Panacea Nr 2 (23) kwiecień - czerwiec 2008

Pyłek kwiatowy - część trzecia

Obok miodu i propolisu pyłek kwiatowy (obnóża pyłkowe) to najbardziej odżywczy produkt pszczelarski. Zawiera 14% kwasów organicznych, w tym linolowy i arachidonowy, 30% cukrów, lipidy i witaminy A, B1, B2, B3, B6, B12, C, PP, E, D, K, H, kwas nikotynowy. Zaznacza się wyraźnie obecność biopierwiastków: fosforu, siarki, chloru, potasu, wapnia, sodu, żelaza, miedzi, cynku, selenu, chromu i magnezu. Badania farmakologiczne, przeprowadzone na szczurach i królikach wykazały, że pyłek wyraźnie obniża nadmierny poziom całkowitych lipidów, cholesterolu i triglicerydów. Stwierdzono także pod jego wpływem spadek stężenia dialdehydu malonowego w surowicy badanych zwierząt (związku powstałego w wyniku utleniania lipidów) oraz wzrost zawartości hormonów odpowiedzialnych za nasilenie metabolizmu tłuszczów. W zależności od pochodzenia, pyłek może wykazywać wielokierunkowe działanie bakteriostatyczne. Przeciw pałeczce ropy błękitnej Pseudomonas aeruginosa i pałeczce okrężnicy Escherichia coli działa pyłek z robinii akacjowej Robinia pseudoacaccia, koniczyny białej Trifolium repens oraz pyłek wielokwiatowy. Na gronkowca złocistego Staphylococcus aureus najsilniej oddziałuje pyłek rzepakowy. W stanach niedożywienia, rekonwalescencji i zmęczenia psychofizycznego pyłek kwiatowy stanowi cenną odżywkę. W przypadkach opóźnionego rozwoju umysłowego poprawia zdolności intelektualne. Wykazuje działanie hepatoprotekcyjne i immunostymulujące.

W stanach zapalnych
i wrzodziejących śluzówki jamy ustnej i w opryszczce warg wdraża się kurację trwającą minimum miesiąc. Rozpoczyna się ją od dawek kilkugramowych, stopniowo zwiększając je do 30-35 g na dobę. Jeżeli leczenie trwa dłużej niż miesiąc, nie należy przekraczać dawki 20 g na dobę. W przypadku terapii skojarzonej z innymi produktami pszczelimi, również należy zmniejszyć dawki, następnie wprowadzić przerwę trwającą 2-3 miesięce. Podczas kuracji intensywnej należy rozcieńczyć pyłek mlekiem i podawać w jednorazowych dawkach 20-30 g.

Układ pokarmowy
Szczególnie dobre efekty uzyskuje się u pacjentów z chorobą wrzodową powikłaną krwotokami. Po podaniu preparatów pyłkowych zaobserwowano stopniowy zanik krwotoków i poprawę samopoczucia.

Miażdżyca
Działanie hipolipemiczne pyłku wynika z obecności w nim nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Pod ich wpływem powstają łatwo rozpuszczalne addukty z cholesterolem, co prowadzi do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi. Pyłek zawiera fosfolipidy i fitosterole, które są antagonistami cholesterolu, także flawonoidy i fenolokwasy, które również wykazują działanie przeciwmiażdżycowe.

upraw
 

Gruczoł krokowy
Rozpuszczalne w tłuszczach wyciągi pyłkowe charakteryzują się wysoką skutecznością w terapii niebakteryjnego zapalenia prostaty, połączonego z jej przerostem. W przypadkach zakażenia bakteryjnego, korzystny wpływ wywiera połączenie preparatów pyłkowych z antybiotykami i fizykoterapią.

Zaburzenia nerwowe
Podawanie leków przeciwdepresyjnych wiąże się z różnego rodzaju działaniami niepożądanymi. Najważniejszym z nich jest stopniowe narastanie uzależnienia. Równoległe stosowanie pyłku umożliwia obniżenie dawek środków przeciwdepresyjnych i uzyskanie poprawy w krótszym czasie, co chroni przed uzależnieniem. Preparaty pyłkowe mają własności odżywcze i tonizujące tkankę nerwową. Polepszają również jej ukrwienie. Stąd wynika pozytywny wpływ na wyniki leczenia depresji, spowodowanej spadkiem energii życiowej, zwłaszcza u ludzi starszych. W chorobie alkoholowej pyłek podawany w małych dawkach, wraz ze środkami uspokajającymi, pozwala skrócić czas trwania objawów i osłabić ich siłę.

