Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Suplementy diety
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 2
Artykuły > Terapia > Fitoterapia w przeziębieniach

Panacea Nr 2 (15), kwiecień - czerwiec 2006 strony: 11-13

Fitoterapia w przeziębieniach

W terapii chorób z przeziębienia, zwłaszcza o charakterze nawracającym, celowe jest odpowiednio wczesne podanie immunostymulatorów roślinnych, czyli ziół i produktów leczniczych podnoszących odporność.

Przeziębienie, czyli choroba przeziębieniowa lub zespół chorób z przeziębienia (ang. cold diseases), jest zespołem chorób infekcyjnych, przede wszystkim wirusowych zakażeń układu oddechowego, wywołanych oziębieniem ciała. W ponad 90% przypadków sprawcą choroby przeziębieniowej są wirusy – głównie rinowirusy (dające typowe objawy nieżytowe nosa, jamy ustnej i gardła) oraz w małym stopniu koronawirusy (dające objawy nieżytowe całego układu oddechowego, głównie oskrzeli i płuc). Rozwijają się też choroby infekcyjne, znacznie bardziej groźne dla organizmu niż przeziębienie.
Przedwiośnie oraz przejście jesieni w zimę to w naszej strefie klimatycznej typowe „sezony przeziębień”, szczególnie u dzieci i ludzi starszych. Niska temperatura powietrza, chłodne przeciągi w przegrzanych pomieszczeniach lub zimne wilgotne mieszkania, opady atmosferyczne (deszcz, zimna mżawka, śnieżyce) oraz nieodpowiednie do pory roku ubranie, umożliwiające całkowite przemoknięcie, zmoczenie stóp etc. – to najczęstsze, „banalne” przyczyny infekcji wirusowych, dających objawy przeziębienia.

Wpływ zimna
na układ odpornościowy człowieka jest znany: znaczne przechłodzenie organizmu wywołuje na drodze odruchowej, przez układ nerwowy wegetatywny, osłabienie przepływu krwi w błonach śluzowych. Następuje niedobór tlenu, spadek miana przeciwciał produkowanych w krwi oraz schłodzenie błony śluzowej górnych dróg oddechowych. To wszystko prowadzi do czasowego zmniejszenia odporności. Wskutek złego ukrwienia dochodzi do obniżenia temperatury w błonie śluzowej układu oddechowego, co sprzyja namnażaniu się wirusów i bakterii.
Przejściowy spadek odporności jest obserwowany u ludzi po znacznym przechłodzeniu ciała. Wtedy łatwo dochodzi do ujawnienia się infekcji wirusowych. To stało się przyczyną diagnozowania różnych zakażeń górnych dróg oddechowych (szczególnie nosa, gardła, jamy ustnej), dających wspólne objawy (katar, drapanie w gardle, stany podgorączkowe, czasem pokasływanie), jako nowej, niejako „zbiorczej” jednostki chorobowej, czyli „przeziębienia”.

Przeziębienia u dzieci
to nie tylko wynik działania zimna. To mogą być nawracające zakażenia dróg oddechowych lub znacznie poważniejsze przyczyny: uszkodzenie układu oskrzelowego wskutek niedostatecznego wyleczenia wielokrotnych wirusowych i wirusowo-bakteryjnych zakażeń oskrzeli i płuc; długotrwałe lub zbyt intensywne leczenie antybiotykami, powodujące m.in. zaburzenia flory jelitowej i limfatycznego układu immunologicznego jelita (następuje zbyt szybkie „zużycie” się części układu odpornościowego przez zaangażowanie w regulację populacji mikroorganizmów bytujących w przewodzie pokarmowym); przewlekły stres somatyczny i psychiczny; nadużywanie leków chemicznych, np. psychotropowych, uspokajających, nasennych i innych. W przypadku młodzieży mogą to być narkomania, lekomania, uzależnienia (palenie papierosów, napoje niskoalkoholowe, głównie piwo, wino, drinki).
Są to przyczyny ogólnoustrojowe, wpływające na osłabienie układu immunologicznego, co ma wpływ na częstość epizodów zakażeń dróg oddechowych.

W terapii
chorób z przeziębienia, zwłaszcza o charakterze nawracającym, celowe jest odpowiednio wczesne podanie immunostymulatorów roślinnych, czyli ziół i produktów leczniczych podnoszących odporność. Do najbardziej znanych roślin immunostymulujących należą jeżówka purpurowa i aloes. Mogą one zapobiec wymienionym schorzeniom z przeziębienia lub przynajmniej osłabić ich nasilenie. Terapia immunologiczna, przy pełnej manifestacji objawów, może natomiast przyczynić się do szybszego ustąpienia tych objawów i złagodzić nieprzyjemne zjawiska z nimi związane, głównie utrudnione oddychanie (z powodu kataru) i trudności w przełykaniu pokarmów (z powodu bólu gardła). Jest to ważne zagadnienie pediatryczne, a także geriatryczne, dlatego głównymi „klientami” roślinnych leków immunostymulujących są dzieci i osoby w podeszłym wieku.

