Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Informacja naukowa > Informacja naukowa o fitoterapii i leku roślinnym w Polsce

Panacea Nr 2 (3), kwiecień 2003 strony: 6-9

Informacja naukowa o fitoterapii i leku roślinnym w Polsce Potrzebna jest współpraca producentów preparatów roślinnych i naukowców, by stworzyć wysokiej jakości bazy danych informacji o fitoterapii i leku roślinnym oraz wyczerpującego indeksu leków roślinnych produkowanych w Polsce.

INFORMACJA NAUKOWA - cóż to takiego? Według nowej Encyklopedii powszechnej PWN jest to "zorganizowana działalność związana z gromadzeniem, przetwarzaniem oraz udostępnianiem wiadomości z różnych dziedzin, szczególnie nauki i techniki. Jest to też dyscyplina badawcza obejmująca teorię i metodologię działalności informacyjnej". Bardzo istotne jest to, że informacja naukowa powinna pochodzić

z godnych zaufania źródeł
Gwałtowny rozwój badań naukowych z takich dziedzin jak botanika, fitochemia, farmakognozja i fitoterapia wymusza zmianę stosunku pacjentów i lekarzy do leków roślinnych. Przestają one być traktowane z przymrużeniem oka, jako pewna namiastka prawdziwego leku - coś, co "pewnie nie pomoże, ale też i nie zaszkodzi". W wyniku badań nad wieloma użytkowanymi od dawna oraz nowymi gatunkami roślin leczniczych, coraz lepiej poznane są substancje odpowiedzialne za ich działanie lecznicze. Nowoczesne leki roślinne charakteryzują się zaawansowaną technologią produkcji oraz kontrolowaną i utrzymywaną na stałym poziomie zawartością związków czynnych farmakologicznie. Wszystkie wymienione tendencje pobudzają coraz większą potrzebę dostępu do rzetelnej informacji związanej z fitoterapią i lekiem roślinnym w naszym kraju.

Od kogo - jak - dla kogo?
Informacja naukowa dotycząca fitoterapii i leku roślinnego ma do spełnienia szczególną rolę - jako zawsze aktualne źródło danych o wynikach najnowszych badań, łączące środowiska naukowe, przemysł farmaceutyczny, środowiska lekarskie oraz pacjentów. Źródłem informacji naukowej dotyczącej fitoterapii i leku roślinnego powinny być jednostki naukowe oraz jednostki badawcze zajmujące się badaniami z dziedziny botaniki, taksonomii roślin, fitochemii, standaryzacji surowców roślinnych i farmakologii. Adresatami są ludzie nauki, pracownicy przemysłu farmaceutycznego, lekarze oraz pacjenci. Zadania stojące przed twórcami informacji naukowej różnią się w zależności od odbiorców, do których jest ona kierowana. Wyniki badań naukowych mogą prowadzić do opracowywania nowych i modyfikowanych kierunków badań, wdrożeń (w tym przypadku adresatami są ludzie nauki oraz pracownicy przemysłu farmaceutycznego) oraz opracowywania monografii naukowych i monografii farmakopealnych (adresatami będą w tym przypadku ludzie nauki oraz lekarze). Wyniki badań naukowych powinny być także uwzględnianie przy opracowywaniu ulotek informacyjnych skierowanych do pacjentów.

