone na mąkę, która nie zawiera glutenu. Na nasze rynki trafiają jednak głównie banany należące do innej grupy, są to banany deserowe, w których prawie cała skrobia podczas dojrzewania zamienia się w cukry proste, głównie w sacharozę. Mają one wysoką wartość odżywczą, wynikającą z dużej zawartości łatwo przyswajalnych węglowodanów oraz bogatego składu mineralnego.

Owoc banana
składa się w około 20% z węglowodanów, 1% to białka, 0,5% tłuszcz. 100 g banana zawiera m.in. 400 mg potasu, 54 mg sodu, 100 mg wapnia, 32 mg magnezu, 0,64 mg manganu, 10 mg żelaza, 70 mg fosforu, 50 mg siarki, 120 mg chloru. Owoce zawierają również witaminy C, Bi, 62, 65, PP, E i p-karoten. Z kwasów organicznych występuje kwas jabłkowy. W bananach występuje również enzym serotonina, który wywiera łagodzący wpływ na system nerwowy. Zjedzenie trzech bananów zaspokaja dzienne zapotrzebowanie naszego organizmu na związki mineralne i witaminy. Wartość energetyczna 100 g owocu to 3414 kJ, czyli 81 kalorii. Banany są cennym uzupełnieniem diety dla ludzi w każdym wieku. Zalecane są zwłaszcza w diecie dzieci, kobiet ciężarnych, osób starszych, rekonwalescentów, ludzi cierpiących na anemię i zaburzenia przewodu pokarmowego.
Związki biologicznie czynne w bananach działają uspokajająco i łagodząco przy niespecyficznych kolkach żołądkowych, wrzodach żołądka i dwunastnicy, stanach zapalnych jelit oraz schorzeniach wątroby i nerek. Są szczególnie polecane przy zaburzeniach żołądkowo-jelitowych u dzieci. Medycyna ludowa stosuje banany jako środek uspokajający przy histerii i epilepsji, również przy biegunce i cholerze.
Na pół dojrzałe lub gotowane banany spożywać mogą również cukrzycy, powinni oni jednak unikać owoców w pełni dojrzałych, podobnie osoby skłonne do otyłości i chorzy z podwyższonym poziomem kwasu solnego w soku żołądkowym. Duża ilość soli potasu działa odwadniająco przy obrzękach wodnych.
Z bananów można przygotować różne maseczki, które wygładzają i odświeżają cerę.

Nie tylko owoce
Cenione są nie tylko owoce banana. Delikatne wnętrze „pnia”, składające się z młodych liści, spożywane jest po ugotowaniu w Abisynii i w Indiach. Na Malajach i w Indiach ścina się i gotuje sam szczyt kwiatostanu, a raczej jego pąk, zawierający niedorozwinięte jeszcze kwiaty męskie. Medycyna azjatycka stosuje popiół z korzeni lub „pnia” bananowca jako środek odrobacząjący. Starożytni byli przekonani, a dziś potwierdzili to naukowcy, że banany działają rozweselająco! Francuzi nazywają je nawet hormonami radości i urody życia. Więc jedzmy je, zwłaszcza wtedy, gdy jesteśmy smutni lub przygnębieni. Tylko uwaga na kalorie...

mgr inż. Monika Karabela

Mgr inż. Monika Karabela jest absolwentką Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Lublinie. Interesuje się roślinami przyprawowymi i leczniczymi.


Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.