Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Podróże > Bogactwa Indii

Panacea Nr 4 (25), październik - grudzień 2008 strony: 24-26

Bogactwa Indii

Indie są spiżarnią dla światowej fitoterapii. Choć wielkie obszary kraju przekształcono już w użytki rolne, trzebiąc pierwotną roślinność, to jeszcze 2 tysiące gatunków roślin znajduje zastosowanie w fitoterapii. Zanim przedstawimy najważniejsze z nich, przypatrzmy się tej spiżarni od strony klimatu i fitogeografii. Leżący w Azji Południowej obszar Indii można podzielić pod względem fizyczno- geograficznym na trzy wielkie regiony: Półwysep Indyjski, obejmujący głównie Wyżynę Dekan, Nizinę Hindustańską i Himalaje. Wyżyna Dekan stanowi około 50% kraju. Jest zbudowana ze skał krystalicznych, pozostałości po prekambryjskim lądzie Gondawna, oraz bazaltów zwanych trapami indyjskimi. Nizina Hindustańska leży pomiędzy wyżyną Dekan a Himalajami. To kraina równinna, zbudowana z piasków i iłów. Himalaje to najwyższe góry na świecie. Składają się z 3 stopni: góry Siwalik, Małe Himalaje z Kotliną Kaszmirską oraz Wielkie Himalaje z najwyższym szczytem Nanga Parbat (8126 m n.p.m.). Na terenie Indii leżą również inne łańcuchy górskie, należy wymienić Karakorum oraz Patkaj, Manipur i Naga, ograniczające od wschodu Nizinę Brahmaputry.

Klimat
jest zróżnicowany. Na przeważającej części terytorium Indii panuje klimat zwrotnikowy, monsunowy, co wynika z położenia Indii w strefie monsunów subekwatorialnych. Wilgotny na Nizinie Gangesu, suchy wewnątrz Półwyspu Indyjskiego. Na Nizinie Indusu panuje klimat zwrotnikowy, kontynentalny, suchy. Pustynia Thar leży w strefie klimatu zwrotnikowego, skrajnie suchego, pustynnego. Himalaje i Karakorum to klimat podzwrotnikowy, górski, chłodny. Temperatury i opady kształtują się pod wpływem trzech czynników: rozciągłości południkowej, wzniesienia nad poziom morza oraz cyrkulacji monsunowej. Południowa część kraju, bliżej równika, charakteryzuje się dość jednolitymi temperaturami około 26-30°C i to właśnie na południu Indii odnotowuje się najwyższe temperatury w zimie, około 26°C. Ku północy temperatura ulega obniżeniu, na Nizinie Hindustańskiej w zimie wynosi około 13-16°C. Najwyższe temperatury w Indiach obserwuje się w maju i w czerwcu, na Nizinie Hindustańskiej dochodzą do 35°C. W lecie najgorętszym miejscem jest pustynia Thar, gdzie temperatura osiąga nawet 50°C. Najzimniejszym regionem są Himalaje. Występują tu surowe zimy z silnymi opadami śniegu. Na piętrach niższych i w kotlinach temperatury w ciągu roku kształtują się na poziomie umiarkowanym. Rozkład opadów zależy w dużej mierze od monsunu morskiego letniego oraz po części od rzeźby terenu. Najmniejsze opady występują w północnozachodniej części Indii, nawet poniżej 100 mm na pustyni Thar. Tu monsun letni już nie sięga. Niewielkie opady charakteryzują środkową część wyżyny Dekan, około 300-500 mm, w południowej części około 2000-3000 mm. 90% opadów rocznych jest na stokach górskich: Ghaty Wschodnie 3500-4000 mm, Ghaty Zachodnie 3000-5000, stoki płaskowyżu Silong około 11000. Najwięcej deszczów otrzymują stoki Himalajów i gór Assam, 12000-13000 mm.

