Home Rejestracja Szukaj Kontakt
Menu główne
Strona główna
Logowanie
Księga gości
Rekomenduj nas
Prenumerata
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 4
Artykuły > Zioła przyprawowe > Cynamon

Panacea Nr 1 (10), styczeń - marzec 2005 strony: 34-36

Cynamon


Cynamon jest jedną z najstarszych przypraw korzennych, bardzo przyjemną
w zapachu. Wzmaga apetyt i ułatwia trawienie. Obecnie stosowany jest
najczęściej jako przyprawa do deserów, ciast i pierników,
ale ma też inne, liczne zastosowania.

Cinnamomum zeylanicum Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum zeylanicum Blume) jest wiecznie zielonym, niewysokim drzewem z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje przede wszystkim na Cejlonie (Sri Lanka), Wyspach Seszelskich, Madagaskarze i Mauritiusie. Tam też jest uprawiany. Osiąga wysokość do 12 m. Jego kora jest gruba, gładka, szarobrunatna, na przekroju czerwonawa. Liście jajowate do jajowatolancetowatych, o długości około 18 cm, całobrzegie, skórzaste, błyszczące i zielone. Wonne, białożółte kwiaty, zebrane są w wiechy osadzone w kątach liści. Owocem cynamonowca jest niebieskawa, aromatyczna, jednonasienna jagoda.

Wysuszona kora
młodych pędów, pozbawiona korka i części kory pierwotnej, jest powszechnie znaną przyprawą, zwaną cynamonem lub cynamonem cejlońskim. Polskie określenie cynamon wywodzi się z łacińskiego cinnamomum, które wcześniej zapożyczono z greckiego (kinnamomon). Według wielu przypuszczeń, pierwotnym źródłem tego słowa był język starohebrajski (qinnämöm) lub, zdaniem innych badaczy, język wczesnomalajski. Współcześnie w Indonezji i na Malajach cynamon określany jest jako "słodkie drewno", czyli kayu manis.

W cukiernictwie
Cynamon jest jedną z najstarszych przypraw korzennych, o słodkawym smaku i bardzo przyjemnym zapachu. Wzmaga apetyt i ułatwia trawienie. Obecnie stosowany jest głównie jako przyprawa do deserów, słodyczy, ciast, pierników, konfitur, herbat, kawy, potraw mlecznych, kompotów, marynat, ponczu, różnego rodzaju nalewek i grzanego wina. Mielony cynamon dodawany jest do słodkich pieczonych puddingów i niektórych dań z mięsa i ryb. Kora cynamonowa jest przyprawą powszechnie stosowaną w cukiernictwie, w przemyśle winiarskim i wódczano-likierniczym.

W lecznictwie
stosowane są kora cynamonowca oraz olejek cynamonowy. Kora zawiera do 4% olejku, garbniki, cukry i związki śluzowe. Wyciągi z kory są stosowane w dolegliwościach trawiennych, przy braku łaknienia, uczuciu pełności, wzdęciach, stanach skurczowych żołądka. Wchodzą w skład preparatów poprawiających trawienie (Digesan, Zioła szwedzkie) oraz preparatów o działaniu przeciwbakteryjnym (Aromatol, Amol). Służą także do poprawiania smaku i zapachu wielu preparatów farmaceutycznych, zwłaszcza leków zawierających związki o gorzkim smaku. Zdaniem naukowców z Peshawar Agricultural University w Pakistanie, spożywanie cynamonu redukuje poziom glukozy we krwi, poziom trójglicerydów, LDL cholesterolu i cholesterolu całkowitego u chorych z cukrzycą typu 2. Autorzy badania sugerują, że włączenie cynamonu do diety chorych mogłoby redukować ryzyko czynników związanych z cukrzycą i chorobami sercowo-naczyniowymi. Nie wykazano dotychczas klasycznej zależności od dawki cynamonu, ale wiadomo, że dziennie dawka powyżej 1g na dobę wykazuje działanie.

Owoce cynamonowca
- "pączki cynamonowe" - używane są rzadko. Jako przyprawa stosowane są w niektórych regionach Chin oraz Indiach. Odznaczają się terpentynowym zapachem, smakiem przypominają nieco owoce jałowca, a wyglądem goździki. Zbiera się je, kiedy są jeszcze niedojrzałe. Są mniej aromatyczne niż kora.

