panacea.pl

:: Mieszanki ziołowe w terapii schorzeń dróg oddechowych u koni
Panacea Nr 2 (39), kwiecień - czerwiec 2012, strony: 24-25
Artykuł dodany przez: admin (2012-06-11 11:00:06)


Mieszanki ziołowe w terapii
schorzeń dróg oddechowych u koni

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie naturalnymi metodami profilaktyki i leczenia, zwłaszcza lekami pochodzenia roślinnego. Dotyczy to nie tylko medycyny człowieka, także medycyny zwierząt, czyli weterynarii. Ziołolecznictwo weterynaryjne sprawdza się szczególnie dobrze u koni, dla których rośliny stanowią przecież naturalny pokarm. Preparaty ziołowe są chętnie zjadane przez konie, a substancje zawarte w preparatach fitoterapeutycznych są dobrze tolerowane i przyswajane przez ich organizm. Dodatkową zaletą stosowania tych postaci leków jest minimalizacja niekorzystnych działań na procesy metaboliczne, jakie towarzyszą stosowaniu leków syntetycznych, oraz często dodatkowe działanie osłaniające i immunostymulujące substancji zawartych w wielu surowcach roślinnych. Bezpieczeństwo stosowania, brak działań ubocznych oraz dodatkowe działania prozdrowotne mają szczególne znaczenie w przypadku konieczności stosowania długotrwałej terapii, np. podczas przewlekłych, często dożywotnich, schorzeń układu oddechowego.

Szacuje się, że w naszym klimacie ponad połowa koni powyżej 8. roku życia cierpi z powodu chronicznych chorób dróg oddechowych.

Uwarunkowania anatomiczne, specyfika pracy dla człowieka i warunki chowu sprawiają, że konie są stale narażone na działanie czynników patogennych i stresogennych oraz są szczególnie predysponowane do schorzeń oddechowych. Terapia chorób oddechowych stanowi jedno z głównych zagadnień w lecznictwie internistycznym koni. Długoterminowe leczenie zwierząt wyniszczonych, chorujących przewlekle oraz leczenie koni sportowych nadal stanowią wyzwanie dla lekarzy weterynarii.
Na polskim rynku farmaceutycznym, w regularnej sprzedaży, wciąż jest dostępna niewielka tylko ilość preparatów zarejestrowanych dla koni. Ponadto restrykcje w zakresie przestrzegania przepisów antydopingowych niemal wykluczają stosowanie tradycyjnych leków syntetycznych i z tego powodu wiele koni pracujących wyczynowo, które cierpią z powodu dolegliwości oddechowych, jest eliminowanych ze sportu.

Ważnym działaniem wspomagającym standardowe lecznictwo weterynaryjne staje się fitoterapia.

Preparaty roślinne, pochodzące z ekologicznych, certyfikowanych upraw, stosowane według zaleceń i wytycznych farmakopealnych, są bezpieczniejszą i skuteczną postacią leku. Ze względu na naturalną formę, dobrą przyswajalność, smak i łatwość podawania z paszą, są chętnie zjadane przez konie i łatwiej zadawane przez ich właścicieli. Mieszanki ziołowe, sporządzane ze standaryzowanych na zawartość substancji czynnych terapeutycznie surowców, produkowane z użyciem innowacyjnej technologii mikronizacji, zachowują pierwotne proporcje związków farmakologicznie czynnych, zapewniając optymalne efekty terapeutyczne.

Wykrztuśne i przeciwkaszlowe
Obecnie stosuje się dwa rodzaje weterynaryjnych mieszanek ziołowych, wspomagających prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego. W zależności od stadium choroby, można stosować kompozycję ziół wykrztuśnych (według Farmakopei Polskiej Species expectorantes FP) lub zioła przeciwkaszlowe (Species antibechicae FP).
Unikalna kompozycja ziół o działaniu wykrztuśnym wpływa kompleksowo na prawidłowe działanie układu oddechowego, regulując czynność wydzielniczą, osłaniając i łagodząc podrażnienia błon śluzowych gardła, oskrzeli, dodatkowo wpływa korzystnie na błony śluzowe i funkcje układu pokarmowego.
O jej efektywności decydują starannie dobrane surowce.

Ziele tymianku Thymi herba ma zastosowanie w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Działa przeciwkaszlowo i sekretolitycznie, rozrzedzając zgęstniałą wydzielinę oddechową. Zawarte w surowcu flawonoidy i fenole ułatwiają jej wykrztuszanie, poprzez pobudzanie ruchu rzęsek nabłonka oddechowego, i działają spazmolitycznie.

Olejek eteryczny i garbniki wykazują działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne.

Owoc anyżu Anisi fructus działa synergistycznie z zielem tymianku, wykazując właściwości wykrztuśne, przeciwkaszlowe, przeciwastmatyczne, rozkurczające oskrzela oraz antybakteryjne. Jest stosowany u pacjentów z nieżytem górnych dróg oddechowych, cierpiących z powodu kaszlu z obfitą wydzieliną i tendencjami do infekcji.