Źródła informacji naukowej
Źródła informacji naukowej dotyczącej fitoterapii i leku roślinnego dostępne w naszym kraju są dość różnorodne. Ogólnie można je podzielić następująco:
Czasopisma specjalistyczne - wydawane zarówno w Polsce, jak i zagraniczne. Jako przykłady wydawanych w kraju czasopism, uważanych za wartościowe źródło informacji o fitoterapii i leku roślinnym, wymienić można: "Postępy Fitoterapii", "Wiadomości Zielarskie", "Herba Polonica", "Farmację Polską", "Acta Poloniae Pharmaceutica", ostatnio także wydawaną od października 2002 roku "Panaceę". Część z nich jest dostępna bezpłatnie w Internecie.
Czasopisma wydawane za granicą są na ogół dostępne na terenie kraju. Spośród wielu tytułów wspomnieć należy: "Australian Journal of Medical Herbalism", "Chemistry of Natural Compounds", "Fitoterapia", "Journal of Essential Oil Research", "Journal of Herbs", "Spices & Medicinal Plants", "Journal of Medicinal and Aromatic Plant Sciences", "Journal of Natural Products", "Journal of Traditional Medicines", "Korean Journal of Pharmacognosy", "Nachrichtenblatt des Deutschen Pflanzenschutzdienstes", "Natural Product Sciences", "Pharmaceutical Biology", "Phytochemical Analysis", "Phytochemistry", "Phytomedicine", "Natural Product Sciences", "Phytoterapy Research", "Planta Medica", "Zeitschrift für Arznei & Gewirzpflanzen", "Zeitschrift für Phytotherapie".
Wydawnictwa książkowe - krajowe i zagraniczne. W tej zróżnicowanej grupie są podręczniki, encyklopedie i leksykony, wydawnictwa specjalistyczne oraz inne.
Instytucje międzynarodowe ESCOP (European Scientific Cooperative on Phytotherapy).
Jest organizacją jednoczącą narodowe stowarzyszenia fitoterapeutyczne państw europejskich. Głównym celem organizacji jest zapewnienie lekom ziołowym odpowiedniego statusu naukowego i prawnego. Cel ten jest osiągany poprzez wspieranie badań surowców roślinnych, promowanie leków roślinnych wśród pacjentów i lekarzy, wspieranie badań klinicznych i eksperymentalnych związanych z fitoterapią, gromadzenie naukowej i praktycznej wiedzy o fitoterapii, opracowywanie monografii na temat terapeutycznych zastosowań leków roślinnych, rozszerzanie kontaktów i współpracy pomiędzy towarzystwami fitoterapeutycznymi z różnych krajów.
Komisja E - Komisja Ekspertów niemieckiego Ministra Zdrowia. Wydaje opracowanie pod tytułem "Arzneipflanzen in der Phytotherapie". Stanowi ono kompendium roślin leczniczych, uszeregowanych według zakresów stosowania, na podstawie monografii opracowanych przez Komisję.
KRŚF i MM - Komisja Rejestracji Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych.
Określa zasady rejestracji środków farmaceutycznych i materiałów medycznych a wchodzący w jej skład Zespół ds. Leków Roślinnych opracowuje m.in. ustalenia dotyczące ponownego wpisu lub przedłużenia okresu ważności wpisu do rejestru środków farmaceutycznych pochodzenia roślinnego, po którym wygasa termin ważności. Prace Komisji gwarantują, że leki rejestrowane zawierają właściwie standaryzowane surowce z określeniem zawartości związku odpowiedzialnego za działanie farmakologiczne.
Ponadto źródłem informacji naukowej dotyczącej fitoterapii są:
Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich, Wydziały farmaceutyczne uczelni medycznych (są w nich prowadzone szkolenia podyplomowe), Sekcja Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Centrum Fitoterapii w Gdańsku.

Opracowania elektroniczne
Najbogatszym źródłem informacji dotyczących fitoterapii i leków roślinnych jest Internet. Paradoks polega jednak na tym, iż

Internet to źródło najbardziej niebezpieczne - z powodu braku weryfikacji publikowanych materiałów przez upoważnione do tego instytucje.

Jako przykłady baz danych, publicznie dostępnych w internecie, przytoczyć można: Natural Medicines Comprehensive Database (https://www.naturaldatabase.com), Natural Products Database (https://npd.chem.arizona.edu), Tropical Plant Database (https://npd.chem.arizona.edu). Niektóre z opracowań dostępne są bezpłatnie, inne wymagają wypełnienia formularzy rejestracyjnych i wniesienia stosownych opłat.

www.biology.pl/arl
Serwis informacyjny poświęcony roślinom leczniczym został także stworzony w Katedrze i Zakładzie Biologii i Botaniki Farmaceutycznej Akademii Medycznej w Gdańsku. Projekt Internetowy Atlas Roślin Leczniczych, wspierany przez Fundację Batorego w Warszawie oraz Akademię Medyczną w Gdańsku, stanowi stale rozwijane kompendium wiedzy, obejmujące obecnie około 90 gatunków roślin wykorzystywanych w fitoterapii. Nowoczesne rozwiązania informatyczne zastosowane podczas projektowania serwisu (struktura oparta na bazie danych PostgreSQL oraz języku PHP) umożliwiają jego szybką aktualizację poprzez sieć internetową oraz łatwe i szybkie wyszukiwanie potrzebnych danych. Projekt jest dostępny pod adresem www.biology.pl/arl.

