Home Rejestracja Szukaj Kontakt

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu swiadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczacych cookies oznacza, że beda one zamieszczane w Państwa urzadzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przegladarki lub urzadzenia końcowego, z których Państwo korzystacie. X

Menu główne
Strona główna
Logowanie
Księga gości
Rekomenduj nas
Prenumerata
Kontakt
Szukaj
Labofarm
IWLF Labofarm
Działy artykułów
Aktualności
Apiterapia
Aromaterapia
Badania
Badania kliniczne
Badania laboratoryjne
Centrum Fitoterapii
Człowiek i natura
Dermatologia
Dodatki żywnościowe
Edukacja
Felieton
Forum Aptekarskie
Herbarium
Historia
Historia i tradycja
Informacja naukowa
Informacje
Kosmeceutyki
Kosmetologia
Kultura
Kwiaty
Monografie roślin leczniczych
Natura i literatura
Natura i sztuka
Naturalne stanowiska
Nauka
Nauka i terapia
Nowości
Nutraceutyki
Od wydawcy
Ogrody
Ogrody botaniczne
Opieka farmaceutyczna
Opinie
Osobliwości
Owoce
Perspektywy
Pielęgnacja
Poczet wielkich fitoterapeutów
Podróże
Polemiki
Prace badawcze
Prawo
Problemy zdrowotne
Przyroda
Rośliny lecznicze
Rośliny niebezpieczne
Rynek
Stanowiska naturalne
Sztuka
Technologia
Terapia
Tradycja
Uprawy
Warzywa
Weterynaria
Wspomnienia
Wydarzenia
Z biblioteki
Z laboratorium
Zielarstwo
Zielnik
Zioła przyprawowe
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 5
Artykuły > Terapia > Fitoterapia w chorobach alergicznych cz.2

Panacea Nr 4 (17), październik - grudzień 2006 strony: 8-10

Fitoterapia w chorobach alergicznych

Część II - Choroby alergiczne skóry

Choroby alergiczne skóry stanowią najliczniejszą grupę schorzeń skóry. Należą do nich zapalenie alergiczne skóry (dermatitis allergica), wyprysk (eczema), pokrzywka (urticaria), plamica (purpura) i inne.

Alergią, nadwrażliwością lub uczuleniem nazywa się zmianę reaktywności układu immunologicznego i wytworzenie swoistych przeciwciał - po kontakcie z substancją lub czynnikiem alergizującym, czyli alergenem. Po powtórnym zetknięciu organizmu z tym samym alergenem, występuje reakcja alergiczna. Objawia się ona najczęściej odczynami skórnymi w postaci zapalenia skóry, zaczerwienienia i świądu oraz podrażnieniem błon śluzowych. Mogą też wystąpić reakcje alergiczne układowe (narządowe), z których najczęstszą jest astma oskrzelowa, oraz reakcje ogólnoustrojowe (wstrząs alergiczny).

Choroby alergiczne skóry
stanowią najliczniejszą grupę schorzeń skóry. Należą do nich zapalenie alergiczne skóry (dermatitis allergica), wyprysk (eczema), pokrzywka (urticaria), plamica (purpura) i inne.

Alergiczne zmiany skórne powodują najczęściej uczucie świądu, pieczenia, towarzyszyć im może podwyższona temperatura ciała, uczucie rozbicia, biegunka.

Najczęstsza jest alergia kontaktowa (stykowa), występująca po bezpośrednim kontakcie skóry z alergenem. Powodem alergii kontaktowej są często rośliny zawierające olejki lotne oraz kumaryny i furanokumaryny, pochodzace z rodzin Apiaceae, Lamiaceae, Asteraceae, Rutaceae i innych. Niektóre z roślin leczniczych są powodem