Układ krwiotwórczy
Pyłek jest ważnym środkiem wspomagającym w niedokrwistości z niedoboru żelaza, szczególnie u dzieci, oraz wtórnej niedokrwistości na tle reumatycznym.

Szeroki zakres
W związku z immunostymulującymi i detoksykacyjnymi własnościami pyłku, jest on szeroko stosowany w zapaleniu płuc, białaczce i zatruciach, ta ogólnie w geriatrii. Stanowi również skuteczną ochronę przed promieniowaniem jonizującym.

Przepisy z pyłkiem
Uwaga: Przed zastosowaniem każdego przepisu należy zasięgnąć porady lekarza, niektórzy z nas mogą być bowiem uczuleni na pyłek kwiatowy.
Przepis ogólny
Do 1 szklanki letniej wody lub mleka wsypać łyżkę obnóży pyłkowych i pozostawić na kilka godzin. Następnie lekko podgrzać, dosłodzić miodem do smaku. Spożywać na czczo rano i wieczorem. Zalecany czas kuracji 1-2 miesiące.
Przeciwko alergii
Do 100 g pyłku dodać 900 g miodu i wymieszać. Trzytygodniową kurację rozpocząć na kilka tygodni (3-4) przed przewidywanym atakiem kataru siennego czy astmy. Zacząć od małych dawek pyłku, codziennie zwiększanych aż do 11. dnia, następnie dawki stopniowo zmniejszać.

Pierzga
Jest to pyłek kwiatowy zebrany przez pszczołę, zmieszany z miodem i wydzieliną gruczołów ślinowych, złożony w komórkach plastra pszczelego, poddany fermentacji mlekowej w warunkach beztlenowych, w środowisku gniazda pszczelego. Zachodzące w komórkach procesy fermentacji mlekowej pyłku, wywoływanej przez pałeczki Lactobacillus sprawiają, że w tej postaci staje się on łatwiej przyswajalny. W trakcie fermentacji białka pyłku ulegają rozpadowi do peptydów i aminokwasów. Wzrasta zawartość cukrów prostych, powstają także znaczne ilości kwasu mlekowego, dzięki któremu produkt zabezpieczony jest przed zepsuciem. Wartość pierzgi do celów spożywczych, profilaktycznych i leczniczych jest znacznie wyższa niż pyłku – ze względu na bogatszy skład, proces konserwacji oraz łatwą przyswajalność. Różnice w stosunku do pyłku widoczne są nie w strukturze, lecz w ilości poszczególnych związków. Pierzga zawiera mniej białka (o około 12%), mniej tłuszczu (o około 66%). Kwas mlekowy to około 3,1%. Witaminy w pierzdze: A, B1, B2, B6, B12, C, PP, E, D, K, H. Produkt jest bogaty w biopierwiastki, zawiera P, S, Cl, K, Ca, Na, Mg, Fe, Cu, Zn, Co, Mo, Se, Cr, Ni, Si. Zawiera też inwertazę, katalazę, pepsynę, trypsynę, lipazę i laktazę. Pierzga ma właściwości odżywcze, antybakteryjne i odtruwające. Szczególnie polecana jest w leczeniu stanów chorobowych jelit, anemii, w chorobie nadciśnieniowej, w braku łaknienia, w stanach wyczerpania, zmęczenia, w chorobach układu nerwowego. Bardzo dobre efekty daje stosowanie jej w schorzeniach wieku starczego, łuszczycy oraz zaburzeniach wzroku. Podobnie jak podczas kuracji pyłkowej, pierzga jest niezwykle skuteczna w walce z przerostem gruczołu krokowego. Systematyczne jej zażywanie zapobiega lub łagodzi skutki choroby. Należy przyjmować pierzgę w ilościach podobnych do dziennego użycia pyłku. Preparat nie jest toksyczny nawet w razie przedawkowania, którego oznaką jest działanie rozwalniające.

prof. dr hab. Krzysztof Jędrzejko, mgr farm. Jacek Malcher
- Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach