Home Szukaj Regulamin Kontakt
Menu główne
Strona główna
Prenumerata
Regulamin
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 3
Artykuły > Problemy zdrowotne > Zioła na dobry sen

Panacea Nr 2 (7), kwiecień 2004 strony: 8-10

Zioła na dobry sen
Sen głęboki to dla człowieka zbawienny czas. Organizm odpoczywa i regeneruje się. W tej fazie zaobserwowano nawet przyspieszone gojenie ran! Zaburzenia snu są przyczyną wypadków komunikacyjnych, wypadków w pracy, zwiększonej podatności na stres, zaburzeń emocjonalnych, zaburzeń procesów pamięciowych, zaburzeń somatycznych, a także nieprawidłowych relacji międzyludzkich i rodzinnych.

Sen jest stanem fizjologicznym ośrodkowego układu nerwowego. Charakteryzuje się zniesieniem świadomości i aktywności ruchowej. Składa się z cyklicznych faz o różnej aktywności mózgu. Sen występuje w rytmie dobowym, a jego przeciwieństwem jest stan czuwania. Zmiana rytmiki dobowej z czuwanie-sen, na czuwanie w nocy i sen w dzień wymaga przestrojenia wielu mechanizmów (m.in. neurohormonalnych). Obserwujemy to u osób pracujących w systemie zmianowym, odbywających loty samolotami przez różne strefy czasowe, a także u prowadzących samochody przez wiele godzin w nocy i odpoczywających w ciągu dnia. Zapotrzebowanie na sen zmienia się w różnych okresach życia. Niemowlęta potrzebują około12 godzin snu na dobę. Sen występuje u nich w krótkich odcinkach, bez uwzględnienia rytmu dnia i nocy. Dorośli potrzebują mniej snu. Można tu wyraźnie rozróżnić - ze względu na charakterystykę snu - dwie zasadnicze grupy ludzi: a. śpiący krótko - aby czuć się wypoczętymi, potrzebują 5-6 godzin snu na dobę, a najgłębszy sen występuje po zaśnięciu; b. śpiący długo - potrzebują 8-9 godzin snu na dobę, najgłębszy sen mają nad ranem, przed obudzeniem. Wyróżniamy pięć faz snu - cztery fazy podstawowe oraz fazę REM. Tworzą one około 90-minutowe cykle powtarzające się cztery - pięć razy w ciągu normalnego nocnego snu.

Faza I. Rozpoczyna się stanem relaksacji: spada aktywność mózgu, oczy ustawiają się lekko w górę, mięśnie rozluźniają. Następuje kilkuminutowy płytki sen.
Faza II. Dochodzi do dalszego obniżenia częstotliwości fal mózgowych i stopniowego wyłączenia świadomości. Jest etapemprzejściowym ze snu płytkiego do głębokiego.
Faza III i IV. Sen głęboki, który trwa prawie godzinę. Oddech jest rzadszy, ciśnienie tętnicze krwi obniża się, ustają ruchy gałek ocznych, zanika napięcie mięśni, obniża się temperatura ciała. W tym okresie organizm odpoczywa i regeneruje się. Obserwujemy również przyspieszone gojenie ran.
Po około 70 min. pierwszego cyklu fale mózgowe zaczynają przyspieszać. Mózg przechodzi kolejno przez fazy od IV do I. Po 90 min. oddech i bicie serca stają się szybsze, gałki oczne zaczynają się gwałtownie poruszać we wszystkich kierunkach. Jest to początek tzw. fazy REM, która pojawia się przy przejściu w kolejny cykl snu i ulega wydłużeniu.

Międzynarodowa Klasyfikacja Zaburzeń Snu
czyli International Classification of Sleep Disorders (ICSD) podaje kilkadziesiąt postaci zaburzeń obserwowanych w czasie nieprawidłowego snu, m.in.: bezsenność; zaburzenia ruchowe w czasie snu; nadmierną senność; zaburzenia snu spowodowane czynnikami zewnętrznymi (światło, hałas), stresem, uzależnieniem od etanolu, środków nasennych, środków psychostymulujących; nieregularny rytm snu i czuwania; lęki nocne; mówienie przez sen; nocne kurcze mięśni kończyn; koszmary nocne; zgrzytanie zębami (bruksizm); moczenie nocne; zaburzenia snu w przebiegu psychoz, zaburzeń lękowych; zaburzenia snu wynikające ze schorzeń układu nerwowego w przebiegu otępienia, schorzeń zwyrodnieniowych, parkinsonizmu, napadów padaczkowych; zaburzenia snu wynikające ze schorzeń somatycznych - przewlekłe choroby płuc, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, choroby prostaty czy zaburzenia miesiączkowania. Przyczyną zaburzeń snu mogą być również nowotwory. Zaburzenia snu są przyczyną wypadków komunikacyjnych, wypadków w pracy, zaburzeń koncentracji uwagi, zwiększonej podatności na stres, zaburzeń emocjonalnych, zaburzeń procesów pamięciowych, zaburzeń somatycznych, nieprawidłowych relacji międzyludzkich i rodzinnych.