Dyptam jesionolistny - Dictamnus albus
fotoalergii
czyli uczulenia na światło słoneczne, występującego po spożyciu rośliny lub preparatów farmaceutycznych przygotowanych z ekstraktów. Fotoalergia jest objawem fototoksycznego działania niektórych związków kumarynowych, głównie furanokumaryn (np. psoralenu czy angelicyny), obecnych głównie w roślinach baldaszkowych z rodziny selerowatych Apiaceae. Niektóre gatunki z tej rodziny obfitują w alergogenne składniki olejków eterycznych oraz kumaryny i furanokumaryny, dając zarówno objawy alergii kontaktowej (świeża roślina), jak i fotoalergii, spowodowanej ekstraktami z tych roślin - po przyjęciu doustnym. Należą do nich gatunki z rodzaju Heracleum - Heracleum sphondylium (barszcz zwyczajny) czy Heracleum sosnovskyi (barszcz Sosnowskiego), gatunki z rodzju dzięgiel (Angelica), np. dziegiel leśny Angelica silvestris, czy z rodzaju arcydzięgiel. Przyczyną alergii kontaktowej bywają również aromatyczne rośliny z rodziny rutowatych (Rutaceae), jak ruta zwyczajna Ruta graveolens. Świeża roślina działa alergizująco i może powodować powstawanie pęcherzy na skórze, zwłaszcza u osób pracujących przy zbiorze surowca, natomiast wyciągi z ruty zwiększają wrażliwość skóry na działanie promieni słonecznych, co jest powodem fotoalergii. Inną rośliną z rodziny Lamiaceae, dającą u osób uczulonych objawy alergicznego zapalenia skóry, jest dyptam jesionolistny, czyli krzew Mojżeszowy, albo gorejący krzew - roślina ogrodowa dość popularna również w Polsce. W czasie upałów ilość wydzielanego przez nią olejku eterycznego jest tak duża, że roślina może się sama zapalić! U osób wrażliwych dotykanie rosnącego dyptamu (świeżej rośliny) powoduje świąd skóry, obrzęki, pęcherze na skórze.

W leczeniu
Chmiel zwyczajny - Humulus lupulus
schorzeń alergicznych skóry główną rolę odgrywa wykrycie alergenu (antygenu), który wyzwala reakcję immunologiczną oraz objawy kliniczne - zmiany skórne, a także inne, różnego typu dolegliwości. Do wykrycia alergenu, oprócz wywiadu zebranego od pacjenta, w dużym stopniu przyczyniają się testy skórne z wybranymi alergenami (np. pyłkami roślinnymi, wydzielinami roślin i zwierząt) oraz inne badania immunologiczne.
W leczeniu ogólnym stosuje się leki przeciwalergiczne (antyhistaminowe), przeciwzapalne, uspokajające, w cięższych przypadkach kortykosteroidowe, miejscowo maści i kremy ze steroidami. Pożądana jest też fitoterapia, bowiem dermatologiczne zmiany alergiczne mają prawie zawsze przebieg długotrwały i wymagają stosowania leków przez dłuższy czas (niekiedy przez całe życie), co w przypadku chemioterapii obciążone jest wieloma negatywnymi skutkami zdrowotnymi (np. uszkodzenie wątroby i innych narządów miąższowych, także samej skóry).

Fitoterapia alergii skórnych
Zapalenie alergiczne skóry Dermatitis allergica. W przewlekłych stanach zapalnych polecane są do picia napary ziołowe: koszyczek rumianku, liść orzecha włoskiego, liść brzozy, ziele fiołka trójbarwnego, kwiat jasnoty białej - po 20 g. Jedną łyżkę mieszanki zalać 2 szklankami wrzątku, odstawić pod przykryciem na 20-30 minut, odcedzić, pić 2 razy dziennie po 1 szklance naparu, godzinę po posiłku. Inny napar to korzeń kozłka lekarskiego, korzeń mniszka, korzeń łopianu Radix Bardanae, liść melisy, ziele skrzypu, ziele fiołka trójbarwnego - po 20 g. Jedną łyżkę stołową zmieszanych ziół zalać 2 szklankami zimnej wody, odstawić na godzinę, podgrzewać do wrzenia (gotować 5 minut), przelać do termosu na 20-30 minut, przecedzić. Pić godzinę po jedzeniu 1 szklankę 2 razy dziennie.

Wyprysk (eczema, egzema)
Jasnota biała - Lamium album
to powierzchowny stan zapalny skóry, z licznymi grudkami zapalno-wysiękowymi i pęcherzykami nieznacznie sączącymi. Zmiany chorobowe są nieostro odgraniczone i najczęściej przewlekłe. Wykwity są często symetryczne, dotyczą głównie grzbietowych powierzchni rąk (zwłaszcza prawej), ale mogą też zajmować inne miejsca skóry. Zmiany powodują dotkliwy świąd i pieczenie, a gdy są nasilone i rozległe, może wystąpić złe samopoczucie lub pobudzenie nerwowe. Spotyka się powikłania w postaci zakażenia bakteriami ropnymi.