www.laborafm.com.pl Strony producentów
Wiarygodne informacje o lekach roślinnych można także znaleźć na stronach WWW ich producentów, na przykład: Europlant Phyto-Pharm (www.europlant.com.pl), Herbapol Poznań SA (www.herbapol.poznan.pl), Herbapol Kraków SA (www.herbapol.krakow.pl), Herbapol Wrocław SA (www.herbapol.pl), Herbapol Warszawa SA (www.herbapol.waw.pl), oraz Innowacyjno- Wdrożeniowe Laboratorium Farmaceutyczne Labofarm (www.labofarm.com.pl).
www.herbapol.pl Firmy farmaceutyczne, produkujące leki roślinne, nie ograniczają się zwykle do prezentacji swoich produktów. Na ich stronach WWW można znaleźć mniej lub bardziej rozbudowane przewodniki zielarskie oraz opracowania poświęcone fitoterapii. Niektórzy producenci preparatów ziołowych udostępniają możliwość telefonicznej konsultacji z lekarzem specjalistą. Firma Labofarm zrobiła dalszy krok w kierunku popularyzacji wiedzy o fitoterapii i roślinach leczniczych, powołując Centrum Fitoterapii - wydzieloną jednostkę zajmującą się popularyzacją fitoterapii.

Więcej informacji dla lekarzy
Obserwując rozwój informacji naukowej dotyczącej leków roślinnych, można zauważyć wyraźną tendencję: wzrasta liczba opracowań popularnonaukowych, skierowanych raczej do pacjentów niż do lekarzy. Jednym z ważniejszych zadań w najbliższym czasie powinny być działania mające na celu popularyzację fitoterapii i informacji o lekach roślinnych w środowisku lekarskim (np. szkolenia skierowane do studentów medycyny oraz praktykujących lekarzy, w tym lekarzy pierwszego kontaktu).

Perspektywy
www.natrualdatabase.com Analiza rozwoju informacji naukowej w naszym kraju prowadzi do wniosku, iż nowoczesne metody upowszechniania informacji w coraz większym stopniu będą się opierać na zaawansowanych rozwiązaniach informatycznych - publicznie dostępnych, zcentralizowanych bazach danych. Rodzi to szereg wyzwań przed organizacjami i podmiotami zainteresowanymi upowszechnianiem informacji naukowej związanej z fitoterapią i lekiem roślinnym. Potrzebna jest współpraca pomiędzy producentami preparatów roślinnych i naukowcami, w celu opracowania wspólnej strategii informacyjnej. Umożliwiłoby to stworzenie wysokiej jakości baz danych informacji o fitoterapii, leku roślinnym oraz wyczerpującego i aktualnego indeksu leków roślinnych produkowanych na terenie kraju. Oprócz działalności związanej z upowszechnianiem informacji w formie elektronicznej ważne są inicjatywy zmierzające do nawiązania bezpośredniego kontaktu ze środowiskami lekarskimi, akademickimi oraz pacjentami zainteresowanymi fitoterapią (przykładem działania podejmowane przez Centrum Fitoterapii w Gdańsku).

Program
Przedstawiony stan rzeczy skłania do sformułowania wniosków. Najważniejszymi zadaniami do realizacji w niedalekiej przyszłości, związanymi z rozwojem informacji naukowej w interesującej nas dziedzinie, powinno być:
1. Opracowanie wspólnej strategii informacyjnej.
2. Integracja środowisk naukowych i przemysłu.
3. Nawiązanie ściślejszej współpracy ze środowiskiem lekarskim (zwłaszcza lekarze pierwszego kontaktu) i środowiskiem akademickim.
4. Wykorzystywanie zawansowanych rozwiązań informatycznych do tworzenia wysokiej jakości baz danych.

dr hab. J. Renata Ochocka
mgr Piotr Madanecki

Katedra i Zakład Biologii i Botaniki
Farmaceutycznej Akademii Medycznej w Gdańsku



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.