panacea.pl

:: Apitoksynoterapia - leczenie jadem pszczelim
Panacea Nr 4 (25), październik - grudzień 2008, strona: 27
Artykuł dodany przez: admin (2008-10-02 13:18:04)


Apitoksynoterapia - leczenie jadem pszczelim

Jad pszczeli
jest bezbarwnym, szybko wysychającym płynem o charakterystycznym zapachu i piekąco gorzkim smaku, pH 5,0-5,5. Stanowi wydzielinę samic pszczoły miodnej Apis mellifera i jest produkowany przez dwa gruczoły. Mniejszy wytwarza ciecz o odczynie lekko zasadowym, większy o odczynie kwaśnym. Gruczoły połączone są aparatem żądłowym, który składa się ze sztyletu i dwóch szczecinek kłujących, na których znajduje się 8-10 zadziorów. Żądlenie polega na wysunięciu żądła z odwłoku i wbiciu go w skórę. Mięśnie powodują przesuwanie się jednej lub drugiej szczecinki, a zadziory uniemożliwiają wyciągnięcie ich z ciała. Przy cofaniu się jednej szczecinki, następuje zagłębienie się sztyletu i drugiej szczecinki. Żądło nie może zostać wyciągnięte, co prowadzi do oderwania się całego aparatu żądłowego wraz z ostatnim węzłem nerwowym. Pszczoła ginie. Jad pszczeli można podawać w postaci ampułek do iniekcji podskórnych, poprzez wcieranie maści, jonoforezę lub bezpośrednie użądlenie. Niezależnie od postaci, leczenie jadem nosi nazwę apitoksynoterapii – w odróżnieniu od apiterapii, polegającej na leczeniu innymi produktami pszczelimi. Przed rozpoczęciem terapii jadem należy przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem i jego rodziną oraz wykonać badania. Przeciwwskazania do apitoksynoterapii to ciąża, gruźlica, uczulenie na składniki jadu, cukrzyca.

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jadu pszczelego jest indywidualna nadwrażliwość na ten produkt. Nie stosuje się go także u dzieci poniżej 5 lat, u osób powyżej 70 roku życia i w okresach szczególnego osłabienia organizmu.

Wskazane jest także zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku pacjentów z zaawansowanymi chorobami serca, wątroby, nerek, anemii, małopłytkowości, skłonności do krwotoków, z żółtaczką zakaźną oraz w okresie menstruacji u kobiet.

Najstarszym sposobem apitoksynoterapii są kontrolowane użądlenia przez pszczoły – najczęściej zewnętrznych powierzchni ud i ramion.

Stosuje się około 30 użądleń w czasie jednego pełnego cyklu leczenia, poczynając od użądlenia jednej pszczoły, w ciągu następnych dni zwiększa się stopniowo ilość użądleń. Znane są też metody polegające na 180-200 użądleniach w trakcie jednego cyklu leczenia!

Współczesne metody
apitoksynoterapii nie są tak drastyczne, polegają na wstrzyknięciu standaryzowanych, jałowych preparatów jadu pszczelego podskórnie, w okolice ogniska chorobowego. Wskazaniami do apitoksynoterapii są reumatyczne zapalenia stawów, zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa i zwyrodnienia stawów, również rwa kulszowa. Jad pomaga w leczeniu zapalenia błony śluzowej języka i paradontozy, blizn pooperacyjnych i trudno gojących się ran. Korzysta z niego ginekologia i alergologia, zwłaszcza w leczeniu astmy atopowej oskrzelowej. Pozytywne rezultaty uzyskano również w zwalczaniu chorób naczyń obwodowych, zapalenia mięśnia sercowego na tle reumatycznym i nadciśnienia tętniczego.