Istnieje kilka odmian wyprysku, najbardziej przykry jest wyprysk rozsiany przewlekły (eczema disseminatum chronicum). Wykwity są liczne, zajmują kończyny, tułów. W okresie zaostrzenia choroby mogą występować na całej skórze (erytrodermia).

Jest to częste alergiczne schorzenie skóry. Czynnikami alergizującymi mogą być niektóre leki, pokarmy, kosmetyki, produkty chemii gospodarczej - płyny do zmywania naczyń i inne środki czyszczące, proszki do prania, detergenty w środkach do pielęgnacji ciała itp. Alergeny te mogą być również przyczyną wyprysku kontaktowego, zajmującego najczęściej skórę rąk.
W leczeniu wyprysku, jak w każdej chorobie alergicznej, najistotniejsze znaczenie ma wykrycie alergenu i unikanie kontaktu z nim. Ogólnie i zewnętrznie stosuje się leki przeciwalergiczne, przeciwzapalne, uspokajające, niekiedy kortykosteroidy. W leczeniu ogólnym ziołowym stosuje się te same zioła, co przy alergicznym zapaleniu skóry, z uwzględnieniem w diecie surowców flawonoidowych i suplementacji pokarmów przez kwercetynę (flawonol) i sole wapnia. Suplementy takie znajdują się w sklepach zielarskich. W mieszankach ziołowych, stosowanych w leczeniu chronicznych postaci egzemy, uwzględniamy m.in. surowce uspokajające, np. liść melisy Folium Melissae, szyszki chmielu Strobilus Lupuli, korzenie waleriany Radix Valerianae i nalewkę Tinctura Valerianae (krople walerianowe - 30-50 kropli w kieliszku wody 3-4 razy dziennie). Przykładowa mieszanka ziołowa: liść melisy, koszyczek rumianku, ziele fiołka trójbarwnego, liść rozmarynu, ziele skrzypu, szyszka chmielu - po 20 g, zmieszać, jedną łyżeczkę mieszanki zalać szklanką wrzątku i naparzać przez 15 minut. Przecedzić, pić 2 razy dziennie, godzinę po posiłku.

Kąpiele
Oczar wirginijski - Hamamelis virginiana
Zmiany skórne można zmywać tzw. wodą wapienną, przygotowaną w aptece (Oleum Lini i Aqua Calcis po 100 g, zmieszać). Korzystnie też działają kąpiele osłaniające, które zmniejszają świąd i stan zapalny skóry, np. kąpiel krochmalowa lub kąpiel z mąki pszennej, także kąpiele ziołowe z naparu rumianku lub kąpiel tymiankowa.
Kąpiel w roztworze krochmalu: mąkę kartoflaną 0,5-0,7 kg, uprzednio zagotowaną i rozcieńczoną, wlewa się do wody o temperaturze 33-37°C. Czas kąpieli 10-15 minut. Podobną rolę może spełniać woda po gotowaniu większej ilości ziemniaków.
Kąpiel w odwarze z otrąb pszennych: woreczek z płótna lnianego, bawełnianego lub jutowego napełnia się 2 kg otrąb i gotuje w kilku litrach wody przez 30-40 minut. Odwar wlać do wody do kąpieli o temperaturze 33-37°C. Woreczek można kilkakrotnie wycisnąć lub zawiesić poniżej kranu, by był spłukiwany podczas napełniania wanny wodą. Kapiel trwa 10-15 minut. Można ją powtarzać codziennie. Kuracja składa się z 20 kąpieli. W przypadku wysypki alergicznej zainfekowanej, dobrze jest dodać do kąpieli ziele tymianku lub rumianku. 100-500 g wybranego ziela umieszcza się w woreczku i zaparza we wrzątku przez 20-30 minut, lecz nie gotuje. Napar dolewa się do kąpieli z mąki pszennej lub z krochmalu lub stosuje się wyłącznie kąpiel ziołową. Po kąpieli skórę osuszyć ręcznikiem dobrze wchłaniającym wodę, nie należy jej intensywnie wycierać.