Państwo paleotropikalne
Roślinność kuli ziemskiej rozwijała się pod wpływem różnych czynników środowiskowych. Wzajemne ułożenie kontynentów zmieniało się w dziejach Ziemi, dlatego roślinność w różnych częściach świata rozwijała się odrębnym torem, w zależności od panujących warunków. W wyniku tych procesów powstały na Ziemi państwa roślinne, które można podzielić na obszary, prowincje itd. Państwo roślinne to jednostka cechująca się florą choć w pewnym stopniu dla niej właściwą, stosunkowo jednolitą, posiada własne endemity i odznacza się występowaniem określonych elementów geograficznych. Najczęściej wyodrębnia się 6 państw roślinnych: holarktyczne, paleotropikalne, neotropikalne, australijskie, przylądkowe i antarktyczne. Indie zaliczają się przede wszystkim do państwa paleotropikalnego (obszaru indyjskiego) – z wyjątkiem regionu pustynnego (Pustynia Thar), który należy do państwa holarktycznego. Na terenie państwa paleotropikalnego występują licznie rośliny z rodzin Araceae (obrazkowate), Zingiberaceae (imbirowate), Lauraceae (wawrzynowate), Myrtaceae (mirtowate), Euphorbiaceae (wilczomleczowate), Piperaceae (pieprzowate), Moraceae (morwowate), Asclepiadaceae (trojeściowate) oraz typowe dla obszaru indyjskiego Pandanacea (pandanowate = pochutnikowate, z licznymi gatunkami i odmianami pandanów Pandanus sp.) oraz Dipterocarapaceae (dwuskrzydlcowate), reprezentowane w Indiach głównie przez gatunki z rodzaju Shorea sp. (damarzyk).

Flora
Indii była niegdyś bardzo bogata, lecz uległa ogromnym zmianom i dawna roślinność została przetrzebiona. Ogromne tereny, pokryte naturalnymi zbiorowiskami roślinnymi, zostały przekształcone w użytki rolne. W wielu regionach dominuje obecnie roślinność uprawna, np. na Nizinie Hindustańskiej i Wyżynie Malwa. Charakterystyczną formacją roślinną jest las, dziś bardzo przetrzebiony, stanowi 20% powierzchni kraju. Dominuje las monsunowy, tracący częściowo liście w porze suchej, charakteryzujący się występowaniem głównie drzewa tekowego (tzw. indyjski dąb) Tectona grandis, któremu towarzyszą często hebanowce, m.in. Diospyros melanoxylon czy Diospyros kaki (hebanowiec wschodni, czyli persymona wschodnia), drzewa z rodziny hebankowatych Ebenaceae. W lesie monsunowym występują typowe dla tego zbiorowiska pandany – rośliny o zdrewniałych łodygach i korzeniach podporowych z rodziny Pandanaceae, z głównym gatunkiem pandan pachnący Pandanus tectorius = P. odoratus oraz rośliny drzewiaste z rodziny Dipterocarpaceae (np. Shorea wiesneri damarzyk Wiesnera) oraz Moraceae z gatunkiem Ficus elastica (figowiec sprężysty, czyli fikus albo „gumowe drzewo”), dostarczającym soku mlecznego (kauczuk assamski). Licznie występują gatunki z rodzin Sapotaceae, Anacardiaceae, Meliaceae, Piperaceae, Verbenaceae, Rubiaceae, Flacourtiaceae, Myrtaceae, Lauraceae, Zingiberaceae, wśród nich cenne gatunki użytkowe, w tym dostarczające najcenniejszych przypraw, jak Myristica fragrans (muszkatołowiec wonny), Syzygium aromaticum (goździkowiec korzenny), Cinnamomum zeylanicum (cynamonowiec cejloński), Piper nigrum (pieprz czarny), Piper betle (pieprz żuwny, betel), Piper longum (pieprz długi), Elettaria cardamomum (kardamon malabarski), a także gatunki dostarczające smacznych owoców, jak Mangifera indica (mango indyjskie), Garcinia mangostana (mangostan właściwy), Arctocarpus incisus (chlebowiec właściwy, drzewo chlebowe). W lasach Ghatów Zachodnich rosną głównie takie gatunki, jak Santalum album (sandałowiec biały), drzewo tekowe Tectona grandis oraz Pterocarpus marsupium (syn. Derris elliptica) – derys trujący z rodzaju Fabaceae – drzewiaste pnącze o korzeniach zawierających owadobójcze składniki, używane do trucia szkodników owadzich na plantacjach, np. tytoniu). Poza tym rosną tam Dahlbergia latifolia Roxb. (dalbergia szerokolistna) oraz różne gatunki rodzaju damarzyk Shorea Roxb. z rodziny Dipterocarpaceae.

