Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 5
Artykuły > Owoce > Aronia - cenna roślina użytkowa i lecznicza

Panacea Nr 3 (28), lipiec - wrzesień 2009 strony: 22-23

Aronia - cenna roślina użytkowa i lecznicza

Aronia czarnoowocowa Aronia melanocarpa zwana potocznie czarną. Jest to roślina mało wymagająca, łatwo przystosowująca się do trudnych warunków siedliskowych. Rośnie niemal na wszystkich typach gleb, począwszy od suchych, a kończąc na bagiennych. Choć należy do grupy roślin heliofilnych, spotykana jest również w cienistych lasach. Jest to duży krzew o wysokości dochodzącej do 2-3 m. Kwiatostany składające się z około 20-25 białych kwiatów są zebrane w baldachogrona o średnicy 5-6 cm. Okres kwitnienia rozpoczyna się w drugiej połowie maja. Owoce są okrągłe, koloru czarnego, ich skórka pokryta jest lekkim woskowym nalotem. Są trwałe i nawet kilkudniowe przechowywanie nie powoduje pogorszenia ich jakości i przydatności do przerobu. Krzewy powstałe z rozmnażania wegetatywnego owocują w trzecim, a nawet w drugim roku życia. Okres produkcyjności wynosi około 20 lat, a roczna wydajność owoców z hektara przekracza 10 ton. W dojrzałych owocach znajduje się 75-80% wody. Cukry stanowią 6-10% świeżej masy owoców. Ponadto występują w nich garbniki, pektyny, barwniki oraz liczne elementy mineralne, jak molibden, żelazo i jod. Substancje garbnikowe, których zawartość wynosi około 0,3-0,6% suchej masy, nadają owocom cierpki smak, co obniża nieco ich walory smakowe. Najcenniejszą zaletą aronii jest bogactwo witamin, zwłaszcza tych, które występują w śladowych ilościach w innych owocach i warzywach, choćby witaminy P. Aronia czarnoowocowa została sprowadzona do Europy w XIX w. Jej uprawa na skalę towarową rozpoczęła się w latach 30. XX w. Pierwsze plantacje powstały w Związku Sowieckim. Początkowo aronię uprawiano na terenie południowej Syberii. W 1947 r. z krzewów sprowadzonych z Ałtaju rozpoczęto uprawę w podmiejskich gospodarstwach ogrodniczych ówczesnego Leningradu (dziś Sankt Petersburg). Zadecydowały o tym właściwości rośliny: jej wysoka mrozoodporność, kwitnienie po przejściu przymrozków wiosennych, wczesne wchodzenie w okres owocowania oraz cenne właściwości owoców – odżywcze i lecznicze.

W Polsce
aronia szybko się rozpowszechniła w latach 80. Obecnie areał uprawy zajmuje około 5 tys. ha. Początkowo uprawa dawała dobre wyniki ekonomiczne, ceny w skupie dochodziły do 1,5 zł za kilogram. Był to okres największych nasadzeń. W ostatnich latach nastąpił znaczny spadek cen i większość sadowników obawia się o dalsze losy swoich plantacji. Aronię można uprawiać na terenie całego kraju, dobrze adoptuje się do różnych warunków środowiska. Duża tolerancja na warunki glebowe pozwala sadzić ten gatunek tam, gdzie inne krzewy sadownicze sobie nie radzą. Jedynie gleby żwirowe i kamieniste nie nadają się do uprawy. Jest rośliną odporną na choroby i szkodniki. Nie wymaga dużych nakładów na nawożenie i zabiegi pielęgnacyjne. Najlepszym stanowiskiem dla aronii są obszary równinne. Nie lubi zacienienia. Najlepiej plonuje na terenach otwartych i dobrze naświetlonych. Ponieważ posiada płytki system korzeniowy, dobrze sobie radzi na terenach o stosunkowo wysokim poziomie wód gruntowych, dochodzącym nawet do 70-80 cm. Długotrwałe susze mogą mieć ujemny wpływ na wysokość plonów i jakość owoców.

W medycynie ludowej
Ameryki Pólnocnej aronia była stosowana od dawna. Spożywanie jej owoców zalecano kobietom, szczególnie w ciąży, gdyż dodawały sił i witalności. Indianie traktowali sok z aronii jako eliksir młodości, który rozjaśniał umysł i pomagał w problemach gastrycznych. Owoce aronii są znakomitym źródłem antocyjanów, witamin i mikroelementów. Zawierają również duże ilości błonnika i pektyn, czyli substancji ułatwiających pracę układu pokarmowego i usuwających toksyny z organizmu. Antocyjany będące antyutleniaczami zapobiegają tworzeniu się wolnych rodników w komórkach organizmu. Dzięki swym specyficznym właściwościom opóźniają proces starzenia się tkanek, stymulują przemianę materii, korzystnie wpływają na gospodarkę tłuszczową organizmu, łagodzą dolegliwości w chorobach trzustki i wątroby, chronią organizm przed nowotworami.