Pokrzywka (urticaria)
Wykwitami skórnymi są bąble, takie jak po oparzeniu pokrzywą lub po ukłuciu przez owady, np. komary. Bąble są różnej wielkości, najczęściej okrąg-łe, umiejscowione na tułowiu i na kończynach. Zmiany występują nagle, utrzymują się od kilku dni do kilkunastu godzin i mogą nawracać. Choroba może przebiegać przewlekle. Bąble powodują dotkliwy świąd, może wystąpić gorączka, bóle głowy, biegunka.
Pokrzywka powstaje najczęściej w wyniku uczulenia na leki, pasożyty przewodu pokarmowego, niektóre pokarmy (zwłaszcza raki, krewetki, ryby, poziomki, jajka oraz niektóre gatunki jabłek). Czasem może być następstwem przewlekłych schorzeń narządów wewnętrznych.
Fitoterapia daje dobre wyniki, zwłaszcza w pokrzywce przewlekłej. Stosowane są zioła i ich przetwory, wykazujące działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne, uspokajające i przeciwświądowe. Zaleca się odwar: koszyczek rumianku, liść orzecha włoskiego, korzeń łopianu, korzeń kozłka lekarskiego (lub jeszcze lepiej - korzeń tarczycy bajkalskiej), liść brzozy, szyszka chmielu - po 20 g. Zmieszać 1 łyżkę stołową ziół, zalać 2 szklankami wody. Gotować 5 minut, przecedzić, pić 2 razy dziennie po szklance, między posiłkami.
U chorych ze skłonnością do zaparć należy uregulować codzienne wypróżnienie, stosując odpowiednie środki ziołowe.
W leczeniu w okresie wysiewu pokrzywki, w celu złagodzenia świądu, zaleca się papki, zawiesiny i roztwory zawierające 0,5-1% mentolu. Wyraźna poprawa następuje też po kąpielach osłaniających z rumianku, mąki kartoflanej lub pszennej. Również kąpiel z szyszek chmielowych działa uspokajająco oraz zmniejsza świąd. Kąpiel przygotowuje się ze 100 g szyszek chmielowych na jedną wannę. Najpierw przygotowuje się mocny napar ze 100 g szyszek zaparzanych przez 30 minut w 3 l wody. Zewnętrznie można stosować maści i żele z oczaru wirginijskiego Hamamelis virginiana.

prof. dr hab. Eliza Lamer-Zarawska

Prof. dr hab. Eliza Lamer-Zarawska jest profesorem nauk farmaceutycznych z zakresu farmakognozji. W latach 1981-2005 roku kierowała Katedrą Biologii i Botaniki Farmaceutycznej Akademii Medycznej we Wrocławiu. W latach 1987-93 pełniła funkcję Prodziekana Wydziału Farmaceutycznego AM we Wrocławiu. Od roku 1998 nadal jest członkiem Komisji Leku Naturalnego i Biotechnologii w Komitecie Nauk o Leku PAN. Opublikowała ponad 200 oryginalnych prac twórczych i przeglądowych, 8 książek popularnonaukowych z zakresu ziołolecznictwa i kosmetyki naturalnej, 7 patentów, w tym 2 patenty wdrożone do produkcji leków, m.in. Oeparol (olej leczniczy z nasion wiesiołka dziwnego Oenothera paradoxa Hudziok, odmiany wrocławskiej - Amar).

komentarz[1] |

Najczęściej czytane
Fitoterapia w cho...
Zioła na choroby...
Reumatoidalne zap...
Selen - pierwiast...
Ruszczyk kolczast...
Propolis, mleczko...
Pomarańcza
Nadciśnienie tę...
Rośliny leczą b...
Mniszek lekarski
Polifenole rośli...
Forum Naukowe W G...
Kora dębu i dęb...
Lucerna - niedoce...
Zioła na dziecie...
Ostropest plamist...
Czosnek - Antybio...
Rumianek
Zioła dla niemow...
Wąkrota azjatyck...
Reklama
IWLF Labofarm Labovet
Nasze leki
IWLF Labofarm IWLF Labofarm IWLF Labofarm
Facebook Panacea
© 2005-2017 Panacea.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.