Damarzyki, np. Shorea wiesneri Schiff. (damarzyk Wiesnera) i inne z tego rodzaju (Sh. macroptera Dyer, Sh. congestiflora Thwaites, Sh. trapezifolia Th.) to olbrzymie drzewa o strzelistym pniu (do wysokości 40 m), charakterystyczne dla górnej warstwy wilgotnych lasów równikowych Azji. W Indiach porastają zbocza Ghatów Zachodnich, gdzie tworzą niemal jednorodne drzewostany. Wytwarzają owoce do 20 cm długości, które są obdarzone pięcioma skrzydlatymi wyrostkami, przez co są podobne do małych helikopterów. Mimo tych aparatów lotnych, owoce z nasionami opadają blisko osobników macierzystych i wolno kiełkują. Owocowanie damarzyków jest nieregularne, przerwy zdarzają się do kilkunastu lat. Siewki i młode drzewka pod okapem koron drzewa macierzystego dojrzewają wolno, osiągając pełną dojrzałość generatywną czasem dopiero po 60 latach. Toteż drzewom z rodzaju Shorea grozi wyginięcie. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze, co pogarsza sytuację. Zwłaszcza poszukiwane i bardzo cenne jest żywiczne drewno damarzyków, dla którego nadmiernie wycina się lasy w Indiach i Indonezji. Doskonałej jakości żywice, pozyskiwane głównie z drzew Shorea wiesneri, znane są pod nazwą dammar Resina Dammar - żywica damarowa. Żywica ma wszechstronne zastosowanie – od produkcji pokostu, jasnych lakierów, kitów do szkła, werniksów (zwłaszcza do utrwalania rysunków węglem czy ołówkiem), po wyrób artykułów kosmetycznych i farmaceutycznych (doskonałe plastry-przylepce). Z nasion tłoczy się w Indonezji i w Indiach twardy tłuszcz, zwany łojem roślinnym. Z Shorea robusta i Sh. Aptera, drzew rosnących w Himalajach na terytorium Indii, ale także i na Borneo, otrzymuje się tzw. łój bornejski albo łój Shorea, używany do wyrobu luksusowych kosmetyków (kremów przeciwstarzeniowych i odżywczych, przeznaczonych głównie dla cery suchej, wrażliwej, ze zmarszczkami).

W Indiach, także na Sri Lance i na Jawie, rośnie dalbergia szerokolistna, czyli różane drzewo wschodnioindyjskie Dalbergia latifolia Roxb. To drzewo do 24 m wysokości, dostarczające drewna o bieli żółtawej, twardzieli ciemnobrązowej, czarno prążkowanego, doskonałego na luksusowe wyroby meblarskie i stolarskie. Lasy Indii, zwłaszcza porastające Ghaty Zachodnie, są miejscem występowania wielu wspaniałych i rzadkich gatunków drzew. Niestety, zostały silnie przetrzebione, na ich miejscu założono plantacje kawy, pieprzu, herbaty, drzewa chinowego. W deltach rzek Indii i na wybrzeżach zalewowych występują lasy namorzynowe (mangrowe) ze specyficznymi gatunkami drzew, np. Rhizophora mucronata Lam. (namorzyniec ostrokończysty = korzeniara oszczepowata), Avicennia officinalis L. (awicenia lekarska) i Bruguiera cylindrica L. Blume (brugiera cylindryczna, hind. Bakul) – wiecznie zielone drzewo do 15 m wysokości, występujące głównie w wysoko zalewanym pasie przybrzeżnym namorzynów, na silnie gliniastym, wilgotnym i grząskim gruncie. Korzenie drzewa, rozprzestrzeniając się horyzontalnie, tworzą kolankowate pneumatofory, wyrastając ponad powierzchnię gleby do wysokości 30 cm, ostro zaginają się i ponownie wnikają w podłoże. Na sterczących ponad podłożem kolankach, w wyniku wtórnego przyrostu na grubość, z biegiem lat formują się garby lub formy palowe. Różne części rośliny bywają spożywane przez tubylców. Kiełkujące siewki kandal są przysmakiem kuchni malajskiej, także młode pędy i korzonki przyrządzane z cukrem i kokosem.