Zawarte w owocach aronii substancje biologiczne aktywnie zmiejszaja uboczne działanie leków przeciwnowotworowych i łagodzą skutki radioterapii.

Sok z owoców aronii stymuluje usuwanie z organizmu metali ciężkich oraz uodparnia skórę na szkodliwe działanie promieni ultrafioletowych. Współdziałające ze sobą substancje i składniki aronii wzmacniają ściany naczyń krwionośnych, przeciwdziałają miażdżycy i chorobom serca, ponieważ ograniczają powstawanie złego cholesterolu. Wspomagają też prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia i regulują ciśnienie krwi. Dzięki tym zaletom aronia jest wykorzystywana w profilaktyce chorób serca, układu krwionośnego oraz układu nerwowego. Wysoka zawartość antocyjanów w soku z aronii sprawia, że może on zastępować w przemyśle spożywczym sztuczne barwniki. W niektórych zakładach mięsnych wykorzystywany jest do stemplowania półtusz zwierzęcych. Aronia to nie tylko przemysł farmaceutyczny i spożywczy. Coraz częściej trafia ona bezpośrednio na nasz stół. Z owoców aronii można sporządzać w warunkach domowych soki, dżemy, susze i nalewki, nie tracąc ich cennych właściwości.

Sok
3-4 l wody, 2 kg aronii, 300-400 świeżych liści wiśni, 2 kg cukru i 0,5 kg cytryn. Liście wiśni dają wiśniowy smak i zmniejszają cierpkość owoców. Dojrzałe owoce aronii należy umieścić w garnku warstwami na przemian z liśćmi wiśni. Zalać wodą i gotować 15-20 minut od momentu wrzenia. Całość odcedzić, dodać cukier i sok z cytryn, ponownie zagotować do momentu wrzenia, zabutelkować i stosować – nie tylko w okresie zimowych przeziębień.

Dżem
1 kg aronii, 1 kg kwaśnych jabłek, cynamon, goździki i 0,8 kg cukru. Jabłka obrać, pokroić na nieduże kawałki, podlać niewielką ilością wody, dodać cynamon i dusić na małym ogniu, do całkowitego rozgotowania. Połowę owoców zmiażdżyć w garnku, dodać cukier, goździki i mieszając zagotować na małym ogniu. Do wrzącego syropu wsypać pozostałe owoce aronii i zagotować. Dodać uduszone jabłka i przez chwilę gotować, następnie nałożyć dżem do wyparzonych słoików. Jest bardzo dobry do mięs, zwłaszcza dziczyzny, równie dobrze smakuje z kruchym ciastem.

Susz
pozwala na zachowanie zdrowia i dobrego nastroju podczas jesiennych szarug i zimowych chłodów. Dojrzałe owoce suszymy w niezbyt wysokiej temperaturze (początkowo 40°C, w końcowej fazie 60°C), aby zawarte w nich substancje nie straciły swych właściwości. Po zalaniu suszu wrzątkiem uzyskujemy napar o rubinowym kolorze, co świadczy o zachowaniu aktywnej witaminy P.

Nalweka
3 l wody, 2 kg aronii, 300-400 liści wiśni, 2 kg cukru, 1 l spirytusu i 0,5 kg cytryn. Owoce przemrozić przez 1-2 dni. Potem razem z liśćmi wiśni zalać zimną wodą, dodać cukier i gotować od momentu wrzenia przez 20-30 minut i odstawić na 24 godziny. Po tym czasie przecedzić, dodać spirytus i sok z cytryn, który utrwala kolor.

* * *

Aronia jest cenną rośliną sadowniczą. Jej uprawa nie wymaga stosowania dużych ilości nawozów mineralnych i pestycydów. W czasach, kiedy w procesie produkcji żywności używa się coraz więcej środków chemicznych, powinna w większym zakresie znaleźć miejsce na naszych stołach w postaci owoców i ich przetworów.

dr inż. Janusz Ryszard Mroczek
- Zakład Biologicznych Podstaw Rolnictwa i Edukacji
Środowiskowej Uniwersytetu Rzeszowskiego



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.