prof. dr hab. Krzysztof Jędrzejko
mgr farm. Jacek Malcher

Piśmiennictwo dla całego cyklu poświęconego apiterapii:
Ciołkowska-Paluch G. Miód w kosmetyce. „Wiadomości Zielarskie” 4 (63)/1996:16; Czaplicki J. Robimy ziołomiód z pokrzywy. „Pasieka” 2 (2)/2004:46- 49; Denisow B., Żuraw B. Ciemiernik - wczesnowiosenna bylina pyłkodajna. „Pszczelarstwo” 2 (52)/2002:4; Gala J. Miód i produkty pszczele w profilaktyce oraz leczeniu jamy ustnej i przyzębia. „Wiadomości Zielarskie” 1 (66)/1999:14-15; Giza J. Wykorzystanie jadu pszczelego w lecznictwie. „Pasieka” 3 (2)?2004:36-38; Jabłoński B. Rośliny miododajne i rodzaje miodów. „Wiadomości Zielarskie” 4 (63)/1996:5-6; Jabłoński B. Chaber górski - cenna roślina ozdobna i miododajna. „Pszczelarstwo” 5 (52)/2002:4; Jabłoński B. Arcydzięgiel litwor - roślina lecznicza i miododajna. „Pszczelarstwo” 6 (52)/2002:4-5; Janicki K., Rewerski W. Medycyna naturalna. PZWL, Wwa 1990, s. 664; Jaroniewski W. Wrzos zwyczajny - roślina lecznicza, miododajna i ozdobna. „Wiadomości Zielarskie” 9 (58)/1991:5; Jezierska A. Miód nie tylko dla łakomczuchów. „Wiadomości Zielarskie” 5 (61)/1994:21; Jędrzejko K. Ocena naturalnych zasobów roślin leczniczych metodami geobotanicznymi. Praca zbiorowa pod red. K. Jędrzejko. Śląska AM, Katowice 1985, s. 226; Jędrzejko K. Rośliny lecznicze i ich znaczenie we współczesnej terapii - cz. I. „Wiadomości Zielarskie” 1-2 (57)/1990:16-17; Jędrzejko K. Rośliny lecznicze i ich znaczenie we współczesnej terapii - cz. II. „Wiadomości Zielarskie” 3 (57)/1990:13-14; Jędrzejko K. Zagadnienia eksploatacji roślinnych surowców leczniczych, cz. I - problematyka badawcza naturalnych zasobów roślin. „Annales Academiae Medicae Silesiensis” 21/1990:117-123; Jędrzejko K., Klama H. Zagadnienia z botaniki farmaceutycznej i zielarstwa ogólnego. Śląska AM, Katowice1993, s. 233; Jędrzejko K., Klama H., Żarnowiec J. Zarys wiedzy o roślinach leczniczych. Red. naukowa K. Jędrzejko. Śląska AM, Katowice 1997, s. 695; Kałużny E. Apifitoterapia w żywieniu, profilaktyce i leczeniu, cz. I. „Wiadomości Zielarskie 11 (68)/2001:20; Hołderna-Kędzia E., Kędzia B. Leczenie miodem niektórych chorób układu pokarmowego. „Wiadomości Zielarskie” 1 (60)/1993:12; Hołderna-Kędzia E., Kędzia B. Własności lecznicze miodu pszczelego. „Wiadomości Zielarskie” 4 (63)/1996:8-12; Kałużny E. Apifitoterapia w żywieniu, profilaktyce i leczeniu, cz. II. „Wiadomości Zielarskie” 12 (68)/1993:5-6; Kędzia B. Zastosowanie produktów pszczelich w lecznictwie, cz. I. „Wiadomości Zielarskie” 10 (61)/1994:19; Kędzia B. Zastosowanie produktów pszczelich w lecznictwie, cz. II. „Wiadomości Zielarskie” 11 (61)/1994:14; Kędzia B. Zastosowanie produktów pszczelich w lecznictwie, cz.III. „Wiadomości Zielarskie” 12 (61)/1994:14; Kołoczek H. i wsp. Ocena przydatności pyłku pszczelego jako komponentu do produkcji żywności i parafarmaceutyków. Projekt badawczy zrealizowany na zlecenie Zrzeszenia Pszczelarzy „Apipol”, Kraków 2005; Kołtowski Z. Robinia - wspaniałe drzewo pożytkowe i dekoracyjne. „Pasieka” 3 (2)/2004:48-51; Mroczek J. R. Właściwości lecznicze i odżywcze produktów pszczelich. „Wiadomości Zielarskie” 11 (69)/2002:11-12; Okniański P. Ogórecznik - znaczenie, własności, zastosowanie. „Pasieka” 3 (4)/2006, 32-36; Schulz J., Überhuber E. Leki z Bożej apteki. Wyd. Znaki Czasu, Wwa 1989, s. 304; Sterkowicz P., Opoka M., Sterkowicz J. Ziołomiód brokułowi w profilaktyce chorób nowotworowych. „Pasieka” 2 (2)/2004: 50-52; Stojko A. Apiterapia [w]: Medycyna naturalna, red. K. Janicki i W. Rewerski. PZWL, Wwa 1990, s. 662; Warakomska Z. Pożytek z nawłoci. „Pszczelarstwo” 8 (52)/2002:14-15; http://www.pasieka.pszczoly.pl http://www.pasieka.rostkowski.info http://www.apipol.com.pl http://www.zielarnia.pl http://www.bartpol.com.pl/apiterapia.html http://www.uwm.edu.pl/pszczoly/kpprodpszcz.htm http://www.resmedica.pl




adres tego artykułu: http://www.panacea.pl/articles.php?id=2509