Awicenia lekarska (ang. Salth Bush, mal. Apiapi) z rodziny werbenowatych Verbenaceae jest niewysokim drzewem do 12 m, o owalnych, skórzastych, sinoniebieskawych liściach, z licznymi gruczołowatymi wgłębieniami na górnej stronie i kryształkami soli na spodzie. Na całej długości wyrastają z nich pionowo charakterystyczne, kablowate korzenie oddechowe, o wysokości od 20 do 50 cm. Pneumatofory zawierają tkankę powietrzną i przetchlinki, umożliwiające absorpcję z atmosfery brakującego w mule tlenu. Nazwa awicenia została oczywiście nadana na cześć wybitnego tadżyckiego lekarza i przyrodnika Avicenny (980-1036). Malajska nazwa api-api oznacza ogień, ponieważ roślina w pogodne noce przywabia roje świetlików, emitujących pulsujące światło. Nocne wyprawy dla obserwacji tego zjawiska należą do atrakcji turystycznych w nadmorskich hotelach indyjskich i malezyjskich. Awicenia występuje na mulistych glebach, płytko i krótko zalewanych, w namorzynach wykształcających się w ujściach rzek do Oceanu Indyjskiego, tworząc niemal jednorodne płaty w ich zewnętrznym pasie od strony morza.

Zróżnicowana szata roślinna porasta stoki południowych Himalajów. Zaznacza się tu piętrowy układ klimatyczny. Do 1000 m n.p.m. rośnie lasdżungla, na wysokości 1000-2000 m wiecznie zielony las podzwrotnikowy, z dębami i sosnami, np. Pinus roxburghii, na wysokości ponad 2000 m lasy liściasto-iglaste i iglaste, zrzucające liście na zimę, składające się z takich gatunków, jak Quercus incana, Picea morinda, Pinus excelsa czy Cedrus deodara. Granica lasu kończy się na wysokości 3000- 3500 m n.p.m., tam zaczyna się roślinność alpejska: Aquilegia jucunda, Iris hookeriana i inne, z krzewami, górskimi halami i stepami wysokogórskimi. Zachodnią część Himalajów charakteryzuje znacznie suchszy klimat i roślinność kserofilna oraz rzadki, suchy las na niższych stokach.

We wnętrzu Dekanu oraz na obrzeżach pustynii Thar występują sawanny, z gatunkami odpornymi na suszę i suchoroślowymi Acaccia sp., Phyllanthus emblica, Terminalia chebula (migdałecznik chebułowiec) i T. bellirica, Pterocarpus sp., trawami, np. Imperata arundinaceae.

We wschodniej części Niziny Indusu leży pustynia Thar ze skąpą roślinnością kserofilną, trawami (np. Arstida, Elionurus) i krzewami (Calligonium, Acaccia, Tamarix). Na północy pustyni rzadkie zarośla krzewiaste, złożone z Acacia arabica, Acacia senegal, Prosporis spicigera, Capparis aphylla, Zizyphus nummularia. W południowej części rośnie dużo gatunków kolczastych, m.in. wspomniane akacje Acaccia senegal i A. arabica oraz Prosporis spicigera, także Salvadora persica, Calligonum polygonoides, Tecoma undulata. Z roślin zielnych występują Peganum harmala, Polygala abyssinica, Vernonia cinerea i inne. Na podłożu zasolonym rosną najlepiej gatunki z rodzajów Anabasis, Atriplex i Salsola. Około 40% występujących tu gatunków to taksony wspólne z pustyniami saharo-arabskimi.

prof. dr hab. Eliza Lamer-Zarawska



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.