Odbudowa odporności
Stosowanie roślinnych preparatów immunostymulujących, głównie zawierających jeżówkę purpurową, w przeziębieniach i innych zakażeniach układu oddechowego, ma przede wszystkim na celu odbudowę obniżonej odporności i stanowi najwłaściwsze postępowanie profilaktyczne w przypadkach powtarzających się infekcji wirusowych i bakteryjnych organizmu.
Zgodnie ze schematem leczenia roślinnymi preparatami immunostymulującymi według H. Wagnera: „Roślinne immunostymulatory mogą być podawane doustnie, podskórnie lub pozajelitowo. Preparaty należy podawać w miarę możliwości od początku przebiegu choroby. W rozwiniętym stadium ostrego zakażenia skuteczność immunostymulatorów jest wątpliwa. Leczenie powinno trwać co najmniej 5- 6 dni. Terapia z 4-5-dniowymi przerwami wydaje się korzystniejsza od kuracji ciągłej. Kuracja dłuższa niż 3-4 tygodnie jest raczej bezcelowa. Zapobiegawczo zaleca się dłuższe okresy stosowania leku (4-6 tygodni) z krótkimi przerwami. Płynne preparaty doustne (z wyciągów) wymagają wyższego dawkowania, 3-4 razy dziennie po 30-40 kropli. (...) Bardzo często w przewlekłych schorzeniach zapalnych, np. zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, korzystne okazuje się połączenie immunostymulatorów z autohemoterapią. Immunostymulatory mogą być podawane bez ograniczeń w antybiotykoterapii i chemioterapii. Preparaty tego typu można więc stosować zapobiegawczo i leczniczo”.

Jeżówka purpurowa Echinacea purpurea (syn. Rudbeckia purpurea)
Jest to roślina wieloletnia, z rodziny astrowatych (Asteraceae), występująca w Ameryce Pn., znana też w Europie i Azji jako roślina uprawna i ozdobna. W lecznictwie stosowane są ziele i korzeń jeżówki purpurowej – Herba et Radix Echinaceae purpureae. Ziele zawiera pochodne kwasu kawowego (kwasy kawoilowinowy, cykoriowy), flawonoidy (pochodne kwercetyny i kemferolu) oraz polisacharydy o charakterze kwaśnym (zawierające w składzie kwas glukoronowy, arabinozę, ksylozę, ramnozę, galaktozę i kwaśny ksyloglukan). Korzeń zawiera pochodne kwasu kawowego (głównie kwas cykoriowy), polisacharydy i glikoproteiny (asparginian, glutaminian i inne). Polisacharydy występujące w obu surowcach mają działanie immunostymulujące. W stężeniu 10-2 mg/ml zwiększają indeks fagocytozy ludzkich granulocytów o 23%.
W terapii chorób z przeziębienia, zwłaszcza o charakterze nawracającym, celowe jest odpowiednio wczesne podanie immunostymulatorów roślinnych, czyli ziół i produktów leczniczych podnoszących odporność.
Surowiec pobudza działanie układu odpornościowego organizmu, nasila proces fagocytozy, pobudza leukocyty do wydzielania substancji przeciwwirusowych (interferonów). Wzrost aktywności makrofagów prowadzi do wydzielania interleukiny - 1, która pobudza limfocyty do swoistej obrony organizmu. Zwiększa odporność na zakażenia bakteryjne i wirusowe. Działanie lecznicze jest związane z zawartością pochodnych kwasu kawowego (kwas cykoriowy, echinakozyd, kwas chlorogenowy) oraz polisacharydów i alkamidów. Z ziela, korzenia lub całej rośliny, najczęściej nie suszonej, otrzymuje się sok, wyciągi wodno-alkoholowe lub wodne.
Zaleca się jeżówkę w terapii wspomagającej (adiuvans) i profilaktycznie w nawracających schorzeniach infekcyjnych górnych dróg oddechowych, głównie w chorobie przeziębieniowej (ang. common cold). Dzienna dawka dla dorosłych: wyciągi wodno-alkoholowe lub inne odpowiadające 900 mg suchego surowca. Dawka dla dzieci pomniejszona w stosunku do dawki dla dorosłych odpowiednio do wieku i wagi ciała dziecka. Przeciwwskazania to uczulenie na rośliny z rodziny Compositae. Sporadycznie mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy). Poza tym do działań niepożądanych należą rzadziej spotykane: duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego. Nie należy stosować w przypadku ciężkiego upośledzenia wątroby, u chorych na gruźlicę, białaczkę, leukozy, kolagenozy, stwardnienie rozsiane, AIDS, zakażonych HIV. W przypadku ciąży, karmienia piersią – tylko na zlecenie lekarza. Nie należy stosować łącznie z lekami upośledzającymi czynności wątroby (steroidy anaboliczne, amiodaron, metotreksat, ketokonazol).