Około 10 mln Polaków cierpi z powodu zaburzeń snu. Około 2 mln przyjmuje codziennie leki nasenne, bardzo często rozpoczynając od tych silnie działających i, niestety, powodujących często działania niepożądane, a nawet prowadzących do uzależnienia.

Należy zawsze rozważyć, czy nie lepiej rozpocząć leczenie od lepszego poznania przyczyny dolegliwości i od zastosowania leku roślinnego, który stosowany systematycznie i w odpowiedniej dawce przynosi oczekiwane korzyści.

LEKI ROŚLINNE W ZABURZENIACH SNU

Korzeń kozłka Valerianae radix
Wykazuje działanie uspokajające (walepotriaty, kwas walerenowy, olejek) oraz rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg moczowych i obwodowych naczyń krwionośnych (olejek, waleranon). Znajduje zastosowanie w zaburzeniach snu, stanach lękowych, nadmiernej pobudliwości, a także w zaburzeniach ze strony przewodu pokarmowego, głównie na tle nerwowym. Wykazano również słabe działanie przeciwdrgawkowe. Stosowany jest pojedynczo lub wchodzi w skład preparatów złożonych i jest dobrze przebadanym produktem leczniczym. Wyróżniamy korzeń kozłka pochodzenia europejskiego z Valeriana officinalis oraz "egzotycznego" z Valeriana wallichi lub Valeriana edulis. Preparaty z Valeriana officinalis określane są jako "sedativa nocne" i są stosowane przy trudnościach w zasypianu (np. Valdix). Preparaty z surowców "egzotycznych" stosujemy głównie jako "sedativa dzienne". Badania kliniczne, przeprowadzone z preparatem Tabletki uspokajające-Labofarm, wykazały poprawę jakości snu, zmniejszenie częstotliwości przebudzeń w nocy oraz zmniejszenie przypominania marzeń sennych. W innym badaniu klinicznym stwierdzono korzystny efekt działania korzenia kozłka w zaburzeniach snu - u chorych z objawami abstynencji po odstawieniu benzodiazepin. W trakcie badań klinicznych stwierdzono również, że preparaty z kozłka nie powodują zaburzeń koncentracji i zaburzeń czasu reakcji podczas ich stosowania.

Chmiel zwyczajny
Humulus lupulus
- Chmiel zwyczajny
Chmiel zwyczajny Humulus lupulus
Jest od wieków stosowanym surowcem o działaniu uspokajającym i ułatwiającym zasypianie. W lecznictwie stosujemy owocostany chmielu i lupulinę, które wykazują działanie hamujące na czynność kory mózgowej. Zaobserwowano także nieznaczne działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi i poprawiające łaknienie. Chmielu używano dawniej do przygotowywania tzw. "poduszek chmielowych", ułatwiających zasypianie i utrzymanie ciągłości snu. W wyniku przeprowadzonych doświadczeń okazało się, że w czasie przechowywania szyszek chmielu powstaje lotna substancja (metylo-3-buten-2-ol) odpowiedzialna za efekt uspokajający. Aktywnymi składnikami w chmielu są również olejki, kwas izowalerianowy, flawonoidy, gorycze, garbniki. Chmiel zawiera również substancje o aktywności estrogennej i dlatego nie zaleca się go kobietom w ciąży oraz z rakiem piersi.

Melisa lekarska
Melissa officinalis
- Melisa lekarska
Liść melisy Melissae folium
Znany jest jako lek o działaniu uspokajającym, ułatwiającym zasypianie i spokojny sen. Szczególnie podatne na preparaty zawierające liść melisy są osoby w podeszłym wieku. Stosowany jest również w zaburzeniach trawiennych - wykazuje działanie żółciotwórcze i wiatropędne.

Ziele serdecznika Leonuri herba
Wykazuje działanie uspokajające, przeciwskurczowe w obrębie przewodu pokarmowego i macicy, obniża ciśnienie tętnicze krwi. W badaniach na zwierzętach wykazano, że wydłuża czas snu.

