Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 5
Artykuły > Nauka > Właściwości biologiczne resweratrolu i możliwości jego stosowania w terapii szpiczaka mnogiego

Panacea Nr 2 (27), kwiecień - czerwiec 2009 strony: 9-11

Właściwości biologiczne resweratrolu i możliwości jego stosowania w terapii szpiczaka mnogiego

Od stuleci naukowcy szukają substancji, które przedłużają życie, poprawiają jego jakość. W ostatnich latach badania są szczególnie ukierunkowane na substancje o działaniu przeciwnowotworowym. Od pewnego czasu jednym ze związków, które wzbudzają szczególne zainteresowanie, jest resweratrol. Na rynku farmaceutycznym pojawiło się szereg preparatów posiadających w swoim składzie resweratrol czy też wyciągi z winogron lub czerwonego wina. Jednym z takich preparatów jest produkt firmy Kenay A.G., zawierający w kapsułce 100 mg resweratrolu, otrzymanego z Polygonum cuspidatum. Ze względu na słabą biodostępność tego związku, producent wprowadził ostatnio do obrotu preparat zawierający resweratrol w formie zmikronizowanej (50 mg). Resweratrol jest związkiem aromatycznym pochodnym difenyloetanu, posiadającym w swojej budowie układ stilbenu. Związek ten występuje jako monomer, a także tworzy di-, tri-, tetra-, penta-, heksa-, hepta- czy oktamery oraz pochodne metylowe i prenylowe. Występuje również w postaci glikozydów, przykładem jest piceid (glukozyd resweratrolu) [Tanaka i wsp., Makowska- Wąs-Janeczko]. Resweratrol należy do grupy związków nazywanych fitoaleksynami. Są to substancje obronne wytwarzane przez różne gatunki roślin – w odpowiedzi na atak czynników patogennych, takich jak uszkodzenia mechaniczne, promienie ultrafioletowe, infekcje grzybicze. Ich synteza regulowana jest przez elicytory i czynniki obrony roślin.

Źródła resweratrolu
Został po raz pierwszy wyizolowany z Veratrum grandiflorum w roku 1939 [Takaoka]. Obecnie zidentyfikowano ten związek u przedstawicieli wielu rodzin, nie powiązanych ze sobą chemotaksonomicznie, m.in. Pinaceae, Vitaceae, Polygonaceae, Moraceae, Fabaceae, Gnetaceae, Myrtaceae, Dipterocarpaceae, Orchidaceae, Myristicaceae, Asteraceae, Poaceae czy Cyperaceae [Makowska- Wąs, Janeczko, Wanjala-Majinda, Aggarwal i wsp.]. Jednym z najbogatszych źródeł resweratrolu jest Reynoutria japonica (Polygonum cuspidatum), roślina pochodząca z Chin, dziś szeroko rozpowszechniona, rosnąca także w Polsce. Jej korzeń był wykorzystywany w starożytnej japońskiej i chińskiej medycynie ludowej w leczeniu wielu schorzeń, m.in. astmy, kaszlu, miażdżycy, stanów zapalnych, chorób serca, zakażeń bakteryjnych i grzybiczych oraz nowotworów [Makowska-Wąs-Janeczko, Wanjala-Majinda, Vastano i wsp.]. W 1976 r. odkryto resweratrol w winie gronowym i w owocach winorośli właściwej Vitis vinifera (Vitaceae). Resweratrol i jego związki umiejscowione są głównie w skórce winogron. Wina gronowe czerwone zawierają ich więcej niż wina białe czy różowe. Rozbieżność ta wynika z różnego sposobu produkcji tych win. Fermentacja może przebiegać z wykorzystaniem miazgi z rozgniecionych winogron (wina czerwone) lub wytłoczonego moszczu (wina białe). Także soki pozyskiwane z ciemnych winogron zawierają resweratrol [Makowska-Wąs- Janeczko, Romero-Perez i wsp., Fremont]. Owoce orzecha ziemnego Arachis hypogea (Fabaceae) mogą stanowić źródło resweratrolu w codziennej diecie. Największe ilości zawarte są w niedojrzałych jądrach owoców, w miarę dojrzewania ilość ta zmniejsza się [Makowska-Wąs-Janeczko]. Kolejnym źródłem resweratrolu i jego pochodnych mogą być owoce różnych gatunków borówek Vaccinum sp., Ericaceae [Lyons i wsp., Rimando i wsp.]. Związek ten zidentyfikowano również w szyszkach chmielu Humulus lupulus (Cannabaceae) [Jerkovic i wsp.]. Prowadzone są intensywne poszukiwania nowych, bogatych i łatwo dostępnych surowców zawierających resweratrol i jego pochodne.