Liść prawoślazu Althaeae folium – związki śluzowe zawarte w tym surowcu działają powlekająco, łagodząco, wykrztuśnie.

Korzeń lukrecji Liquiritiae radix wykazuje działanie wykrztuśne, przez stymulację wydzielania śluzu w tchawicy, spazmolityczne, przeciwalergiczne i moczopędne. Zmniejsza stan zapalny, działa antybakteryjnie i przeciwwirusowo.

Liść mięty pieprzowej Menthae piperiate folium wykazuje działanie rozkurczowe odkażające. Synergistyczne działanie substancji czynnych mieszanki wykrztuśnej pozwalana na osiągnięcie efektów terapeutycznych: udrożnienie i osłonę dróg oddechowych; rozrzedzenie zalegającej wydzieliny i ułatwienie jej odkrztuszania; działanie przeciwkaszlowe, rozkurczające oskrzela; antyseptyczne, przeciwalergiczne; regulowanie procesów trawiennych i działanie powlekające przewód pokarmowy.

Taka kompozycja ziół u koni znajduje zastosowanie przede wszystkim w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, zwłaszcza w ich początkowej fazie, przebiegającej z kaszlem mokrym i odkrztuszaniem gęstniejącej wydzieliny tchawiczo-oskrzelowej; w przebiegu zakażeń wirusowych; w zapalnej chorobie dróg oddechowych; w syndromie kaszlu koni, często przebiegającym z grudkowym zapaleniem gardła i krtani. Wspomagająco polecana przy alergiach, nawracającej obturacji dróg oddechowych, zakażeniach bakteryjnych oraz infekcjach mieszanych w układzie oddechowym. W mieszance ziołowej, przeciwkaszlowej, stosowanej głównie w dolegliwościach przebiegających z suchym, bolesnym kaszlem, znajdują się surowce o działaniu przeciwkaszlowym, łagodzącym, przeciwzapalnym, ułatwiającym odkrztuszanie oraz osłaniającym i powlekającym śluzówki układu oddechowego i pokarmowego. Oprócz korzenia prawoślazu, ziela tymianku i liści ślazu Malvae folium, preparat zawiera liść babki lancetowatej Plantaginis lanceolatae folium, której substancje czynne działają bakteriostatycznie, przeciwzapalnie w obrębie błon śluzowych, hepatoprotekcyjnie.
Działanie wspomagające układ oddechowy ma również kolejny składnik kompozycji przeciwkaszlowej – owoc kopru włoskiego Foeniculi fructus. Surowiec ten pobudza produkcje śluzu w górnych drogach oddechowych.

Trudność leczenia chorób układu oddechowego u koni polega m.in. na tym, że rzadko wynikają one z jednej przyczyny.

Zazwyczaj przebiegają jako syndrom chorobowy, z powikłaniami w postaci infekcji mieszanych i produkcją gęstej wydzieliny oddechowej o zmienionym składzie, z tendencją do nawrotów lub przechodzenia w stan przewlekły, z trwałymi zmianami funkcjonalnymi i morfotycznymi w układzie oddechowym. Z tego powodu należy podchodzić do każdego pacjenta indywidualnie, stosować terapię wielokierunkową, będącą konsekwencją oceny wyników badań diagnostycznych. Poza doborem odpowiednich leków syntetycznych czy naturalnych, należy pamiętać o optymalizacji warunków środowiskowych, odpowiednim karmieniu, zapewnieniu spokoju i systematycznej kontroli chorego zwierzęcia. Długofalowa terapia koni cierpiących z powodu przewlekłej lub nawracającej choroby dróg oddechowych – przy zastosowaniu preparatów zielarskich – ma głównie na celu stabilizację stanu pacjenta i zapobieganie rozwojowi schorzenia. W tym celu, oprócz standardowej farmakoterapii oraz wspomagającej fitoterapii, należy zapewnić choremu zwierzęciu odpowiednie warunki utrzymania i karmienia (dobra wentylacja pomieszczeń, unikanie ekspozycji na kurz, amoniak i pyły, pasza podawana na mokro) oraz leczenie przyczynowe i objawowe, mające na celu zahamowanie patomechanizmów pogłębiających stan zapalny.

Fitoterapia w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych u koni jest działaniem nie tylko profilaktycznym. Pozwala na skuteczną, długotrwałą i praktycznie samodzielną terapię, przy zapewnieniu podstawowych zasad higieny w stajni. W przypadkach ostrych faz chorobowych, fitoterapia powinna być stosowana jako kontynuacja leczenia, dopiero po wyhamowaniu silnych objawów przy użyciu standardowej farmakoterapii weterynaryjnej.

dr n. wet. Michał Kaczorowski
lek. wet. Agnieszka Bała




adres tego artykułu: http://www.panacea.pl/articles.php?id=3907