Kwiat lawendy Lavendulae flos
To od wieków znany i ceniony lek uspokajający i ułatwiający zasypianie. Komisja E (1993) zaleca stosowanie go w trudnościach w zasypianiu, zaburzeniach samopoczucia, stanach niepokoju a także czynnościowych dolegliwościach w obrębie nadbrzusza oraz dolegliwościach jelitowych w nerwicy. We Francji dla uspokojenia niemowląt umieszcza się w pokoju świeże bukiety z lawendy. Uzasadnione jest również korzystanie z kąpieli lawendowych.

Męczennica cielista
Passiflora incarnata
- Męczennica cielista
Ziele męczennicy Passiflorae herba
Wykazuje działanie uspokajające i ułatwiające zasypianie. Rośliną macierzystą jest męczennica cielista, czyli Męka Pańska (Passiflora incarnata). Nazwa związana jest z budową kwiatu, w którym wyróżnić można części przypominające narzędzia ukrzyżowania Chrystusa.

Ze względu na złożony charakter czynników powodujących zaburzenia snu należy zawsze dążyć do ustalenia przyczyny odpowiedzialnej za występowanie dolegliwości i odpowiednio wcześnie włączyć leczenie. Obecnie dysponujemy lekami roślinnymi o udokumentowanym mechanizmie i sprawdzonej skuteczności działania. W czasie ich stosowania należy zawsze przestrzegać zaleceń podanych przez lekarza lub farmaceutę oraz producenta.

lek. med., mgr farm. Jarosław Struczyński
- Centrum Fitoterapii w Gdańsku

O śnie! W twoich rozkoszach jakaż się nie mieści? Nie tylko łudząc umiesz osładzać boleści, Lecz jeszcze w omamieniu, przy zawarciu powiek Nieznaną mu rozkoszą upaja się człowiek. Kto twych miłych ułudzeń oddalając wpływy, Ulg twych nie zna, spokojny - kto je zna, szczęśliwy!

(Tymon Zaborowski 1799-1828, "Wiersz na oktawę imienin pani K.")
Sen kamienny, sen bez widziadeł, sen dobroczyńca i brat. Lekarz dusz chorych. Utęskniony gość w długiej męce bezsennych nocy.

(Andrzej Strug 1873-1937, "Zmora")

Piśmiennictwo
[red.] Bilikiewicz A. Psychiatria. PZWL, W-wa 2003; "Farmakopea Polska VI". W-wa 2002; Kohlmünzer S. Farmakognozja. PZWL, W-wa 2000; [red.] Kostowski W. Farmakologia. PZWL, W-wa 2001; Lullmann H. i wsp. Atlas farmakologii. PZWL, W-wa 1995; Lutomski J. Ziołowe środki w terapii uspokajającej. "Farmacja Polska", t. LVI, 2000; Mścisz A., Gorecki P. Serdecznik pospolity (Leonurus cardiaca) - roślina lecznicza o działaniu uspokajającym i nasercowym. "Herba Polonica", nr 2/1997; Nelson R., Remmes A. Zaburzenia snu. Wyd. Prószyński i S-ka, 2001; Rośliny lecznicze w fitoterapii. IRiPZ, Poznań 1994; Samochowiec L. Kompendium ziołolecznictwa. Wyd. Medyczne Urban&Partner, Wrocław 2002; [red.] Strzelecka H., Kowalski J. Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa. PWN, W-wa 2000; The Merck Manual - Podręcznik diagnostyki i terapii. Urban&Partner, Wrocław 2001; Widy-Tyszkiewicz E., Schminda R. Kontrolowane, randomizowane badanie kliniczne, z podwójnie ślepą próbą i z grupą placebo, uspokajającego działania złożonego preparatu zawierającego walerianę, chmiel, melisę i serdecznik - Tabletki uspokajające.



Najczęściej czytane
Zioła na choroby...
Fitoterapia w cho...
Ruszczyk kolczast...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Propolis, mleczko...
Nadciśnienie tę...
Mniszek lekarski
Lucerna - niedoce...
Rośliny leczą b...
Pomarańcza
Polifenole rośli...
Kora dębu i dęb...
Forum Naukowe W G...
Wąkrota azjatyck...
Ostropest plamist...
Zioła na dziecie...
Czosnek - Antybio...
Rumianek
Zioła dla niemow...
Reklama
IWLF Labofarm Centrum Fitoterapii
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2018 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.