W kosmetyce
Zmielone nasiona cynamonowca cejlońskiego używane są jako komponenty mieszanek w kosmetyce, a olej z nich pozyskiwany znalazł zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym. Z kory korzeni cynamonowca otrzymuje się kamforę.

Olejki cynamonowe
W aromaterapii stosowane są olejek cynamonowy z kory i olejek cynamonowy z liści. Olejek z kory otrzymywany jest przez destylację z parą wodną rozdrobnionej młodej kory drzewa cynamonowca cejlońskiego. Zawiera aldehyd cynamonowy (65-75%), eugenol (około 10%), a także kariofilen, kwas cynamonowy, linalol. Wykazuje silne właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze. W lecznictwie olejek cynamonowy stosowany jest wewnętrznie przy braku łaknienia, w lekkich stanach skurczowych żołądka i jelit, we wzdęciach i biegunkach. Antyseptyczne właściwości olejku zapobiegają zatruciom pokarmowym i niestrawności, co uzasadnia szerokie używanie kory cynamonowca cejlońskiego jako przyprawy, zwłaszcza w krajach tropikalnych. Wykorzystywany jest również w farmacji i w stomatologii.

Na infekcje
Daje doskonałe efekty przy terapii wszelkiego rodzaju przeziębień, gryp, infekcji wirusowych, niektórych infekcji skóry (kurzajek). Stosuje się go w mieszankach przeciwreumatycznych, daje dobre efekty w zwalczaniu pasożytów skóry (wszy, świerzbu) i przewodu pokarmowego. W mieszankach aromatycznych olejek cynamonowy można stosować zarówno do masażu, kąpieli, kompresów, jak i do inhalacji.

Liście cynamonowca
zawierają około 1% olejku. Łatwa destylacja i dostępność surowca powodują, że jest on znacznie tańszy niż olejek pozyskiwany z kory. Skład chemiczny obu olejków jest jednak inny. Olejek z liści zawiera przede wszystkim eugenol (70-95%), a aldehyd cynamonowy występuje w nim w bardzo małych ilościach: od 1 do 5%. Oba olejki mają jednak bardzo podobne właściwości terapeutyczne. Zdarza się więc, że nieuczciwi sprzedawcy sprzedają olejek z liści za cenę olejku z kory, pisząc na etykiecie skróconą nazwę produktu: "olejek cynamonowy". Olejek z liści cynamonowca może być stosowany w zastępstwie olejku goździkowego.

Cinnamomum zeylanicum - ilustracja z niemieckiego atlasu Köhlers Medizinal-Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erläuterndem Texte z roku 1887. W starożytności
Korę i olejek cynamonowca cejlońskiego stosowano już w starożytnym Egipcie do balsamowania zwłok, prawdopodobnie dzięki ich właściwościom antybakteryjnym. Za czasów Nerona gęsta maść cynamonowa uchodziła za jedną z najdroższych, a chcąc uzyskać odpowiedni aromat oraz korzystne właściwości kosmetyczne, cynamon dodawano - obok mirtu, kasji czy nardu - do wielu różnego rodzaju maści. Olejek cynamonowy wymienia Dioskurides, a także Stary Testament (m.in. w Pieśniach nad pieśniami).

W starożytności
olejek cynamonowy ceniony był jako przyprawa i jako lek. Do Europy cynamonowiec cejloński został przywieziony w XIV w., a rozpowszechniony w XVIII w.

Nie tylko cejloński
Olejek cynamonowy otrzymuje się także z kory cynamonowca chińskiego (Cinnamomum cassia), cynamonowca z Birmy, zwanego również cynamonowcem burmańskim lub indonezyjskim (C. burmannii) i cynamonowca z Sajgonu, zwanego także sajgońskim lub wietnamskim (C. loureirii). Różnią się one składem olejku, zwłaszcza zawartością aldehydu cynamonowego. Wysuszona kora młodych pędów wyżej wymienionych cynamonowców, nie pozbawiona korka i części kory pierwotnej, używana jest również jako przyprawa.