Właściwości
Stilbeny zaliczane są do grupy związków określanych jako fitoestrogeny. Posiadają cechy naturalnych estrogenów: zbliżoną do estradiolu budowę przestrzenną, co umożliwia wiązanie tych związków z receptorami estrogenowymi (ER? i ERß). Działanie estrogenne resweratrolu jest potwierdzane licznymi badaniami [Cassidy i wsp., Bhat i wsp., Möller i wsp., Bowers i wsp.]. Uważa się, że resweratrol, jeden ze składników czerwonego wina, jest w dużej mierze odpowiedzialny za efekt zwany francuskim paradoksem. Na podstawie badań epidemiologicznych zaobserwowano, że mieszkańcy Francji, mimo spożywania bogatych w tłuszcze posiłków, rzadziej, w porównaniu z innymi populacjami, zapadają na choroby sercowo-naczyniowe. Zjawisko to wiązane jest z regularnym spożywaniem czerwonego wina, bogatego w związki polifenolowe, w tym resweratrol. To dobroczynne działanie na układ krążenia jest spowodowane właściwościami antyoksydacyjnymi tych związków. Reaktywne formy tlenu, które mogą powstawać w przebiegu procesów zarówno fizjologicznych, jak i patologicznych, indukują peroksydację lipidów a także bezpośrednio uszkadzają śródbłonek naczyń krwionośnych. Resweratrol neutralizuje wolne rodniki tlenowe oraz posiada właściwości chelatowania jonów miedzi Cu (II), działając ochronnie na lipidy błon komórkowych i lipoproteiny krążące we krwi [Romero-Perez i wsp., Fremont, Makowska-Wąs-Janeczko]. Związek ten posiada także aktywność antyagregacyją. Polega ona na inaktywacji wolnych rodników w płytkach krwi oraz hamowaniu aktywności cyklooksygenazy typu 1 (COX-1), prowadząc do zahamowania powstawania trombosanu A2, odpowiedzialnego za agregację [Czeczot i wsp., Olas-Wachowicz]. Istnieją także doniesienia, że resweratrol hamuje odkładanie triglicerydów i cholesterolu w wątrobie [Arichi i wsp.]. Resweratrol posiada również właściwości przeciwzapalne, związane ze wspomnianym wcześniej hamowaniem aktywności COX-1 i peroksydazy. Uważa się za istotne również hamowanie przez resweratrol czynnika NF-?B, który odpowiada za ekspresję wielu białek zawiązanych z procesem zapalnym, m.in. IL-8, COX-2, czy iNOS [Jang i wsp., Donnelly i wsp., de la Lastra- Villegas]. Neuroprotekcyjne właściwości resweratrolu dają możliwość zastosowania tego związku w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera. Działanie to wynika głównie z aktywności antyoksydacyjnej oraz modyfikacji sygnalizacji wewnątrzkomórkowej [Jang i wsp., Han i wsp., Marambaud i wsp.].

Resweratrol uważa się za związek bezpieczny, pozbawiony praktycznie działań niepożądanych.

Istnieją doniesienia o działaniu nefrotoksycznym, jednakże pojawiającym się przy stosowaniu bardzo dużych dawek resweratrolu [Juan i wsp.].

Działanie przeciwnowotworowe
Najbardziej obiecującym działaniem resweratrolu jest jego aktywność przeciwnowotworowa. Ma ona różnorodny i skomplikowany mechanizm. Resweratrol hamuje procesy związane z trzema etapami kancerogenezy: inicjacji, promocji i progresji. Na etapie inicjacji wykorzystywane są działania antyoksydacyjne resweratrolu: następuje zmniejszenie tworzenia się proonkogennych reaktywnych form tlenu. Związek ten hamuje aktywność enzymów fazy I metabolizmu, dzięki czemu zmniejsza się ilość aktywnych kancerogenów. Następuje także pobudzenie enzymów fazy II, co przyspiesza i ułatwia eliminację kancerogenów z organizmu. Na etapie promocji resweratrol hamuje aktywność czynników stymulujących wzrost komórek nowotworowych, takich jak czynniki NF-?B i AP-1, cyklooksygenazy czy kinazy tyrozynowej. Aktywność przeciwnowotworowa w etapie progresji polega na stymulacji różnicowania komórek. Stwierdzono ponadto uwrażliwienie komórek nowotworowych na apoptozę [Fremont, Makowska- Wąs-Janeczko, Jang i wsp.].