Aloes drzewiasty Aloe arborescens,
Aloes zwyczajny Aloe barbadensis (syn. Aloe vera)

Aloes drzewiasty Z różnych gatunków aloesów – najczęściej z drzewiastego i zwyczajnego – pozyskuje się dwa typy surowców, z których następnie produkuje się różnorodne preparaty lecznicze. Z miąższu świeżych liści aloesu drzewiastego lub zwyczajnego otrzymuje się żel (Aloe Gel) oraz różne wyciągi wodne i wodno-alkoholowe, zawierające w dużej ilości frakcję polisacharydową - glukomannozową o właściwościach immunostymulujących (Acemannan). Z soku wyciekającego po nacięciu liści aloesów (różnych gatunków) i po jego wysuszeniu (zestaleniu) otrzymuje się produkt zwany aloną - Succus Aloe inspissatus (Aloe).
Omawiane wyciągi oraz żel, pozyskiwane z miąższu świeżych liści aloesów (specjalnie do tego celu kultywowanych i preparowanych), zawierają polisacharydy, białka, wolne aminokwasy, sole mineralne, witaminy. Natomiast alona zawiera głównie glikozydy antrachinonowe.
Wyciągi i żel, dzięki zawartości wymienionego zespołu składników, określanych jako „biogenne stymulatory”, działają wzmacniająco na organizm człowieka i podnoszą jego odporność oraz usprawniają przemianę materii. Alona wykazuje zaś działanie przeczyszczające (laxans) oraz, w mniejszym stopniu, żółciopędne (cholagogum).
Przeciwwskazania i ostrzeżenia dotyczą w głównej mierze przyjmowania preparatów aloesowych przygotowanych z alony i charakteryzujących się wysoką zawartością glikozydów antrachinonowych o działaniu silnie przeczyszczającym. Tymi przeciwwskazaniami są ostre lub podostre zapalenie i owrzodzenie jelita grubego, zapalenie kłębuszków nerkowych, hemoroidy, stany po operacji w obrębie przewodu pokarmowego. Również podczas miesiączki lub w czasie ciąży czy podczas karmienia piersią nie należy przyjmować preparatów aloesowych. Poza tym preparatów aloesowych o działaniu przeczyszczającym i żółciopędnym nie należy stosować długotrwale, m.in. z powodu możliwości znacznego obniżenia poziomu potasu w organizmie, co upośledza pracę serca.
Różnorodne aloesowe preparaty farmaceutyczne o działaniu wzmacniającym i podnoszącym odporność, produkowane są z żelu aloesowego bądź z oczyszczonej frakcji polisacharydów aloesowych (Acemannan) lub z odpowiednio przygotowanych wyciągów ze świeżych liści aloesów

prof. dr hab. Eliza Lamer-Zarawska
- kierownik Katedry Biologii i Botaniki Farmaceutycznej
Akademii Medycznej we Wrocławiu

Prof. dr hab. Eliza Lamer-Zarawska jest od 1981 roku kierownikiem Katedry Biologii i Botaniki Farmaceutycznej Akademii Medycznej we Wrocławiu. Jest profesorem nauk farmaceutycznych z zakresu farmakognozji. W latach 1987-93 pełniła funkcję Prodziekana Wydziału Farmaceutycznego AM we Wrocławiu. Od roku 1998 nadal jest członkiem Komisji Leku Naturalnego i Biotechnologii w Komitecie Nauk o Leku PAN. Opublikowała ponad 200 oryginalnych prac twórczych i przeglądowych, 8 książek popularnonaukowych z zakresu ziołolecznictwa i kosmetyki naturalnej, 7 patentów, w tym 2 patenty wdrożone do produkcji leków, m.in. Oeparol (olej leczniczy z nasion wiesiołka dziwnego Oenothera paradoxa Hudziok, odmiany wrocławskiej - Amar).


Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Lucerna - niedoce...
Nadciśnienie tę...
Propolis, mleczko...
Mniszek lekarski
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Wąkrota azjatyck...
Kora dębu i dęb...
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Zioła dla niemow...
Rumianek
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii Panacea na poczcie
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2019 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.