Kasja
Cynamonowiec chiński (Cinnamomum cassia Blume), syn. kasja, jest drzewem z rodziny Lauraceae (wysokość do 12 m), o korze ciemnobrunatnej i gładkiej, liściach skórzastych, jajowatolancetowatych, z trzema wydatnymi nerwami. Kwiaty drobne, pachnące, żółte, zebrane są w wiechowate kwiatostany osadzone w kątach liści. Owocem jest mała jagoda. Cynamon chiński znany był w Chinach już 2500 lat p.n.Chr., a w Egipcie 1700 lat p.n.Chr. Stosowano go do balsamowania zwłok, wyrobu kadzideł, maści i olejku. W postaci sproszkowanej używany był do przesypywania (aromatyzowania) pościeli, odzieży i całunów pogrzebowych. W starożytnej Grecji i Rzymie stosowano go jako lek oraz jako zaprawę do win korzennych. Był opisywany przez Herodota, Hipokratesa i Galena. Jest spotykany w kuchni Stanów Zjednoczonych i w kuchni chińskiej. W Europie ceniony jest przede wszystkim cynamonowiec cejloński, który zdaniem smakoszy charakteryzuje się czystszym, świeżym i mniej cierpkim smakiem. Oba gatunki mają jednak podobne działanie i zastosowanie.

W kuchni
preferowany jest najczęściej cynamon sproszkowany lub w postaci łusek. W Indiach cynamon nie jest rozdrabniany, kawałki kory smażone są w gorącym oleju, dopóki się nie rozwiną (jest to ważne, gdy chce się uzyskać przyjemny aromat). Następnie obniża się temperaturę smażenia poprzez dodanie innych składników, takich jak pomidory, cebula lub jogurt. Kawałki kory mogą być przy podawaniu gotowej potrawy usunięte, choć - co częściej się zdarza - są one pozostawiane jako rozsiewająca przyjemną woń dekoracja. Jeśli w naszej kuchni stosujemy proszek cynamonowy, pamiętajmy, aby dodawać go na krótko przed podaniem gotowej potrawy, gdyż w trakcie gotowania cynamon staje się nieco gorzkawy.

Na Święta
Zwiększone zapotrzebowanie na cynamon obserwujemy zazwyczaj w okresie Świąt Bożego Narodzenia, kiedy to w naszych mieszkaniach unosi się aromat wielu korzennych przypraw, a pośród nich zapach pieczonych cynamonowych pierników i gwiazdek. Prawdziwym przysmakiem staje się wówczas cielęcina natarta przed pieczeniem solą i cynamonem, podawana w plastrach, na zimno, z dodatkiem marynowanych w occie śliwek, wyśmienitym zaś deserem jest szarlotka z dużą ilością jabłek i cynamonu, ciasteczka cynamonowe na miodzie lub wiśnie zapiekane w cieście z dodatkiem cynamonu, goździków, wanilii i orzechów włoskich. Efektownym elementem dekoracji świątecznych stroików stają się ostatnio długie, wąskie rurki kory cynamonowca. Taka ozdoba, oprócz swojego atrakcyjnego i oryginalnego wyglądu, może wnieść do naszych domów wspaniały, świeży aromat oraz pogodny, ciepły świąteczny nastrój, czego życzymy wszystkim Czytelnikom i Redakcji PANACEI!

dr inż. Dorota Jadczak
– Akademia Rolnicza w Szczecinie, Katedra Warzywnictwa
dr inż. Monika Grzeszczuk
– Akademia Rolnicza w Szczecinie, Katedra Mikrobiologii i Biotechnologii Środowiska

Piśmiennictwo
Bremness L. Wielka księga ziół. Encyklopedia "Wiedzy i Życia". Warszawa 1991; Brud W. S., Konopacka I. Pachnąca apteka. Tajemnice aromaterapii. Biblioteka Zdrowego Człowieka, cz. 5. Agencja Wyd. Comes, Warszawa 1993; Kawałko M. J. Historie ziołowe. KAW, Lublin 1986; Khan A., Sadar M., Ali Khan M. M., Khattak K. N., Anderson R. A. Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes Care 2003, 26:3215-3218; Khan A., Sadar M., Ali Khan M. M., Khattak K. N., Anderson R. A. Cynamon jako preparat przeciwcukrzycowy? Problemy terapii. "Lek w Polsce" 2004, 14:12; [red.] Strzelecka H., Kowalski J. Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa. PWN, Warszawa 2000; Wawrzyniak E. Leczenie ziołami. Kompendium fitoterapii. IWZZ, Warszawa 1992.


komentarz[0] |

© 2005-2014 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.