Szpiczak mnogi
jest jednym z nowotworów, wobec którego resweratrol jest aktywny. Obecnie prowadzone są liczne badania z tym związane [Jazirehi-Bonavida, Bhardwaj i wsp., Sun i wsp., Hu i wsp.]. Szpiczak mnogi jest nowotworem powstałym z komórek plazmatycznych (prawidłowe komórki szpiku kostnego, produkujące przeciwciała). Jest to choroba złożona, przebiegająca w różny sposób, trudna do zdiagnozowania i nadal nieuleczalna. Jednak mamy wiele leków, dzięki którym można tę chorobę kontrolować i często – szczególnie w ostatnich 10 latach – mówi się, że jest to choroba przewlekła. Nie jest znany pojedynczy czynnik wywołujący chorobę, wiadomo natomiast, że częściej występuje u osób dorosłych po 50. roku życia, szczególnie u mężczyzn. Szpiczak mnogi stanowi około 1% wszystkich nowotworów i jest drugim najczęstszym nowotworem krwi po chłoniakach nieziarniczych. Obecnie szacuje się około 750 tysięcy chorych na całym świecie; aktualna liczba pacjentów w Polsce to około 10 tysięcy. W 2008 r. w Krakowie, w Klinice Hematologii UJ, została założona Fundacja Centrum Leczenia Szpiczaka, której najważniejszym celem jest wybudowanie, zorganizowanie, wyposażenie oraz finansowanie ośrodka diagnostyczno-leczniczego Centrum Leczenia Szpiczaka, gdzie pacjenci z tym schorzeniem znajdą wielospecjalistyczną pomoc oraz będą optymalnie leczeni, zgodnie z aktualnym stanem światowej wiedzy medycznej i obowiązujących standardów. Szpiczak mnogi może przebiegać w różnym tempie i powodować wielorakie problemy. Zależy to m.in. od rozległości zmian w szpiku kostnym, umiejscowienia zmian (np. kości kręgosłupa, miednicy, kończyn górnych lub dolnych), obecności lub braku niewydolności nerek oraz aktywności komórek szpiczakowych. Także decyzja o terapii i dobór odpowiedniego schematu jest indywidualny. Ze względu na to, że szpiczak mnogi jest rzadką chorobą, liczba specjalistycznych ośrodków i lekarzy zajmujących się jego leczeniem jest ograniczona. Założyciele Fundacji Centrum Leczenia Szpiczaka planują, by tworzone przez nich Centrum Leczenia Szpiczaka zajmowało się w sposób kompleksowy diagnostyką i terapią szpiczaka.

Związek nadziei
Resweratrol posiada właściwości przeciwnowotworowe. Wpływa na różne mechanizmy, wykazano jego aktywność w przypadku wielu typów nowotworów. Nadal są prowadzone liczne badania. Wykazano w nich również, że

zastosowanie kombinacji resweratrolchemioterapeutyk powoduje zwiększenie efektywności kuracji.

Zaobserwowano także uwrażliwienie komórek nowotworowych na radioterapię, przy jednoczesnym podawaniu resweratrolu [Landis-Piwowar i wsp.].

prof. dr hab. Zbigniew Janeczko, mgr farm. Barbara Bochenek
- Katedra Farmakognozji Collegium Medicum UJ w Krakowie
dr n. med Artur Jurczyszyn
- Klinika Hematologii Collegium Medicum UJ w Krakowie

Prof. dr hab. Zbigniew Janeczko jest kierownikiem (2002) Katedry Farmakognozji Collegium Medicum UJ w Krakowie.

Dr n. med. Artur Jurczyszyn jest starszym asystentem w Klinice Hematologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Współzałożyciel Fundacji Centrum Leczenia Szpiczaka.

Mgr farm. Barbara Bochenek jest doktorantką na Wydziale Farmaceutycznym Collegium Medicum.

Piśmiennictwo:
Aggarwal B.B. i wsp. Role of Resveratrol in Prevention and Therapy of Cancer: Preclinical and Clinical Studies. Anticancer Research 2004; 24:3-59; Alcarón de la Lastra C.,Villegas I. Resveratrol as an anti-inflamatory and anti-aging agent: Mechanisms and clinical implications. Mol. Nutr. Food Res. 2005, 49, 405-430; Arichi H. i wsp. Effects of stilbene components of the roots of Polygonum cuspidatum Sieb. et. Zucc. on lipid metabolism. Chem. Pharm. Bull. 1982; 30:1766-1770; Bhardwaj A. i wsp. Resveratrol inhibits proliferation, induces apoptosis, and overcomes chemoresistance trhough down-regulation of STAT3 and nuclear factor-?B-regulated antiapoptotic and cell survival gene products in human multiple myeloma cells. 2007, 109 (6); 2293-2302; Bhat K.P.L. i wsp. Estrogenic and antiestrogenic properties of resveratrol in mammary tumor models. Cancer Res 2001; 61:7456-7463; Bowers J.L. i wsp. Resveratrol acts as a mixed agonist/antagonist for estrogen. Endocrinology 2000; 141:3657-366; Cassidy A. i wsp. Isoflavones, lignans and stilbenes - origins, matabolism and potential importance to human health. J. Sci. Food Agric. 2000; 80:1044-1062; Czeczot H. i wsp. Farmakologiczne działanie resweratrolu. „Farmacja Polska” 2004; 60:357-364; Donnelly L. E. i wsp. Anti-inflammatory effects of resveratrol in lung epithelial cells: molecular mechanisms. Am J. Physiol. Lung Cell. Mol. Physiol. 2004;287:774-783; Frémont L. Biological effects of resveratrol. Life Sci. 2000; 66:663-673; Han Y. S. i wsp. Neuroprotective effects of resveratrol against ß-amyloid-induced neurotoxicity in rat hippocampal neurons: involvement of protein kinase C. Br. J. Pharmacol. 2004;141:997-1005; Hu Y. i wsp. Antimyeloma effects of resveratrol through inhibition of angiogenesis. Med. J 2007; 120 (19):1672-1677; Jang M. i wsp. Cancer chemopreventive activity of resveratrol, a natural product derived from grapes. Science 1997:275:218-220; Jazirehi A.R., Bonavida B.: Resveratrol modifies the expression of apoptotic regulatory proteins and sensitizes non- Hodgkin’s lymphoma and multiple myeloma cell lines to paclitaxel-induced apoptosis. Mol Cancer Ther. 2004; 3 (1):71–84; Jerkovic V. i wsp. Determination of stilbenes in hop pellets from different cultivars. J. Agric. Food Chem. 2005; 53:4202-4206; Juan M. E. i wsp. The daily oral administration of high doses of trans-resveratrol to rats for 28 days is not harmful. J. Nutr. 2002; 132:257-260; Landis-Piwowar K.R. i wsp. The proteasome as a potential target for novel anticancer drugs and chemosensitizers. Drug Resistance Updates 2006; 9:263-273; Lyons M. M. i wsp. Resveratrol in raw and baked blueberries and bilberries. J. Agric. Food Chem. 2003; 51:5867-5870; Makowska-Wąs J., Janeczko Z. Stilbeny pochodzenia naturalnego, cz. I. „Rośliny Lecznicze w Polsce i na Świecie”, 2008; 2(14):7-15; Makowska- Wąs J., Janeczko Z.; Stilbeny pochodzenia naturalnego, cz. II. „Rośliny Lecznicze w Polsce i na Świecie”, 2008; 3-4 (15-16):8-18; Marambaud P. i wsp. Resveratrol promotes clearance of Alzheimer’s disease amyloid-ß peptides. J. Biol. Chem. 2005; 280:37377-37382; Möller F. i wsp. Subtype-specific activation of estrogen receptors by a special extract of Rheum rhaponticum (ERr 731®), its aglycones and structurally related compounds in U2OS human osteosarcoma cells. Phytomedicine 2007; 14:716-726; Olas B., Wachowicz B. Resveratrol, a phenolic antioxidant with effects on blood platelet functions. Platelets, 2005; 16 (5):251-260; Rimando A.M. i wsp. Resveratrol, pterostilbene, and piceatannol in vaccinium berries. J. Agric. Food Chem. 2004; 52:4713-4719; Romero-Pérez A.I. i wsp. Piceid, the major resveratrol derivative in grape juices. J. Agric. Food Chem. 1999; 47:1533-1536; Sun Ch. i wsp. Resveratrol downregulates the constitutional activation of nuclear factor-?B in multiple myeloma cells, leading to suppression of proliferation and invasion, agrest of cell cycle, and induction of apoptosis. Cancer Genetics and Cytogenetics 165 (2006) 9-19; Sun Ch. i wsp. Resveratrol as a novel agent for treatment of multiple myeloma with matrix metallproteinase inhibitory activity. Acta Pharmacologica Sinica 2006; 27 (11): 1447-1452; Takaoka M. Resveratrol, a new phenolic compound, from Veratrum grandiflorum. Nippon Kagaku Kaishi (J. Chem. Soc. Jap.) 1939;60:1090-1100; Tanaka T. i wsp. Vaticanol D, a novel resveratrol hexamer isolated from Vatica rassak. Tetrahedron Lett 2000; 41:7929-7932; Wanjala C. C. W., Majinda R. R. T. A new stilbene glycoside from Elephantorrhiza goetzei. „Fitoterapia” 2001; 72:649- 655; Vastano B. C. i wsp. Isolation and identification of stilbenes in two varieties of Polygonum cuspidatum. J. Agric. Food Chem. 2000; 48:25-256.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.